Oefenvragen Rechtsfilosofie B
Meerkeuze vragen
Waarom maakt de Raad van State, in zijn advies over het Verdrag van Lissabon, een
onderscheid tussen de lidstaten als democratische rechtstaten en de EU als een
democratische rechtsorde, omdat:
- De economische integratie van de EU niet volstaat om te spreken van een
autonome rechtsorde.
- Democratische wetgeving mogelijk is zonder de representatie van een Europees
volk.
- Het verdrag is slechts symbolisch de constitutionele handvest van de EU.
Waarom maakt de Raad van State, in zijn advies over het Verdrag van Lissabon, een
onderscheid tussen de lidstaten als democratische rechtstaten en de EU als een
democratische rechtsorde, omdat:
- De economische integratie van de EU niet volstaat om te spreken van een
autonome rechtsorde.
o Dit zegt de RvS juist wel! Het is voldoende.
- Democratische wetgeving mogelijk is zonder de representatie van een
Europees volk.
o Het Advies, zegt dat er geen sprake is van een volk, maar wel sprake is
van een democratie. Want representatie veronderstelt niet zoiets als een
volk
o Je kan prima een democratie hebben zonder dat er sprake is van
representatie van een volk
§ Hier komt het in de problemen, art. 50 Gw. Want SG
vertegenwoordigt hele volk
§ En in Europa een Europees Parlement, dus je zou verwachten dat
dit Parlement het Europees volk representeert.
• Maar de RvS zegt nee! De RvS zit met, wat is een EU?
- Het verdrag is slechts symbolisch de constitutionele handvest van de EU.
o Dit wil het niet zeggen, want dan heeft het HvJ geen gezag!
,In het Les Verts-arrest stelt het Europese Hof van Justitie dat het EEG-verdrag een
‘constitutioneel handvest’ is. Hiermee wordt bedoeld dat:
A. Het Hof een volledige legaliteits- en legitimiteits-controle kan uitoefenen op
rechtshandelingen van de EU en haar Lid-Staten.
B. De EU een volwaardig democratische gemeenschap is.
C. Het Hof een volledige legaliteitscontrole kan uitoefenen op rechtshandelingen
van de EU en haar Lid-Staten.
D. Het EEG-Verdrag een grondwet is in formele en materiële zin.
In het Les Verts-arrest stelt het Europese Hof van Justitie dat het EEG-verdrag een
‘constitutioneel handvest’ is. Hiermee wordt bedoeld dat:
A. Het Hof een volledige legaliteits- en legitimiteits-controle kan uitoefenen op
rechtshandelingen van de EU en haar Lid-Staten.
a. Nee, want het Hof kan niet legitimiteit toetsen, dit ligt niet bij een rechter.
B. De EU een volwaardig democratische gemeenschap is.
a. Het hof hoeft niks te zeggen over of een gemeenschap democratisch is of
niet. Want zij toetst geen legitimiteit.
C. Het Hof een volledige legaliteitscontrole kan uitoefenen op
rechtshandelingen van de EU en haar Lid-Staten.
D. Het EEG-Verdrag een grondwet is in formele en materiële zin.
a. Juist omdat het hof spreekt over een constitutioneel handvest, is het
enkel in materiële zin, en niet in formele zin.
In welke zin heeft Koopmans gelijk wanneer hij Van Gend & Loos en Costa v. ENEL
loskoppelt van volkssoevereiniteit?
• Geen volk is relatief homogeen.
• Minderheid en meerderheid veronderstellen het volk als politieke eenheid.
• De autonomie van de EU is primair juridisch en economisch, slechts in beperkte
mate een politieke.
, In welke zin heeft Koopmans gelijk wanneer hij Van Gend & Loos en Costa v. ENEL
loskoppelt van volkssoevereiniteit?
