WEEK 4 VERVOLGING, VERVOLGINGSBESLISSING EN
TENLASTELEGGING
Inleiding
Als de officier van justitie besluit een verdachte te vervolgen betekent dit dat de rechter in de
zaak wordt betrokken. Bij de beslissing of al dan niet een vervolging wordt ingesteld heeft de
officier van justitie een zekere vrijheid: op grond van de wet is hij niet verplicht tot het
instellen van strafvervolging. Hij kan daarvan afzien op gronden aan het algemeen belang
ontleend. Bij zijn beslissing of hij in een individuele strafzaak al dan niet tot vervolging zal
overgaan is de officier van justitie natuurlijk wel gebonden aan beginselen van een behoorlijk
proces. Bovendien kan er zowel democratische als rechterlijke controle op de
vervolgingsbeslissingen van het OM worden uitgeoefend.
Met name in de sfeer van lichtere misdrijven en overtredingen beschikt de officier van justitie
ook over mogelijkheden om een zaak af te doen buiten de rechter om. Op de verschillende
wettelijke mogelijkheden daartoe zal deze week worden ingegaan. Betrekkelijk nieuw -
sedert de inwerkingtreding van de Wet OM-afdoening - is de bevoegdheid voor de officier
van justitie om zonder rechterlijke tussenkomst zelf een strafbeschikking op te leggen.
Gaat de officier van justitie over tot het dagvaarden van een verdachte voor de strafrechter,
dan zal de verdachte moeten weten tegen welke beschuldiging hij zich moet verdedigen
(vergelijk art 6 lid 3, sub a, EVRM). De dagvaarding behelst dan ook een tenlastelegging
waarin de verdachte kan lezen van welk strafbaar feit hij wordt verdacht.
De gerechtssecretaris op de rechtbank moet uiteraard in staat zijn de tenlastelegging op
formele en materiële eisen te beoordelen. Hij moet voorafgaande aan de zitting nagaan of
aan de tenlastelegging geen formele of inhoudelijke gebreken kleven. De rechter
beraadslaagt en beslist immers op de grondslag van de tenlastelegging.
Literatuur
Capita Strafrecht, P.A.M. Mevis:
- Hoofdstuk 10, paragraaf II – XII (pag. 464 – 515);
- Hoofdstuk 14, paragraaf VII.1 – VII.2.3 (pag. 709 – 715)
Het beslissingsmodel van 348/350 Sv, F.A.J. Koopmans:
- Hoofdstuk 2, parafraaf 2.1.1.3 – 2.1.4.2 en 2.3 – 2.3.3 en 3.2.1 – 3.2.1.4 (pag. 11 –
22 en 25 – 31 en 39 – 42)
Leerdoelen
Na bestudering van dit onderwerp kan de student:
uitleggen wat het begrip “vervolging” inhoudt en uitleggen wat het opportuniteitsbeginsel
betekent voor de vervolgingsbeslissing;
beargumenteren of een vervolgingsbeslissing in overeensteming is met de wet en
algemene beginselen van een behoorlijk proces;
toelichten op welke wijze en in hoeverre de rechter de vervolgingsbeslissing kan
controleren;
verschillende mogelijkheden om een zaak buitengerechtelijk af te doen toelichten en op
een casus toepassen;
de vereisten waaraan een dagvaarding en een tenlastelegging moeten voldoen toelichten
en verschillende soorten tenlasteleggingen onderscheiden en deze kennis toepassen op
een casus;
de grondslagleer en de betekenis daarvan in de rechtspraktijk toelichten en aan de hand
van een eenvoudige casus beargumeneren wanneer de grondslag van de tenlastelegging
wordt verlaten;
aan de hand van een casus – mede op basis van de bestudeerde jurisprudentie –
beargumenteren of een vordering tot wijziging van de tenlastelegging op de terechtzitting
zal worden toe- of afgewezen.
, Opdrachten
Opdracht 1 Suïcidaal meisje
Op 13 mei 2014, omstreeks 16.40 uur, loopt een 18-jarig meisje in Etten-Leur langs het spoor.
Deze overtreding van artikel 43 van de Spoorwegwet 1875 is geconstateerd door een
verbalisant die daarover in zijn proces-verbaal heeft opgemerkt:
“Jongedame liep langs het spoor mogelijk met de intentie zelfmoord te plegen. Treinen tussen
Roosendaal en Breda reden met lastgeving. Bij het zien van de agenten liep het meisje
hardlopend weg”.
In het proces-verbaal is voorts opgemerkt dat verdachte geen verklaring wenste af te leggen.
Artikel 43 van de Spoorwegwet 1875 luidt als volgt:
“Het is aan elk, wien het uit den aard zijner betrekking niet vrij staat, verboden, buiten
toestemming van de bestuurders der dienst, of van hem, wien dit door de bestuurders is
opgedragen, langs of op den spoorweg te loopen of te rijden.”
Artikel 63 van de Spoorwegwet 1875 luidt als volgt:
“1.Overtreding van de artt. 42, 43 en 44 wordt gestraft met geldboete van de tweede categorie of
met gevangenis van ten hoogste ééne maand.
