OP 7 Blok 1
Hoorcollege Verpleegkundig proces en klinisch redeneren
Het verpleegkundig proces is een systematische, creatieve benaderingswijze voor het denken en
doen van verpleegkundigen die gebruikt wordt om patiëntengegevens te verkrijgen, te categoriseren
en te analyseren en om acties te plannen om aan de patiënten behoeften te voldoen.
Het biedt een kader voor het kritisch denken dat verpleegkundigen doen vereist het kunnen nemen
van besluiten, klinisch in zicht en een aantal kritische cognitieve vaardigheden.
Cyclisch proces van:
1. Risico-inschatting
2. Vroegsignalering
3. Probleemherkenning
4. Interventie (EB)
5. Monitoring
Stap 7 kan terugkoppelen zijn, maar dit komt eigenlijk al terug in stap 6 evalueren.
,College Zelfmanagement
Zelfmanagement hoort bij chronische aandoeningen
De doelgroep van zelfmanagement is de groep mensen met een chronische aandoening (patiënten)
en niet de algemene, gezonde bevolking. Reden: om een onderscheid te maken met andere
begrippen zoals preventie en gezondheidsvoorlichting
Bron Statistieken: Verschil levensverwachting mannen en vrouwen is gedaald. Dit komt doordat
vrouwen ongezonder zijn gaan leven, voornamelijk meer zijn gaan roken. Daarnaast wel enorme
stijging levensverwachting. Dit komt door chronische ziekten.
‘Een ziekte waarbij over het algemeen geen uitzicht is op volledig herstel (met en duur van >3
maanden). Een chronische ziekte gaat doorgaans gepaard met pijn, geestelijk lijden, beperkingen in
functioneren of andere klachten.’
- De mate waarin mensen hinder ondervinden verschilt per ziekte en per individu.
- Term chronische aandoeningen omvat chronische ziektes plus chronische beperkingen.
Typen chronische aandoeningen:
1. Levensbedreigende ziekten
2. Aandoeningen die tot periodiek terugkerende klachten leiden
3. Aandoeningen die een progressief beloop hebben en/of invaliderend van aard zijn
4. Chronische psychische stoornissen
Het immuunsysteem van vrouwen is actiever door hun hormoonhuishouding. Daardoor hebben
vrouwen in hun levensfase van 15-70 jaar een grotere kans op chronische ziekten.
Waarom aandacht voor chronische aandoeningen?
- Komen veel voor
- Geven veel ziektelast
- Stijgende trend in prevalentie, door:
o Vergrijzing
o Betere opsporing en vroegere diagnose
o Betere zorg/ behandeling
o Stijgende trends in risicofactoren voor de ziekte in het verleden (obesitas)
- Verantwoordelijk voor veel zorgconsumptie en lagere kwaliteit van leven.
- Ouderen en laag opgeleiden (door stress, minder ervaren gezondheid, meer moeite om
toegang te vinden tot gezondheidsvoorzieningen, doen minder vaak mee aan
bevolkingsonderzoek, komen in later stadium bij dokter, kennisgebrek) vaker chronisch ziek
Hoe ouder men wordt, hoe vaker er multimorbiditeit opspeelt (bv. Door diabetes wonden, last van
je ogen) (mensen met diabetes type 2 vaker hartproblemen).
Zelfmanagementondersteuning hoort bij de kern van verplegen. Streven is optimale kwaliteit van
leven - zoals de patiënt dat ervaart. Zelfmanagement vraagt veel van een patiënt: het bijstellen van
de levensdoelen, inzicht hebben in zijn aandoening bijvoorbeeld en vaardigheden om problemen op
te lossen.
,Definitie van zelfmanagement: ‘Het zodanig omgaan met de chronische aandoening (symptomen,
behandeling, lichamelijke en sociale consequenties en bijbehorende aanpassingen in leefstijl) dat de
aandoening optimaal wordt ingepast in het leven’.
