3.15 SZM 2: Gebitsontwikkeling bij de mens (van der Linden) - H16 prematuur verlies van melkelementen (171-184)
• Melkelementen kunnen prematuur verloren gaan door:
o 1. Traumata
o 2. Voortijdige resorptie van hun wortels
▪ Bij melkincisieven en cuspidaten → symptoom van crowding
▪ Distale wortel M2 door wanneer eerste blijvende molaar te ever naar mesiaal erupteert → eruptie blijvende
molaar wordt geblokkeerd.
o 3. Cariës
▪ Prematuur verlies van melkmolaren door cariës komt onder 2x zo vaak voor als boven.
▪ Melkhoektanden: vrij cariësresistent; idem voor melkincisieven (kort in de mond aanwezig).
▪ Bij pijnklachten/ontstekingsverschijnselen extraheren.
• Opvolgers kunnen aangetast worden.
• Melkelementen met avitale pulpae kunnen uitgebreide purulente periapicale ontstekingen geven.
• In tegenstelling tot bij blijvende elementen treedt er geen fibreuze afkapseling op van het abces.
o Opvolgers kunnen hierdoor mogelijk beschadigen en vormafwijkingen, hypocalcificaties en
carieuze laesies kunnen ontstaan.
o 4. Extracties
▪ Vooral bij melkmolaren
• Prematuur verlies van melkmolaren kan leiden tot opschuiving van buurelementen en tot ruimtegebrek voor hun opvolgers.
• Migraties
o Optreden van migraties na prematuur verlies van melkelementen is afhankelijk van:
▪ Welk element verloren gaat
▪ Occlusie
▪ Ruimtelijke condities in de tandbogen
▪ Invloed tong/musculatuur
▪ Tijdstip prematuur verlies
• Verlies lang voor normale doorbraaktijd opvolger → vertragend effect
• Verlies vlak voor normale doorbraaktijd opvolger → versnellend effect
• Ruimteoverschot
o Bij ruimteoverschot zal prematuur verlies van melkelementen geen of een te verwaarlozen effect hebben op de
gebitsontwikkeling, maar bij een gebrek aan ruimte kunnen zich complicaties voor doen (vooral bij crowding).
• Het effect van prematuur verlies van melkelementen is voorspelbaar:
o Front:
▪ Bij weinig ruimte in het front, kunnen melkincisieven en hoektanden prematuur verloren gaan bij doorbraak van
een naastgelegen snijtand (fig. 16.1)
▪ In het bovenfront zijn traumata vaak de oorzaak van voortijdig verlies van melkincisieven.
▪ Als ze uit de kaak geslagen worden, treedt er geen verplaatsing van opvolgers op.
• Ook bij trauma op relatief laat moment in gebitsontwikkeling geen verplaatsing → alleen vertraagde
doorbraak.
▪ Als ze in de kaak worden gedrukt, zorgt dit voor intrusie en dilaceratie van opvolgers.
▪ Centrale melkincisieven boven spelen geen rol in het openhouden van ruimte voor opvolgers.
• Zij functioneren ook niet, zoals de laterale melkincisieven, bij het mechanisme van distaal verplaatsen
van melkincisieven en hoektanden bij de eruptie en doorbraak van naastgelegen blijvende snijtanden
(fig. 16.2).
• Fig 16.1 Prematuur verlies melkincisieven en –hoektanden.
o Bij crowding in de BK kunnen de laterale melkincisieven
voortijdig uitvallen bij de eruptie van de centrale blijvende
snijtanden. (A,B)
o Te weinig ruimte resteert dan voor de laterale blijvende
snijtanden. (C)
o Bij hun doorbraak kan voortijdige resorptie en verlies van de
melkhoektanden optreden. (E)
o De laterale snijtanden kunnen dan naar labiaal gaan en hun
plaats in de tandboog innemen.
o Er resteert dan te weinig ruimte in de tandboog voor de
blijvende hoektanden. (F)
, • Fig. 16.2 Effect van prematuur verlies van melkelementen in front.
o Traumata in BF kunnen tot verlies van melkincisieven en
verstoring van vorming en eruptie van opvolgers leiden.
o Voortijdig verlies van centrale melkincisieven meestal geen effect
op verloop gebitsontwikkeling (A).
