Hoe herken je pijn bij ouderen met
dementie die opgenomen zijn in het
ziekenhuis?
Laura Adrover [121886760] Inzendopdracht 283S1
Klas 198LE502
HBO-V verkort deeltijd, LOI
December 2019
,Inhoudsopgave
Inleiding 2
1 Hoofdstuk 1 3
1.1 Probleemanalyse 3
1.2 Vraagstelling en doelstelling 3
1.3 Theoretisch kader 4
2 Hoofdstuk 2 6
2.1 Methode van onderzoek 6
2.1.1 In- en exclusiecriteria 6
2.1.2 Thematische analyse 7
3 Hoofdstuk 3 8
3.1 Resultaten 8
4 Hoofdstuk 4 13
4.1 Conclusies 13
4.1.1 Hoofdvraag 13
4.1.2 Literatuurvragen 13
4.1.3 Praktische deelvragen 14
4.2 Discussie 15
4.3 Aanbeveling 15
Literatuurlijst 16
Bijlagen 18
1
, Inleiding
Naar aanleiding van de opleiding tot HBO-verpleegkundige ben ik gestart met dit onderzoek naar pijn
bij de oudere patiënt waarbij dementie is gediagnosticeerd. Ik werk op veel verschillende afdeling in
meerdere ziekenhuizen. Elke afdeling en elk ziekenhuis heeft zijn eigen protocollen en manieren van
werken als het gaat om pijn. Eén ding is wel overal hetzelfde. Iedereen gebruikt hetzelfde
pijnmeetsysteem waarbij gebruik wordt gemaakt van zelfrapportageschalen, ook voor de oudere
patiënt met dementie. Ik zie vele collega’s dezelfde vraag stellen: ‘heeft u pijn?’, ‘Is het draaglijk?’, ‘wilt
u extra pijnstilling?’. Patiënten geven allemaal antwoord volgens de NRS of de VAS, behalve die
meneer of mevrouw waarbij de diagnose dementie is gesteld. Zij antwoorden vaak niet, of praten over
een ander onderwerp, willen naar huis. Dit zijn de mensen waarbij ik vaak zie dat ze geen pijnstilling
krijgen, waarbij ik zie dat de verpleegkundige door onder andere tijdsdruk, maar ook door het
gewoonweg niet te weten, de conclusie trekt dat het verstrekken van extra pijnstilling niet nodig lijkt te
zijn.
Ik las een artikel in het tijdschrift TVZ waarbij gesproken werd over het feit dat meer dan de helft van
de ouderen met dementie regelmatig pijn ervaart, zij zijn echter voor de herkenning van pijn
aangewezen op de (in)formele zorgverlener. Het artikel raakte me, ik besloot hier verder onderzoek
naar te doen. Zodat ik alle collega’s kan instrueren verder te kijken dan de NRS, te kijken naar de
persoon achter het masker dat dementie heet.
Ik voer dit onderzoek uit na dit besproken te hebben met de senior verpleegkundige en de teamleider
van de interne geneeskunde in het HMC. Hierbij heb ik mijn observaties uitgesproken en beiden
erkennen het probleem, daarom zijn ze beiden zeer enthousiast over het onderwerp. Ze geven aan
dat pijn een zeer grote invloed heeft op het dagelijks functioneren van de patiënten terwijl dit helemaal
niet nodig hoeft te zijn. Zowel de teammanager als de seniorverpleegkundige willen graag dat
iedereen een hoge kwaliteit van zorg ontvangt en juist deze kwetsbare groep ouderen mag niet
vergeten worden.
2
dementie die opgenomen zijn in het
ziekenhuis?
Laura Adrover [121886760] Inzendopdracht 283S1
Klas 198LE502
HBO-V verkort deeltijd, LOI
December 2019
,Inhoudsopgave
Inleiding 2
1 Hoofdstuk 1 3
1.1 Probleemanalyse 3
1.2 Vraagstelling en doelstelling 3
1.3 Theoretisch kader 4
2 Hoofdstuk 2 6
2.1 Methode van onderzoek 6
2.1.1 In- en exclusiecriteria 6
2.1.2 Thematische analyse 7
3 Hoofdstuk 3 8
3.1 Resultaten 8
4 Hoofdstuk 4 13
4.1 Conclusies 13
4.1.1 Hoofdvraag 13
4.1.2 Literatuurvragen 13
4.1.3 Praktische deelvragen 14
4.2 Discussie 15
4.3 Aanbeveling 15
Literatuurlijst 16
Bijlagen 18
1
, Inleiding
Naar aanleiding van de opleiding tot HBO-verpleegkundige ben ik gestart met dit onderzoek naar pijn
bij de oudere patiënt waarbij dementie is gediagnosticeerd. Ik werk op veel verschillende afdeling in
meerdere ziekenhuizen. Elke afdeling en elk ziekenhuis heeft zijn eigen protocollen en manieren van
werken als het gaat om pijn. Eén ding is wel overal hetzelfde. Iedereen gebruikt hetzelfde
pijnmeetsysteem waarbij gebruik wordt gemaakt van zelfrapportageschalen, ook voor de oudere
patiënt met dementie. Ik zie vele collega’s dezelfde vraag stellen: ‘heeft u pijn?’, ‘Is het draaglijk?’, ‘wilt
u extra pijnstilling?’. Patiënten geven allemaal antwoord volgens de NRS of de VAS, behalve die
meneer of mevrouw waarbij de diagnose dementie is gesteld. Zij antwoorden vaak niet, of praten over
een ander onderwerp, willen naar huis. Dit zijn de mensen waarbij ik vaak zie dat ze geen pijnstilling
krijgen, waarbij ik zie dat de verpleegkundige door onder andere tijdsdruk, maar ook door het
gewoonweg niet te weten, de conclusie trekt dat het verstrekken van extra pijnstilling niet nodig lijkt te
zijn.
Ik las een artikel in het tijdschrift TVZ waarbij gesproken werd over het feit dat meer dan de helft van
de ouderen met dementie regelmatig pijn ervaart, zij zijn echter voor de herkenning van pijn
aangewezen op de (in)formele zorgverlener. Het artikel raakte me, ik besloot hier verder onderzoek
naar te doen. Zodat ik alle collega’s kan instrueren verder te kijken dan de NRS, te kijken naar de
persoon achter het masker dat dementie heet.
Ik voer dit onderzoek uit na dit besproken te hebben met de senior verpleegkundige en de teamleider
van de interne geneeskunde in het HMC. Hierbij heb ik mijn observaties uitgesproken en beiden
erkennen het probleem, daarom zijn ze beiden zeer enthousiast over het onderwerp. Ze geven aan
dat pijn een zeer grote invloed heeft op het dagelijks functioneren van de patiënten terwijl dit helemaal
niet nodig hoeft te zijn. Zowel de teammanager als de seniorverpleegkundige willen graag dat
iedereen een hoge kwaliteit van zorg ontvangt en juist deze kwetsbare groep ouderen mag niet
vergeten worden.
2