• Geen volk is relatief homogeen.
o De heer Koopmans introduceert een begrippenkader waarmee hij laat
zien dat hij Van Gend en Loos en Costa v ENEL anders leest dan het
BVerfG. Hij zegt dat de BVerfG beredeneert vanuit een oude tijd.
Volkssoevereiniteit is volgens Koopmans achterhaalt. Hij zegt dat de
notie van een ‘volk’ niet meer aan de orde is. Er is geen relatieve
homogeniteit. Het is dus niet zinvol om een onderscheid te maken
tussen statenverbond en een bondstaat.
• Minderheid en meerderheid veronderstellen het volk als politieke eenheid.
• De autonomie van de EU is primair juridisch en economisch, slechts in beperkte
mate een politieke.
o Koopmans zou zeggen dat je niet meer nodig hebt dan juridisch en
economisch. Dus politiek heb je niet nodig. Dat is niet meer nodig om te
begrijpen wat de autonomie is van EU recht. Deze 2 zijn voldoende voor
zelfwetgeving
In ‘Fischer: the Dark Side’ schrijft Joseph Weiler het volgende:
‘De Verdragen zijn "geconstitutionaliseerd" en de Gemeenschap is een entiteit
geworden waarvan het meest nabije structurele model niet langer een
internationale organisatie is, maar een dichter, niet-unitair politieke
gemeenschap, in hoofdzaak de federale staat. Anders gezegd, het functioneren
van de Gemeenschap wordt niet langer beheerst door algemene beginselen van
internationaal recht, maar door een specifieke interstatelijke regeringsstructuur
die wordt bepaald door een constitutioneel handvest en constitutionele
beginselen’.
Wat betekent de ‘constitutionalisering’ van de Verdragen waarover Weiler hier
spreekt?
• Dat de Verdragen de legaliteit van het gemeenschapsrecht waarborgen.
• Dat de Verdragen een nieuwe en autonome rechtsorde instellen.
• Dat het instellen van de markt, wat het doel is van de verdragen, de grondslag is
voor het gemeenschapsrecht.
Meerkeuze vragen
Waarom maakt de Raad van State, in zijn advies over het Verdrag van Lissabon, een
onderscheid tussen de lidstaten als democratische rechtstaten en de EU als een
democratische rechtsorde, omdat:
- De economische integratie van de EU niet volstaat om te spreken van een
autonome rechtsorde.
- Democratische wetgeving mogelijk is zonder de representatie van een Europees
volk.
- Het verdrag is slechts symbolisch de constitutionele handvest van de EU.
Waarom maakt de Raad van State, in zijn advies over het Verdrag van Lissabon, een
onderscheid tussen de lidstaten als democratische rechtstaten en de EU als een
democratische rechtsorde, omdat:
- De economische integratie van de EU niet volstaat om te spreken van een
autonome rechtsorde.
o Dit zegt de RvS juist wel! Het is voldoende.
- Democratische wetgeving mogelijk is zonder de representatie van een
Europees volk.
o Het Advies, zegt dat er geen sprake is van een volk, maar wel sprake is
van een democratie. Want representatie veronderstelt niet zoiets als een
volk
o Je kan prima een democratie hebben zonder dat er sprake is van
representatie van een volk
§ Hier komt het in de problemen, art. 50 Gw. Want SG
vertegenwoordigt hele volk
§ En in Europa een Europees Parlement, dus je zou verwachten dat
dit Parlement het Europees volk representeert.
• Maar de RvS zegt nee! De RvS zit met, wat is een EU?
- Het verdrag is slechts symbolisch de constitutionele handvest van de EU.
o Dit wil het niet zeggen, want dan heeft het HvJ geen gezag!
,In het Les Verts-arrest stelt het Europese Hof van Justitie dat het EEG-verdrag een
‘constitutioneel handvest’ is. Hiermee wordt bedoeld dat:
A. Het Hof een volledige legaliteits- en legitimiteits-controle kan uitoefenen op
rechtshandelingen van de EU en haar Lid-Staten.