o Uitgesproken crowding → laterale melkincisieven voortijdig
verloren gaan → verplaatsing naar distaal van melkhoektanden
gepaard met eruptie van centrale snijtanden vindt niet plaats (B).
o Eruptie van laterale blijvende bovensnijtanden kan tot prematuur
verlies van melkhoektanden leiden.
o Aan 1 kant melkhoektanden prematuur verloren → snijtanden in
die richting migreren, hierdoor vallen de middens van de
tandbogen niet meer samen. (C)
▪ Mediaanafwijking.
o Onvoldoende ruimte resteren voor de blijvende bovenhoektand,
die dan buccaal zal doorbreken.
o Aan 2 kanten melkhoektanden prematuur verloren → beide
blijvende hoektanden buiten de tandboog komen te staan.
▪ Midden tandboog verschuift niet. (D)
• Bij asymmetrie in aanleg en eruptie van blijvende snijtanden kan het
prematuur verlies eenzijdig zijn.
o Vaker in OK.
o Minder vaak bilateraal.
• Eenzijdig prematuur verlies van melkhoektanden leidt tot veranderingen in angulatie en opschuiving van het midden van de
tandboog.
• In de OK heeft prematuur verlies van melkincisieven gevolgen voor:
o Vergroting van de afstand tussen de hoektanden.
o In OK → vergroting van de sagittale en verticale overbeet.
• Fig. 16.3 Prematuur verlies van laterale melkincisieven en –hoektanden OK.
o Eenzijdig verlies laterale melkincisief bij asymmetrische ligging en eruptie van blijvende centrale ondersnijtanden (A).
o Bilateraal (B)
o Eenzijdig verlies melkhoektand onder en migratie snijtanden en verschuiving midden tandboog (C)
o Bilateraal (D): geen afwijking midden tandboog.
• Fig 16.4 Gevolgen prematuur verlies melkhoektanden op angulatie blijvende
snijtanden en op midden tandboog.
o Eenzijdig melkhoektand BK en OK → kippen blijvende snijtanden en
verschuiven midden tandboog (A,B).
o Eenzijdig verlies antagonerende melkhoektanden → kipping beide fronten
ine en richting (C).
o Verlies een melkhoektand OK en een BK aan verschillende zijden → kipping
snijtanden onder en boven in tegengestelde richting (D).
• Melkelementen kunnen prematuur verloren gaan door:
o 1. Traumata
o 2. Voortijdige resorptie van hun wortels
▪ Bij melkincisieven en cuspidaten → symptoom van crowding
▪ Distale wortel M2 door wanneer eerste blijvende molaar te ever naar mesiaal erupteert → eruptie blijvende
molaar wordt geblokkeerd.
o 3. Cariës
▪ Prematuur verlies van melkmolaren door cariës komt onder 2x zo vaak voor als boven.
▪ Melkhoektanden: vrij cariësresistent; idem voor melkincisieven (kort in de mond aanwezig).
▪ Bij pijnklachten/ontstekingsverschijnselen extraheren.
• Opvolgers kunnen aangetast worden.
• Melkelementen met avitale pulpae kunnen uitgebreide purulente periapicale ontstekingen geven.
• In tegenstelling tot bij blijvende elementen treedt er geen fibreuze afkapseling op van het abces.
o Opvolgers kunnen hierdoor mogelijk beschadigen en vormafwijkingen, hypocalcificaties en
carieuze laesies kunnen ontstaan.
o 4. Extracties
▪ Vooral bij melkmolaren
• Prematuur verlies van melkmolaren kan leiden tot opschuiving van buurelementen en tot ruimtegebrek voor hun opvolgers.
• Migraties
o Optreden van migraties na prematuur verlies van melkelementen is afhankelijk van:
▪ Welk element verloren gaat
▪ Occlusie
▪ Ruimtelijke condities in de tandbogen
▪ Invloed tong/musculatuur
▪ Tijdstip prematuur verlies
• Verlies lang voor normale doorbraaktijd opvolger → vertragend effect
• Verlies vlak voor normale doorbraaktijd opvolger → versnellend effect
• Ruimteoverschot
o Bij ruimteoverschot zal prematuur verlies van melkelementen geen of een te verwaarlozen effect hebben op de
gebitsontwikkeling, maar bij een gebrek aan ruimte kunnen zich complicaties voor doen (vooral bij crowding).