…”
a. Kan de OvJ volgens de wet in deze zaak een strafbeschikking opleggen? ja
omdat een strafbeschikking alleen mogelijk is tegen lichte misdrijven en
overtredingen waar minder dan 6 jaar op staat (6 jaar meegeteld). Verder is ook
de OvJ bevoegd om de strafbeschikking op te leggen. Informatie uit artikel 257
e lid 1 Sv. Artikel 63 lid 2 Spoorwegwet zegt dat er een gevangenisstraf
opgelegd kan worden dus een misdrijf.
Theorie: verschil transactie en strafbeschikking. Strafbeschikking krijg je gewoon en
een transactie is een aanbod (dit kun je dus ook weigeren), als je de transactie
aanvaard dan heb je geen last van aantekeningen in justitie registers. De OvJ
mag geen vervangende hechtenis opnemen, dit staat in 113 Grondwet. In dit
artikel staat namelijk dat vrijheidsbenemende strafopleggingen alleen door de
rechterlijke macht toegekend mogen worden.
b. Welke andere mogelijkheden van buitengerechtelijke afdoening heeft de OvJ in deze
zaak? Noem 2 vormen van buitengerechtelijke afdoening van een zaak en licht deze
toe. voorwaardelijk sepot en transactie. Bij voorwaardelijk als bij transactie
worden er voorwaarden gemaakt door de OvJ tegenover verdachte. Als
verdachte zich hieraan houdt dan beslist de OvJ niet verder te gaan met
vervolging (er dus van af zien). Bij transactie is de voorwaarde in de waarde
van geld. Voorwaardelijk sepot, artikel 167 jo. 247 Sv. (167 lid 2 Sv “onder het
stellen van bepaalde voorwaarden” betekent het voorwaardelijk sepot. ).
c. Waarom heeft de wetgever er voor gekozen het uitvaardigen van een
strafbeschikking aan te merken als “vervolging”? omdat je door een
strafbeschikking een strafblad krijgt. (vervolgen: rechter bij de zaak betrekken).
Het meisje is het niet eens met de op 24 juni 2014 opgelegde strafbeschikking inhoudende een
geldboete van 100 Euro. Ze schrijft op 13 juli 2014 een brief aan de officier van justitie. Haar
brief houdt onder meer het volgende in:
“Ik ben cliënt bij een GGZ-Kiniek en ben daar geplaatst omdat ik suïcidaal ben en een post-
traumatisch stresssyndroom heb. Dit heeft onder andere tot gevolg dat ik zeer snel in een
TENLASTELEGGING
Inleiding
Als de officier van justitie besluit een verdachte te vervolgen betekent dit dat de rechter in de
zaak wordt betrokken. Bij de beslissing of al dan niet een vervolging wordt ingesteld heeft de
officier van justitie een zekere vrijheid: op grond van de wet is hij niet verplicht tot het
instellen van strafvervolging. Hij kan daarvan afzien op gronden aan het algemeen belang
ontleend. Bij zijn beslissing of hij in een individuele strafzaak al dan niet tot vervolging zal
overgaan is de officier van justitie natuurlijk wel gebonden aan beginselen van een behoorlijk
proces. Bovendien kan er zowel democratische als rechterlijke controle op de
vervolgingsbeslissingen van het OM worden uitgeoefend.
Met name in de sfeer van lichtere misdrijven en overtredingen beschikt de officier van justitie
ook over mogelijkheden om een zaak af te doen buiten de rechter om. Op de verschillende
wettelijke mogelijkheden daartoe zal deze week worden ingegaan. Betrekkelijk nieuw -
sedert de inwerkingtreding van de Wet OM-afdoening - is de bevoegdheid voor de officier
van justitie om zonder rechterlijke tussenkomst zelf een strafbeschikking op te leggen.
Gaat de officier van justitie over tot het dagvaarden van een verdachte voor de strafrechter,
dan zal de verdachte moeten weten tegen welke beschuldiging hij zich moet verdedigen
(vergelijk art 6 lid 3, sub a, EVRM). De dagvaarding behelst dan ook een tenlastelegging
waarin de verdachte kan lezen van welk strafbaar feit hij wordt verdacht.
De gerechtssecretaris op de rechtbank moet uiteraard in staat zijn de tenlastelegging op
formele en materiële eisen te beoordelen. Hij moet voorafgaande aan de zitting nagaan of
aan de tenlastelegging geen formele of inhoudelijke gebreken kleven. De rechter
beraadslaagt en beslist immers op de grondslag van de tenlastelegging.