Generiek model zelfmanagement
Vier centrale elementen van zelfmanagement
1. Omgaan met de uitdagingen die de ziekte stelt (lichamelijke, psychische én sociale
consequenties van de chronische aandoening)
2. Inpassen in het dagelijks leven
3. Voeren van eigen regie over het zorgproces
4. Streven naar optimale kwaliteit van leven
Somatische en psychische problemen gaan vaak gepaard.
Vraag mensen waarom het niet lukt. Geef geen algemene uitleg nog een keer.
, Generieke en ziektespecifieke taken en vaardigheden
- adaptieve taken/opgaven zijn generiek en individueel, dat wil zeggen dat alle mensen die
leven met een chronische aandoening ermee te maken krijgen, maar er een eigen invulling
aan zullen geven.
- Zelfmanagementvaardigheden kunnen zowel generiek als ziektespecifiek zijn.
Welke generieke zelfmanagement vaardigheden heeft de patiënt nodig?
1. Probleemoplossend vermogen
2. Besluitvaardigheid
3. Inzet van hulpbronnen (informatie, mensen uit eigen netwerk, zorgverleners)
4. Relatie met de zorgverlener opbouwen en onderhouden
5. Actieplanning
6. ‘Self-tailoring’ (monitoren, gedrag flexibel aanpassen en tijdig maatregelen nemen)
Welke vaardigheden heeft de zorgverlener nodig voor het ondersteunen
van zelfmanagement?
1. Open houding: open vragen stellen, doorvragen en vooral luisteren naar wat patiënt bezig
houdt
2. Patiënten helpen bij het vinden van oplossingen voor problemen: niet denken voor, maar
meedenken (=samen beslissen)
3. Ondersteunen bij het inzetten van hulpbronnen (gebruik maken van kennis en ervaringen
van patiënt, betrekken van mensen uit netwerk en andere zorgverleners)
4. Goede relatie met de patiënt opbouwen en onderhouden
5. Samen met de patiënt acties plannen en deze opvolgen
6. Flexibel zijn; bijsturen en zorg op maat geven
Hoorcollege Verpleegkundig proces en klinisch redeneren
Het verpleegkundig proces is een systematische, creatieve benaderingswijze voor het denken en
doen van verpleegkundigen die gebruikt wordt om patiëntengegevens te verkrijgen, te categoriseren
en te analyseren en om acties te plannen om aan de patiënten behoeften te voldoen.
Het biedt een kader voor het kritisch denken dat verpleegkundigen doen vereist het kunnen nemen
van besluiten, klinisch in zicht en een aantal kritische cognitieve vaardigheden.
Cyclisch proces van:
1. Risico-inschatting
2. Vroegsignalering
3. Probleemherkenning
4. Interventie (EB)
5. Monitoring
Stap 7 kan terugkoppelen zijn, maar dit komt eigenlijk al terug in stap 6 evalueren.
,College Zelfmanagement
Zelfmanagement hoort bij chronische aandoeningen
De doelgroep van zelfmanagement is de groep mensen met een chronische aandoening (patiënten)
en niet de algemene, gezonde bevolking. Reden: om een onderscheid te maken met andere
begrippen zoals preventie en gezondheidsvoorlichting
Bron Statistieken: Verschil levensverwachting mannen en vrouwen is gedaald. Dit komt doordat
vrouwen ongezonder zijn gaan leven, voornamelijk meer zijn gaan roken. Daarnaast wel enorme
stijging levensverwachting. Dit komt door chronische ziekten.
‘Een ziekte waarbij over het algemeen geen uitzicht is op volledig herstel (met en duur van >3
maanden). Een chronische ziekte gaat doorgaans gepaard met pijn, geestelijk lijden, beperkingen in
functioneren of andere klachten.’
- De mate waarin mensen hinder ondervinden verschilt per ziekte en per individu.
- Term chronische aandoeningen omvat chronische ziektes plus chronische beperkingen.