• Het effect van prematuur verlies van melkelementen is voorspelbaar:
o Front:
▪ Bij weinig ruimte in het front, kunnen melkincisieven en hoektanden prematuur verloren gaan bij doorbraak van
een naastgelegen snijtand (fig. 16.1)
▪ In het bovenfront zijn traumata vaak de oorzaak van voortijdig verlies van melkincisieven.
▪ Als ze uit de kaak geslagen worden, treedt er geen verplaatsing van opvolgers op.
• Ook bij trauma op relatief laat moment in gebitsontwikkeling geen verplaatsing → alleen vertraagde
doorbraak.
▪ Als ze in de kaak worden gedrukt, zorgt dit voor intrusie en dilaceratie van opvolgers.
▪ Centrale melkincisieven boven spelen geen rol in het openhouden van ruimte voor opvolgers.
• Zij functioneren ook niet, zoals de laterale melkincisieven, bij het mechanisme van distaal verplaatsen
van melkincisieven en hoektanden bij de eruptie en doorbraak van naastgelegen blijvende snijtanden
(fig. 16.2).
• Fig 16.1 Prematuur verlies melkincisieven en –hoektanden.
o Bij crowding in de BK kunnen de laterale melkincisieven
voortijdig uitvallen bij de eruptie van de centrale blijvende
snijtanden. (A,B)
o Te weinig ruimte resteert dan voor de laterale blijvende
snijtanden. (C)
o Bij hun doorbraak kan voortijdige resorptie en verlies van de
melkhoektanden optreden. (E)
o De laterale snijtanden kunnen dan naar labiaal gaan en hun
plaats in de tandboog innemen.
o Er resteert dan te weinig ruimte in de tandboog voor de
blijvende hoektanden. (F)
, • Fig. 16.2 Effect van prematuur verlies van melkelementen in front.
o Traumata in BF kunnen tot verlies van melkincisieven en
verstoring van vorming en eruptie van opvolgers leiden.
o Voortijdig verlies van centrale melkincisieven meestal geen effect
op verloop gebitsontwikkeling (A).
o Uitgesproken crowding → laterale melkincisieven voortijdig
verloren gaan → verplaatsing naar distaal van melkhoektanden
gepaard met eruptie van centrale snijtanden vindt niet plaats (B).
o Eruptie van laterale blijvende bovensnijtanden kan tot prematuur
verlies van melkhoektanden leiden.
o Aan 1 kant melkhoektanden prematuur verloren → snijtanden in
die richting migreren, hierdoor vallen de middens van de
tandbogen niet meer samen. (C)
▪ Mediaanafwijking.
o Onvoldoende ruimte resteren voor de blijvende bovenhoektand,
die dan buccaal zal doorbreken.
o Aan 2 kanten melkhoektanden prematuur verloren → beide
blijvende hoektanden buiten de tandboog komen te staan.
▪ Midden tandboog verschuift niet. (D)
• Bij asymmetrie in aanleg en eruptie van blijvende snijtanden kan het
prematuur verlies eenzijdig zijn.
o Vaker in OK.
o Minder vaak bilateraal.
• Eenzijdig prematuur verlies van melkhoektanden leidt tot veranderingen in angulatie en opschuiving van het midden van de
tandboog.
• In de OK heeft prematuur verlies van melkincisieven gevolgen voor:
o Vergroting van de afstand tussen de hoektanden.
o In OK → vergroting van de sagittale en verticale overbeet.
• Fig. 16.3 Prematuur verlies van laterale melkincisieven en –hoektanden OK.
o Eenzijdig verlies laterale melkincisief bij asymmetrische ligging en eruptie van blijvende centrale ondersnijtanden (A).
o Bilateraal (B)
o Eenzijdig verlies melkhoektand onder en migratie snijtanden en verschuiving midden tandboog (C)
o Bilateraal (D): geen afwijking midden tandboog.
• Fig 16.4 Gevolgen prematuur verlies melkhoektanden op angulatie blijvende
snijtanden en op midden tandboog.
o Eenzijdig melkhoektand BK en OK → kippen blijvende snijtanden en
verschuiven midden tandboog (A,B).
o Eenzijdig verlies antagonerende melkhoektanden → kipping beide fronten
ine en richting (C).
o Verlies een melkhoektand OK en een BK aan verschillende zijden → kipping
snijtanden onder en boven in tegengestelde richting (D).