Literatuur
Capita Strafrecht, P.A.M. Mevis:
- Hoofdstuk 10, paragraaf II – XII (pag. 464 – 515);
- Hoofdstuk 14, paragraaf VII.1 – VII.2.3 (pag. 709 – 715)
Het beslissingsmodel van 348/350 Sv, F.A.J. Koopmans:
- Hoofdstuk 2, parafraaf 2.1.1.3 – 2.1.4.2 en 2.3 – 2.3.3 en 3.2.1 – 3.2.1.4 (pag. 11 –
22 en 25 – 31 en 39 – 42)
Leerdoelen
Na bestudering van dit onderwerp kan de student:
uitleggen wat het begrip “vervolging” inhoudt en uitleggen wat het opportuniteitsbeginsel
betekent voor de vervolgingsbeslissing;
beargumenteren of een vervolgingsbeslissing in overeensteming is met de wet en
algemene beginselen van een behoorlijk proces;
toelichten op welke wijze en in hoeverre de rechter de vervolgingsbeslissing kan
controleren;
verschillende mogelijkheden om een zaak buitengerechtelijk af te doen toelichten en op
een casus toepassen;
de vereisten waaraan een dagvaarding en een tenlastelegging moeten voldoen toelichten
en verschillende soorten tenlasteleggingen onderscheiden en deze kennis toepassen op
een casus;
de grondslagleer en de betekenis daarvan in de rechtspraktijk toelichten en aan de hand
van een eenvoudige casus beargumeneren wanneer de grondslag van de tenlastelegging
wordt verlaten;
aan de hand van een casus – mede op basis van de bestudeerde jurisprudentie –
beargumenteren of een vordering tot wijziging van de tenlastelegging op de terechtzitting
zal worden toe- of afgewezen.
, Opdrachten
Opdracht 1 Suïcidaal meisje
Op 13 mei 2014, omstreeks 16.40 uur, loopt een 18-jarig meisje in Etten-Leur langs het spoor.
Deze overtreding van artikel 43 van de Spoorwegwet 1875 is geconstateerd door een
verbalisant die daarover in zijn proces-verbaal heeft opgemerkt:
“Jongedame liep langs het spoor mogelijk met de intentie zelfmoord te plegen. Treinen tussen
Roosendaal en Breda reden met lastgeving. Bij het zien van de agenten liep het meisje
hardlopend weg”.
In het proces-verbaal is voorts opgemerkt dat verdachte geen verklaring wenste af te leggen.
Artikel 43 van de Spoorwegwet 1875 luidt als volgt:
“Het is aan elk, wien het uit den aard zijner betrekking niet vrij staat, verboden, buiten
toestemming van de bestuurders der dienst, of van hem, wien dit door de bestuurders is
opgedragen, langs of op den spoorweg te loopen of te rijden.”
Artikel 63 van de Spoorwegwet 1875 luidt als volgt:
“1.Overtreding van de artt. 42, 43 en 44 wordt gestraft met geldboete van de tweede categorie of
met gevangenis van ten hoogste ééne maand.
…”
a. Kan de OvJ volgens de wet in deze zaak een strafbeschikking opleggen? ja
omdat een strafbeschikking alleen mogelijk is tegen lichte misdrijven en
overtredingen waar minder dan 6 jaar op staat (6 jaar meegeteld). Verder is ook
de OvJ bevoegd om de strafbeschikking op te leggen. Informatie uit artikel 257
e lid 1 Sv. Artikel 63 lid 2 Spoorwegwet zegt dat er een gevangenisstraf
opgelegd kan worden dus een misdrijf.
Theorie: verschil transactie en strafbeschikking. Strafbeschikking krijg je gewoon en
een transactie is een aanbod (dit kun je dus ook weigeren), als je de transactie
aanvaard dan heb je geen last van aantekeningen in justitie registers. De OvJ
mag geen vervangende hechtenis opnemen, dit staat in 113 Grondwet. In dit
artikel staat namelijk dat vrijheidsbenemende strafopleggingen alleen door de
rechterlijke macht toegekend mogen worden.
b. Welke andere mogelijkheden van buitengerechtelijke afdoening heeft de OvJ in deze
zaak? Noem 2 vormen van buitengerechtelijke afdoening van een zaak en licht deze
toe. voorwaardelijk sepot en transactie. Bij voorwaardelijk als bij transactie
worden er voorwaarden gemaakt door de OvJ tegenover verdachte. Als
verdachte zich hieraan houdt dan beslist de OvJ niet verder te gaan met
vervolging (er dus van af zien). Bij transactie is de voorwaarde in de waarde
van geld. Voorwaardelijk sepot, artikel 167 jo. 247 Sv. (167 lid 2 Sv “onder het
stellen van bepaalde voorwaarden” betekent het voorwaardelijk sepot. ).
c. Waarom heeft de wetgever er voor gekozen het uitvaardigen van een
strafbeschikking aan te merken als “vervolging”? omdat je door een
strafbeschikking een strafblad krijgt. (vervolgen: rechter bij de zaak betrekken).
Het meisje is het niet eens met de op 24 juni 2014 opgelegde strafbeschikking inhoudende een
geldboete van 100 Euro. Ze schrijft op 13 juli 2014 een brief aan de officier van justitie. Haar
brief houdt onder meer het volgende in:
“Ik ben cliënt bij een GGZ-Kiniek en ben daar geplaatst omdat ik suïcidaal ben en een post-
traumatisch stresssyndroom heb. Dit heeft onder andere tot gevolg dat ik zeer snel in een