Typen chronische aandoeningen:
1. Levensbedreigende ziekten
2. Aandoeningen die tot periodiek terugkerende klachten leiden
3. Aandoeningen die een progressief beloop hebben en/of invaliderend van aard zijn
4. Chronische psychische stoornissen
Het immuunsysteem van vrouwen is actiever door hun hormoonhuishouding. Daardoor hebben
vrouwen in hun levensfase van 15-70 jaar een grotere kans op chronische ziekten.
Waarom aandacht voor chronische aandoeningen?
- Komen veel voor
- Geven veel ziektelast
- Stijgende trend in prevalentie, door:
o Vergrijzing
o Betere opsporing en vroegere diagnose
o Betere zorg/ behandeling
o Stijgende trends in risicofactoren voor de ziekte in het verleden (obesitas)
- Verantwoordelijk voor veel zorgconsumptie en lagere kwaliteit van leven.
- Ouderen en laag opgeleiden (door stress, minder ervaren gezondheid, meer moeite om
toegang te vinden tot gezondheidsvoorzieningen, doen minder vaak mee aan
bevolkingsonderzoek, komen in later stadium bij dokter, kennisgebrek) vaker chronisch ziek
Hoe ouder men wordt, hoe vaker er multimorbiditeit opspeelt (bv. Door diabetes wonden, last van
je ogen) (mensen met diabetes type 2 vaker hartproblemen).
Zelfmanagementondersteuning hoort bij de kern van verplegen. Streven is optimale kwaliteit van
leven - zoals de patiënt dat ervaart. Zelfmanagement vraagt veel van een patiënt: het bijstellen van
de levensdoelen, inzicht hebben in zijn aandoening bijvoorbeeld en vaardigheden om problemen op
te lossen.
,Definitie van zelfmanagement: ‘Het zodanig omgaan met de chronische aandoening (symptomen,
behandeling, lichamelijke en sociale consequenties en bijbehorende aanpassingen in leefstijl) dat de
aandoening optimaal wordt ingepast in het leven’.
Generiek model zelfmanagement
Vier centrale elementen van zelfmanagement
1. Omgaan met de uitdagingen die de ziekte stelt (lichamelijke, psychische én sociale
consequenties van de chronische aandoening)
2. Inpassen in het dagelijks leven
3. Voeren van eigen regie over het zorgproces
4. Streven naar optimale kwaliteit van leven
Somatische en psychische problemen gaan vaak gepaard.
Vraag mensen waarom het niet lukt. Geef geen algemene uitleg nog een keer.
, Generieke en ziektespecifieke taken en vaardigheden
- adaptieve taken/opgaven zijn generiek en individueel, dat wil zeggen dat alle mensen die
leven met een chronische aandoening ermee te maken krijgen, maar er een eigen invulling
aan zullen geven.
- Zelfmanagementvaardigheden kunnen zowel generiek als ziektespecifiek zijn.
Welke generieke zelfmanagement vaardigheden heeft de patiënt nodig?
1. Probleemoplossend vermogen
2. Besluitvaardigheid
3. Inzet van hulpbronnen (informatie, mensen uit eigen netwerk, zorgverleners)
4. Relatie met de zorgverlener opbouwen en onderhouden
5. Actieplanning
6. ‘Self-tailoring’ (monitoren, gedrag flexibel aanpassen en tijdig maatregelen nemen)
Welke vaardigheden heeft de zorgverlener nodig voor het ondersteunen
van zelfmanagement?
1. Open houding: open vragen stellen, doorvragen en vooral luisteren naar wat patiënt bezig
houdt
2. Patiënten helpen bij het vinden van oplossingen voor problemen: niet denken voor, maar
meedenken (=samen beslissen)
3. Ondersteunen bij het inzetten van hulpbronnen (gebruik maken van kennis en ervaringen
van patiënt, betrekken van mensen uit netwerk en andere zorgverleners)
4. Goede relatie met de patiënt opbouwen en onderhouden
5. Samen met de patiënt acties plannen en deze opvolgen
6. Flexibel zijn; bijsturen en zorg op maat geven
