Maatschappijwetenschappen hoofdstuk 8: Sociale veranderingen in het
verbindingsvraagstuk
Religie was in de 16e eeuw erg belangrijk en zorgde voor cohesie tussen mensen.
Mensen voelden zich verbonden met elkaar doordat ze hetzelfde geloofden en ze
delen dezelfde normen en waarden. Sociale cohesie is het aantal en de kwaliteit
van de bindingen die mensen in een ruimer sociaal kader met elkaar hebben, het
gevoel een groep te zijn, lid te zijn van een gemeenschap, verantwoordelijkheid
voelen voor elkaars welzijn en een beroep op anderen kunnen doen. Doordat
mensen die bindingen hebben zijn er minder conflicten. Maar hele sterke cohesie
kan ervoor dat de binding verzwakt.
Religie zorgt voor binding bij een groep, zo’n affectieve binding ontstaat vaak
doordat die mensen dezelfde normen en waarden hebben. Cultuur is het geheel
van waarden, voorstellingen, uitdrukkingsvormen, opvattingen en normen die
mensen als lid van een groep of samenleving verworven hebben.
Een sociale institutie is een complex van min of meer geformaliseerde regels die
het gedrag van mensen en hun onderlinge relaties reguleren. Een sociale constitutie
is een aanvaard geheel van normen rondom een bepaald deel van het samenleven
van mensen. Deze instituties zijn vaak al oud en veranderen ook niet snel. De
instituties hebben vaak een eigen werkelijkheid, ze maken deel uit van een cultuur
en worden via socialisatie overgedragen.
Voor het functionalisme-paradigma zijn sociale cohesie en orde belangrijk. Voor
het voortbestaan van een samenleving is bepaalde cohesie nodig. Emile Durkheim
is één van de belangrijkste denkers binnen dit paradigma. Hij vindt dat mensen én
een individu zijn en een deel van een groep (het collectieve bewustzijn). Groepen
hebben de functie binnen een samenleving om voor binding te zorgen, en binding is
de kern van de samenleving. Volgens Durkheim neemt de cohesie toe als een
samenleving een dominante cultuur heeft met gemeenschappelijke normen en
waarden en mensen eerder geneigd zijn die waarden en normen na te leven als zij
goed geïntegreerd zijn in groepen. Vragen in dit paradigma worden gesteld zoals
‘Wat bindt mensen onderling?’ en ‘Wat zijn indicatoren van sociale cohesie?’.
In het conflict-paradigma wordt de nadruk gelegd op conflict en de afwezigheid van
sociale cohesie. Dit paradigma gaat ervan uit dat sommige groepen afwijken van de
dominante cultuur, ze horen er niet bij en/of willen er niet bij horen. Dit verklaren
sociologen door sociale ongelijkheid, uitbuiting en de verschillende belangen van de
dominante cultuur en de subcultuur. Als gevolg krijg je dan de afwezigheid van de
sociale cohesie en conflicten.
De conflictsocioloog Theodor Adorno zag de cultuurindustrie als een middel voor de
dominante cultuur om mensen in dezelfde vorm en onderdanig te houden. Er wordt
reclame gemaakt voor dingen die mensen eigenlijk niet nodig hebben, maar de
reclame doet de mensen denken van wel. Het bedrijf die de reclame maakt kan zo’n
valse behoefte zelf weer ‘vervullen’, en zo maken ze winst. Zo denken mensen dat
ze een eigen mening hebben en vrij zijn om te kiezen wat ze willen, maar eigenlijk
worden ze gewoon bespeeld.
verbindingsvraagstuk
Religie was in de 16e eeuw erg belangrijk en zorgde voor cohesie tussen mensen.
Mensen voelden zich verbonden met elkaar doordat ze hetzelfde geloofden en ze
delen dezelfde normen en waarden. Sociale cohesie is het aantal en de kwaliteit
van de bindingen die mensen in een ruimer sociaal kader met elkaar hebben, het
gevoel een groep te zijn, lid te zijn van een gemeenschap, verantwoordelijkheid
voelen voor elkaars welzijn en een beroep op anderen kunnen doen. Doordat
mensen die bindingen hebben zijn er minder conflicten. Maar hele sterke cohesie
kan ervoor dat de binding verzwakt.
Religie zorgt voor binding bij een groep, zo’n affectieve binding ontstaat vaak
doordat die mensen dezelfde normen en waarden hebben. Cultuur is het geheel
van waarden, voorstellingen, uitdrukkingsvormen, opvattingen en normen die
mensen als lid van een groep of samenleving verworven hebben.
Een sociale institutie is een complex van min of meer geformaliseerde regels die
het gedrag van mensen en hun onderlinge relaties reguleren. Een sociale constitutie
is een aanvaard geheel van normen rondom een bepaald deel van het samenleven
van mensen. Deze instituties zijn vaak al oud en veranderen ook niet snel. De
instituties hebben vaak een eigen werkelijkheid, ze maken deel uit van een cultuur
en worden via socialisatie overgedragen.
Voor het functionalisme-paradigma zijn sociale cohesie en orde belangrijk. Voor
het voortbestaan van een samenleving is bepaalde cohesie nodig. Emile Durkheim
is één van de belangrijkste denkers binnen dit paradigma. Hij vindt dat mensen én
een individu zijn en een deel van een groep (het collectieve bewustzijn). Groepen
hebben de functie binnen een samenleving om voor binding te zorgen, en binding is
de kern van de samenleving. Volgens Durkheim neemt de cohesie toe als een
samenleving een dominante cultuur heeft met gemeenschappelijke normen en
waarden en mensen eerder geneigd zijn die waarden en normen na te leven als zij
goed geïntegreerd zijn in groepen. Vragen in dit paradigma worden gesteld zoals
‘Wat bindt mensen onderling?’ en ‘Wat zijn indicatoren van sociale cohesie?’.
In het conflict-paradigma wordt de nadruk gelegd op conflict en de afwezigheid van
sociale cohesie. Dit paradigma gaat ervan uit dat sommige groepen afwijken van de
dominante cultuur, ze horen er niet bij en/of willen er niet bij horen. Dit verklaren
sociologen door sociale ongelijkheid, uitbuiting en de verschillende belangen van de
dominante cultuur en de subcultuur. Als gevolg krijg je dan de afwezigheid van de
sociale cohesie en conflicten.
De conflictsocioloog Theodor Adorno zag de cultuurindustrie als een middel voor de
dominante cultuur om mensen in dezelfde vorm en onderdanig te houden. Er wordt
reclame gemaakt voor dingen die mensen eigenlijk niet nodig hebben, maar de
reclame doet de mensen denken van wel. Het bedrijf die de reclame maakt kan zo’n
valse behoefte zelf weer ‘vervullen’, en zo maken ze winst. Zo denken mensen dat
ze een eigen mening hebben en vrij zijn om te kiezen wat ze willen, maar eigenlijk
worden ze gewoon bespeeld.
