3.14 SMZ 2: Onderdeel E: Kindertandheelkunde hoofdstuk 13 (207-213): cariës en chloorhexidine
Inleiding
o Toepassing chloorhexidine:
Reductie plaque + gingivitis
Ondersteuning wondgenezing
Bestrijding mondinfecties
Voorkoming cariës
o Verkrijgbaar in: spoelvloeistof, spray, gel, tandpasta,
chloorhexidinegel, chloorhexidinevernissen (tabel 13.1).
o Doel kinderthk: problemen waarvoor chloorhexidine in wordt
gezet moet opgelost worden door verbetering mh.
o Spoelen met chloorhexidine (0,12%) en NaF (0,05%) kan poetsen
niet vervangen.
o Chloorhexidine (ChX) dient altijd een aanvulling te zijn op de
primaire gebitsreiniging en zorgt voor reductie van plaque en
gingivitis.
Adviezen (nooit aangetoond):
1 uur tijd tussen gebruik ChX en F- tandpasta.
Voor poetsen met chloorhexidinegel of –
tandpasta een andere tandenborstel gebruiken
dan voor poetsen met gewone tandpasta.
o De vraag is of thuis preparaten wel zo goed zijn omdat het
misschien de aandacht af kan leiden van de primaire gebitsreiniging.
o Bijwerkingen:
Verkleuring van tanden, laesies, slijmvlies, tong en vullingen
Chx kan:
o Reactie tussen koolhydraten en pellicle-eiwitteen resulterend in verkleurd polimerisaat bevorderen.
o Pellicle-eiwitten denatureren die vervolgens reageren met ijzer en tin tot donkergekleurd neerslag.
o Neerslag vormen met bestanddelen uit voeding.
Vieze smaak
Verlies van smaaksensatie
Roodheid, zwelling en pijnlijke dequamatie van slijmvliezen, mogelijk gepaard gaand met branderig gevoel
Zwelling van parotis (zeldzaam)
o Situaties waarbij ChX nuttig is:
Interaxillaire fixatie (want MH niet mogelijk)
ANUG
Juveniele parodontitis
Gehandicaptenzorg
Veiligheid
o Bij normaal gebruik in thk een veilig middel.
o ChX is toxisch wanneer het in aanraking komt met het oog of het middenoor.
o Overgevoeligheidsreacties (meestal oudere personen + hoge doseringen).
o Er vindt geen resorptie plaats van ChX in het maag-darmkanaal, 99% uitscheiding.
o Er zijn geen gevolgen voor orgaanfuncties
o Geen verschil rode + witte bloedlichaampjes, Hb gehalte, bezinkingssnelheid, eiwit- en glucosegehalte urine/lever/nier.
o Infecties treden niet op.
o Wel neemt het aantal micro-organismen in het speeksel met 30-50% af.
Toepassingen
o ChX gel, 1% kan met succes worden toegepast bij tandcariës.
Minder nieuwe approximale DF-vlakken bij kinderen waarbij chloorhexidinegel werd aangebracht.
Een significante reductie in de cariës toename werd alleen gevonden bij kinderen die voor de aanvang > 10 6 aantal bacteriën
in een ml speeksel hadden.
Het effect van een driemaandelijkse behandeling met ChX is effectiever dan een driemaandelijkse behandeling met fluoride.
Een ChX behandeling is dus nuttig bij kinderen met veel mutans bacteriën en veel cariës.
o Chloorhexedinevernissen (beschermlagen)
EC40 en Cervitec.
EC40 bevat 40% ChX, na contact met speeksel hardt het uit en wordt het wit. Na 15 min te verwijderen.
Het aantal streptococcen mutans worden teruggebracht van 10 5 naar 102 of minder op de behandelde vlakken, in
het speeksel zijn de bacteriën nauwelijks nog zichtbaar.
EC40 helpt ook tegen cariës vorming bij orthodontie patiënten.
Als aanvulling op de reguliere fissuurlak bij kinderen helpt EC 40 alleen bij kinderen die > 10^6 s. mutans per milliliter
speeksel hadden.
Een EC40 behandeling met een suikerarm dieet zorgt ervoor dat lange tijd minder s. mutans in de mond aanwezig
zijn. Echter, wanneer er veel suiker gegeten wordt is er onmiddellijk het aantal oorspronkelijk s. mutans aanwezig.
Crevitec bestaat uit polyvnylbutyrol, ethanol en ethylacetaat met 1% ChX.
Aantal s. mutans in approximale tandplaque verlaagd na 2 behandelingen.
Vijf lagen over elkaar bij blootliggende tandhalzen onderdrukt aantal m. streptokokken gedurende 3 maanden.
Vorming van chloorhexedinedepot wat langdurig het metabolisme in overliggend tandplaque remt.
o Klinisch nog niet aangetoond.
Als aanvulling op fluoridelak lijkt crevitec geen effect te hebben.
Onderzoek met een split-mouth techniek laat een beschermend effect zien van driemaandelijkse applicatie van
cervitec in de fissuren bij 3 – 6 jarigen en bij 7 tot 12 jarigen.