B. De EU een volwaardig democratische gemeenschap is.
C. Het Hof een volledige legaliteitscontrole kan uitoefenen op rechtshandelingen
van de EU en haar Lid-Staten.
D. Het EEG-Verdrag een grondwet is in formele en materiële zin.
In het Les Verts-arrest stelt het Europese Hof van Justitie dat het EEG-verdrag een
‘constitutioneel handvest’ is. Hiermee wordt bedoeld dat:
A. Het Hof een volledige legaliteits- en legitimiteits-controle kan uitoefenen op
rechtshandelingen van de EU en haar Lid-Staten.
a. Nee, want het Hof kan niet legitimiteit toetsen, dit ligt niet bij een rechter.
B. De EU een volwaardig democratische gemeenschap is.
a. Het hof hoeft niks te zeggen over of een gemeenschap democratisch is of
niet. Want zij toetst geen legitimiteit.
C. Het Hof een volledige legaliteitscontrole kan uitoefenen op
rechtshandelingen van de EU en haar Lid-Staten.
D. Het EEG-Verdrag een grondwet is in formele en materiële zin.
a. Juist omdat het hof spreekt over een constitutioneel handvest, is het
enkel in materiële zin, en niet in formele zin.
In welke zin heeft Koopmans gelijk wanneer hij Van Gend & Loos en Costa v. ENEL
loskoppelt van volkssoevereiniteit?
• Geen volk is relatief homogeen.
• Minderheid en meerderheid veronderstellen het volk als politieke eenheid.
• De autonomie van de EU is primair juridisch en economisch, slechts in beperkte
mate een politieke.
, In welke zin heeft Koopmans gelijk wanneer hij Van Gend & Loos en Costa v. ENEL
loskoppelt van volkssoevereiniteit?
• Geen volk is relatief homogeen.
o De heer Koopmans introduceert een begrippenkader waarmee hij laat
zien dat hij Van Gend en Loos en Costa v ENEL anders leest dan het
BVerfG. Hij zegt dat de BVerfG beredeneert vanuit een oude tijd.
Volkssoevereiniteit is volgens Koopmans achterhaalt. Hij zegt dat de
notie van een ‘volk’ niet meer aan de orde is. Er is geen relatieve
homogeniteit. Het is dus niet zinvol om een onderscheid te maken
tussen statenverbond en een bondstaat.
• Minderheid en meerderheid veronderstellen het volk als politieke eenheid.
• De autonomie van de EU is primair juridisch en economisch, slechts in beperkte
mate een politieke.
o Koopmans zou zeggen dat je niet meer nodig hebt dan juridisch en
economisch. Dus politiek heb je niet nodig. Dat is niet meer nodig om te
begrijpen wat de autonomie is van EU recht. Deze 2 zijn voldoende voor
zelfwetgeving
In ‘Fischer: the Dark Side’ schrijft Joseph Weiler het volgende:
‘De Verdragen zijn "geconstitutionaliseerd" en de Gemeenschap is een entiteit
geworden waarvan het meest nabije structurele model niet langer een
internationale organisatie is, maar een dichter, niet-unitair politieke
gemeenschap, in hoofdzaak de federale staat. Anders gezegd, het functioneren
van de Gemeenschap wordt niet langer beheerst door algemene beginselen van
internationaal recht, maar door een specifieke interstatelijke regeringsstructuur
die wordt bepaald door een constitutioneel handvest en constitutionele
beginselen’.
Wat betekent de ‘constitutionalisering’ van de Verdragen waarover Weiler hier
spreekt?
• Dat de Verdragen de legaliteit van het gemeenschapsrecht waarborgen.
• Dat de Verdragen een nieuwe en autonome rechtsorde instellen.
• Dat het instellen van de markt, wat het doel is van de verdragen, de grondslag is
voor het gemeenschapsrecht.
