Ontwikkeling in de groep – Marianne Luitjes en Ilona de Zeeuw-Jans
Hoofdstuk 3 Normering: kinderen vormen een mening
3.1 Sociaalpsychologische theorieën
3.1.1 Groepsdoelen
- Groepsdoel = gezamenlijk doel waar iedereen in de groep van op de hoogte is en
dat de groepsleden met elkaar willen bereiken.
Functies van groepsdoelen
- Richting geven aan het gedrag de groepsdoelen sturen en bepalen wat de
groepsleden doen en geven daarmee richting aan hun gedrag.
- Motiveren en stimuleren ze vormen de beweegredenen om te handelen. Als er
geen doel is, is er geen motivatie.
- Conflictoplossing door te focussen op het doel dat de leden van de groep samen
willen bereiken, kunnen de groepsdoelen de basis vormen voor het oplossen van
conflicten.
- Beoordeling en evaluatie om het functioneren van een groep te kunnen
beoordelen en evalueren, moet je weten wat de doelen waren.
Aantal begrippen
- Groepscohesie = de neiging van de groepsleden om elkaars gezelschap op te
zoeken en als groep bij elkaar te zijn en te blijven.
- Persoonlijke voldoening = wat de individuele leden voor een gevoel krijgen bij het
bereiken van het groepsdoel.
- Intensiteit = groepsleden zijn meer bereid om zich in te zetten als anderen ook hard
werken voor het te behalen doel.
- Formeel (officieel) doel = kinderen worden cognitief, sociaal-emotioneel en
motorisch gevorm, zodat ze met zo veel mogelijk toepasbare bagage hun volgende
stap op weg naar de volwassenheid kunnen maken.
- Leerklimaat = regels voor in de les en op school die bevorderen dat het doel bereikt
wordt, zoals niet eten in de klas, mobieltjes uit en op tijd aanwezig zijn.
- Informeel doel = hebben meer betrekking op het leefklimaat. Voor de leerlingen is
het bijvoorbeeld belangrijk om lol met elkaar te hebben.
- Effectieve groep = vaak positieve groepsdoelen
- Ineffectieve groep = negatieve groepsdoelen
- Subdoelen = doelen die ten dienste staan van het einddoel
3.1.2 Groepsnormen en groepswaarden
- Groepsnormen = impliciete of expliciete gedragsregels die groepen opstellen om het
gedrag van alle groepsleden te reguleren.
- Groepswaarde = iets wat de groep belangrijk vindt.
, - Groepsdoel = gezamenlijk doel waar iedereen in de groep van op de hoogte is en
wat de groepsleden met elkaar willen bereiken.
Als het groepsdoel bekend is de groep is vaak positiever.
Geen sprake van groepsdoel de groep is vaan negatiever (geroddeld, gepest etc.).
- Tijdelijke normen = een voorbeeld zijn de rages die door supermarkten worden
ontketend met het geven van bijvoorbeeld voetbalplaatjes bij een bepaald bedrag aan
boodschappen.
Normen kunnen betrekking hebben op verschillende zaken
- Taak hoe hoor je te werken, hoe worden behaalde cijfers gewaardeerd?
- Manier van omgaan met elkaar laat je elkaar uitpraten, hoe noem je elkaar, hoe ga
je om met conflicten?
- Meningen wat vindt de groep van pesten, van een bepaalde docent, van religies?
- Uiterlijk wat draag je wel en wat niet? Hoe draag je je haar, welke accessoires?
- Hobby’s welke hobby’s zijn in, welke zijn volgens de groep geschikt voor jongens
en welke voor meisjes?
- Verzamelen: welke merchandise van televisieprogramma’s, games of soaps
verzamel je?
- Idolen van welke zangers, idolen en soaps ben je fan?
- Algemeen maatschappelijke normen = die kinderen meekrijgen vanuit het gezin
waarin ze opgroeien (bijvoorbeeld geen drank onder de 18 jaar).
- Positieve groepsnormen = de omgangsregels worden als positief beleefd en zorgen
ervoor dat het een positieve groep is. Kinderen hebben de ruimte om hun eigen
grenzen te verkennen, samen dingen te ondernemen en samen te werken.
- Negatieve groepsnormen = vaak sprake van een negatieve groep. Hierin telt alleen
de mening van de hardst roepende, probeert iedereen zijn gelijk te krijgen en zijn er
vaak problemen of conflicten.
Groepsnormen zijn alleen blijven te veranderen door het eerder genoemde leefklimaat aan te
pakken of door een nieuw of ander groepsdoel te creëren.
3.1.3 Sociaalpsychologische processen
- Groepsdruk = de door een persoon ervaren druk van de groep om zich te
conformeren
- Conformeren = om bij de groep te blijven horen, moeten de groepsleden zich aan de
groepsregels houden, ook als die negatief zijn en ook als ze er niet achter staan.
Angst om afgewezen te worden kan ertoe leiden dat mensen zich aanpassen aan anderen,
zelfs als ze niet echt overtuigd zijn dat die anderen gelijk hebben.
- Groepspolarisatie = de groepsleden neigen ertoe een extremer standpunt in te
nemen dan het oorspronkelijke individuele standpunt
Als groepsleden in het begin voorzichtig zijn en weinig risico durven te nemen, zal het
groepsstandpunt nog voorzichtiger zijn. Als de individuele groepsleden in het begin al voor
risico kiezen, zal ook het groepsstandpunt veel risicovoller zijn. Twee verklaringen hiervoor:
1. De groepsleden brengen allemaal enkele argumenten in de groep in die hun
standpunt ondersteunen. Sommige van die argumenten waren door de andere
groepsleden nog niet overwogen.