Inleiding
o Toepassing chloorhexidine:
Reductie plaque + gingivitis
Ondersteuning wondgenezing
Bestrijding mondinfecties
Voorkoming cariës
o Verkrijgbaar in: spoelvloeistof, spray, gel, tandpasta,
chloorhexidinegel, chloorhexidinevernissen (tabel 13.1).
o Doel kinderthk: problemen waarvoor chloorhexidine in wordt
gezet moet opgelost worden door verbetering mh.
o Spoelen met chloorhexidine (0,12%) en NaF (0,05%) kan poetsen
niet vervangen.
o Chloorhexidine (ChX) dient altijd een aanvulling te zijn op de
primaire gebitsreiniging en zorgt voor reductie van plaque en
gingivitis.
Adviezen (nooit aangetoond):
1 uur tijd tussen gebruik ChX en F- tandpasta.
Voor poetsen met chloorhexidinegel of –
tandpasta een andere tandenborstel gebruiken
dan voor poetsen met gewone tandpasta.
o De vraag is of thuis preparaten wel zo goed zijn omdat het
misschien de aandacht af kan leiden van de primaire gebitsreiniging.
o Bijwerkingen:
Verkleuring van tanden, laesies, slijmvlies, tong en vullingen
Chx kan:
o Reactie tussen koolhydraten en pellicle-eiwitteen resulterend in verkleurd polimerisaat bevorderen.
o Pellicle-eiwitten denatureren die vervolgens reageren met ijzer en tin tot donkergekleurd neerslag.
o Neerslag vormen met bestanddelen uit voeding.
Vieze smaak
Verlies van smaaksensatie
Roodheid, zwelling en pijnlijke dequamatie van slijmvliezen, mogelijk gepaard gaand met branderig gevoel
Zwelling van parotis (zeldzaam)
o Situaties waarbij ChX nuttig is:
Interaxillaire fixatie (want MH niet mogelijk)
ANUG
Juveniele parodontitis
Gehandicaptenzorg
Veiligheid
o Bij normaal gebruik in thk een veilig middel.
o ChX is toxisch wanneer het in aanraking komt met het oog of het middenoor.
o Overgevoeligheidsreacties (meestal oudere personen + hoge doseringen).
o Er vindt geen resorptie plaats van ChX in het maag-darmkanaal, 99% uitscheiding.
o Er zijn geen gevolgen voor orgaanfuncties
o Geen verschil rode + witte bloedlichaampjes, Hb gehalte, bezinkingssnelheid, eiwit- en glucosegehalte urine/lever/nier.
o Infecties treden niet op.
o Wel neemt het aantal micro-organismen in het speeksel met 30-50% af.
Toepassingen
o ChX gel, 1% kan met succes worden toegepast bij tandcariës.
Minder nieuwe approximale DF-vlakken bij kinderen waarbij chloorhexidinegel werd aangebracht.
Een significante reductie in de cariës toename werd alleen gevonden bij kinderen die voor de aanvang > 10 6 aantal bacteriën
in een ml speeksel hadden.
Het effect van een driemaandelijkse behandeling met ChX is effectiever dan een driemaandelijkse behandeling met fluoride.
Een ChX behandeling is dus nuttig bij kinderen met veel mutans bacteriën en veel cariës.
o Chloorhexedinevernissen (beschermlagen)
EC40 en Cervitec.
EC40 bevat 40% ChX, na contact met speeksel hardt het uit en wordt het wit. Na 15 min te verwijderen.
Het aantal streptococcen mutans worden teruggebracht van 10 5 naar 102 of minder op de behandelde vlakken, in
het speeksel zijn de bacteriën nauwelijks nog zichtbaar.
EC40 helpt ook tegen cariës vorming bij orthodontie patiënten.
Als aanvulling op de reguliere fissuurlak bij kinderen helpt EC 40 alleen bij kinderen die > 10^6 s. mutans per milliliter
speeksel hadden.
Een EC40 behandeling met een suikerarm dieet zorgt ervoor dat lange tijd minder s. mutans in de mond aanwezig
zijn. Echter, wanneer er veel suiker gegeten wordt is er onmiddellijk het aantal oorspronkelijk s. mutans aanwezig.
Crevitec bestaat uit polyvnylbutyrol, ethanol en ethylacetaat met 1% ChX.
Aantal s. mutans in approximale tandplaque verlaagd na 2 behandelingen.
Vijf lagen over elkaar bij blootliggende tandhalzen onderdrukt aantal m. streptokokken gedurende 3 maanden.
Vorming van chloorhexedinedepot wat langdurig het metabolisme in overliggend tandplaque remt.
o Klinisch nog niet aangetoond.
Als aanvulling op fluoridelak lijkt crevitec geen effect te hebben.
Onderzoek met een split-mouth techniek laat een beschermend effect zien van driemaandelijkse applicatie van
cervitec in de fissuren bij 3 – 6 jarigen en bij 7 tot 12 jarigen.
