Aantekeningen Kwalitatief Onderzoek
Inhoudsopgave
Hoorcollege 1: Inleiding kwalitatief onderzoek p.2
Hoorcollege 2: Paradigma’s p.4
Hoorcollege 3: Probleemstellingen en design p.10
Hoorcollege 4: Ethiek p.15
Hoorcollege 5: Kwaliteit p.22
Hoorcollege 6: Analyseren p.28
Hoorcollege 7: Alternatieve datageneratie en analyse p.31
Hoorcollege 8: Participatief & Inclusief onderzoek p.36
1

, HC 1: Inleiding kwalitatief onderzoek
Wetenschappelijk onderzoek is onderzoek dat strikt volgens de methodologische regels voor
onderzoek die binnen dat vakgebied gelden is uitgevoerd.
Binnen Gezondheidswetenschappen bedrijven we empirisch onderzoek (i.t.t. theoretisch
onderzoek).
—> Bij empirisch onderzoek voer je zelf een onderzoek met dataverzameling uit om nieuwe
kennis op te doen
Er bestaan twee varianten:
- kwantitatieve methoden
- kwalitatieve methoden
Wetenschappelijk onderzoek
Praktijk voorbeeld Rifka en madelief
- Kwalitatieve onderzoekstage: zingen met en zonder dementie
- 55 mil mensen met dementie in 2030 verdubbelt, hoge impact, geen genezing
- Onderzoek in nl context naar de ervaringen van naasten van mensen met dementie bij het
meedoen in een participatiekoor
- Verschillende doelgroepen, participatief onderzoek, semi-gestructureerde interviews
- Thematische analyse, transcriberen, open axiaal en selectief coderen —> codeboom
- Conclusie positieve en waardevolle ervaring
- Persoonlijk contact met respondenten, meedoen en samenwerken
2

, Verschil bij kwalitatief echt op zoek naar ervaringen
- Typische vragen hoe, wat vinden en waarom
- Geen invloed of relatie
- Vaak onderzoek naar thematiek (brandwonden) die niet paste bij de ervaringen van
patiënten (jeuk veel erger dan de littekens ivm kwaliteit van leven)
- Zonder context geen bewijs, toepassing in de praktijk leidt tot andere antwoorden
Doelen van de cursus
- Kennismaking met kwalitatief onderzoek; theorie en praktijk
- Zelf alle stappen van kwalitatief onderzoek doorlopen
- Kwaliteit kunnen beoordelen van een artikel gebaseerd op kwalitatieve
onderzoeksmethoden
3

, HC 2: Paradigma’s
Leerdoelen
- De achtergrond van kwalitatieve onderzoeksmethoden beschrijven
- Begrijpen van de vier paradigma’s die centraal staan in de cursus: positivisme,
fenomenologie, sociaal-constructivisme en kritische theorie
Wheel of critical choices
Visie op het doen van kwalitatief onderzoek
Onze visie
4 belangrijke stappen die doordraaien
Interviewen is een methode geen design
4

Inhoudsopgave
Hoorcollege 1: Inleiding kwalitatief onderzoek p.2
Hoorcollege 2: Paradigma’s p.4
Hoorcollege 3: Probleemstellingen en design p.10
Hoorcollege 4: Ethiek p.15
Hoorcollege 5: Kwaliteit p.22
Hoorcollege 6: Analyseren p.28
Hoorcollege 7: Alternatieve datageneratie en analyse p.31
Hoorcollege 8: Participatief & Inclusief onderzoek p.36
1

, HC 1: Inleiding kwalitatief onderzoek
Wetenschappelijk onderzoek is onderzoek dat strikt volgens de methodologische regels voor
onderzoek die binnen dat vakgebied gelden is uitgevoerd.
Binnen Gezondheidswetenschappen bedrijven we empirisch onderzoek (i.t.t. theoretisch
onderzoek).
—> Bij empirisch onderzoek voer je zelf een onderzoek met dataverzameling uit om nieuwe
kennis op te doen
Er bestaan twee varianten:
- kwantitatieve methoden
- kwalitatieve methoden
Wetenschappelijk onderzoek
Praktijk voorbeeld Rifka en madelief
- Kwalitatieve onderzoekstage: zingen met en zonder dementie
- 55 mil mensen met dementie in 2030 verdubbelt, hoge impact, geen genezing
- Onderzoek in nl context naar de ervaringen van naasten van mensen met dementie bij het
meedoen in een participatiekoor
- Verschillende doelgroepen, participatief onderzoek, semi-gestructureerde interviews
- Thematische analyse, transcriberen, open axiaal en selectief coderen —> codeboom
- Conclusie positieve en waardevolle ervaring
- Persoonlijk contact met respondenten, meedoen en samenwerken
2

, Verschil bij kwalitatief echt op zoek naar ervaringen
- Typische vragen hoe, wat vinden en waarom
- Geen invloed of relatie
- Vaak onderzoek naar thematiek (brandwonden) die niet paste bij de ervaringen van
patiënten (jeuk veel erger dan de littekens ivm kwaliteit van leven)
- Zonder context geen bewijs, toepassing in de praktijk leidt tot andere antwoorden
Doelen van de cursus
- Kennismaking met kwalitatief onderzoek; theorie en praktijk
- Zelf alle stappen van kwalitatief onderzoek doorlopen
- Kwaliteit kunnen beoordelen van een artikel gebaseerd op kwalitatieve
onderzoeksmethoden
3

, HC 2: Paradigma’s
Leerdoelen
- De achtergrond van kwalitatieve onderzoeksmethoden beschrijven
- Begrijpen van de vier paradigma’s die centraal staan in de cursus: positivisme,
fenomenologie, sociaal-constructivisme en kritische theorie
Wheel of critical choices
Visie op het doen van kwalitatief onderzoek
Onze visie
4 belangrijke stappen die doordraaien
Interviewen is een methode geen design
4