Hoofdstuk 3 Normering: kinderen vormen een mening
3.1 Sociaalpsychologische theorieën
3.1.1 Groepsdoelen
- Groepsdoel = gezamenlijk doel waar iedereen in de groep van op de hoogte is en
dat de groepsleden met elkaar willen bereiken.
Functies van groepsdoelen
- Richting geven aan het gedrag de groepsdoelen sturen en bepalen wat de
groepsleden doen en geven daarmee richting aan hun gedrag.
- Motiveren en stimuleren ze vormen de beweegredenen om te handelen. Als er
geen doel is, is er geen motivatie.
- Conflictoplossing door te focussen op het doel dat de leden van de groep samen
willen bereiken, kunnen de groepsdoelen de basis vormen voor het oplossen van
conflicten.
- Beoordeling en evaluatie om het functioneren van een groep te kunnen
beoordelen en evalueren, moet je weten wat de doelen waren.
Aantal begrippen
- Groepscohesie = de neiging van de groepsleden om elkaars gezelschap op te
zoeken en als groep bij elkaar te zijn en te blijven.
- Persoonlijke voldoening = wat de individuele leden voor een gevoel krijgen bij het
bereiken van het groepsdoel.
- Intensiteit = groepsleden zijn meer bereid om zich in te zetten als anderen ook hard
werken voor het te behalen doel.
- Formeel (officieel) doel = kinderen worden cognitief, sociaal-emotioneel en
motorisch gevorm, zodat ze met zo veel mogelijk toepasbare bagage hun volgende
stap op weg naar de volwassenheid kunnen maken.
- Leerklimaat = regels voor in de les en op school die bevorderen dat het doel bereikt
wordt, zoals niet eten in de klas, mobieltjes uit en op tijd aanwezig zijn.
- Informeel doel = hebben meer betrekking op het leefklimaat. Voor de leerlingen is
het bijvoorbeeld belangrijk om lol met elkaar te hebben.
- Effectieve groep = vaak positieve groepsdoelen
- Ineffectieve groep = negatieve groepsdoelen
- Subdoelen = doelen die ten dienste staan van het einddoel
3.1.2 Groepsnormen en groepswaarden
- Groepsnormen = impliciete of expliciete gedragsregels die groepen opstellen om het
gedrag van alle groepsleden te reguleren.
- Groepswaarde = iets wat de groep belangrijk vindt.
, - Groepsdoel = gezamenlijk doel waar iedereen in de groep van op de hoogte is en
wat de groepsleden met elkaar willen bereiken.
Als het groepsdoel bekend is de groep is vaak positiever.
Geen sprake van groepsdoel de groep is vaan negatiever (geroddeld, gepest etc.).
- Tijdelijke normen = een voorbeeld zijn de rages die door supermarkten worden
ontketend met het geven van bijvoorbeeld voetbalplaatjes bij een bepaald bedrag aan
boodschappen.
Normen kunnen betrekking hebben op verschillende zaken
- Taak hoe hoor je te werken, hoe worden behaalde cijfers gewaardeerd?
- Manier van omgaan met elkaar laat je elkaar uitpraten, hoe noem je elkaar, hoe ga
je om met conflicten?
- Meningen wat vindt de groep van pesten, van een bepaalde docent, van religies?
- Uiterlijk wat draag je wel en wat niet? Hoe draag je je haar, welke accessoires?
- Hobby’s welke hobby’s zijn in, welke zijn volgens de groep geschikt voor jongens
en welke voor meisjes?
- Verzamelen: welke merchandise van televisieprogramma’s, games of soaps
verzamel je?
- Idolen van welke zangers, idolen en soaps ben je fan?
- Algemeen maatschappelijke normen = die kinderen meekrijgen vanuit het gezin
waarin ze opgroeien (bijvoorbeeld geen drank onder de 18 jaar).
- Positieve groepsnormen = de omgangsregels worden als positief beleefd en zorgen
ervoor dat het een positieve groep is. Kinderen hebben de ruimte om hun eigen
grenzen te verkennen, samen dingen te ondernemen en samen te werken.
- Negatieve groepsnormen = vaak sprake van een negatieve groep. Hierin telt alleen
de mening van de hardst roepende, probeert iedereen zijn gelijk te krijgen en zijn er
vaak problemen of conflicten.
Groepsnormen zijn alleen blijven te veranderen door het eerder genoemde leefklimaat aan te
pakken of door een nieuw of ander groepsdoel te creëren.
3.1.3 Sociaalpsychologische processen
- Groepsdruk = de door een persoon ervaren druk van de groep om zich te
conformeren
- Conformeren = om bij de groep te blijven horen, moeten de groepsleden zich aan de
groepsregels houden, ook als die negatief zijn en ook als ze er niet achter staan.
Angst om afgewezen te worden kan ertoe leiden dat mensen zich aanpassen aan anderen,
zelfs als ze niet echt overtuigd zijn dat die anderen gelijk hebben.
- Groepspolarisatie = de groepsleden neigen ertoe een extremer standpunt in te
nemen dan het oorspronkelijke individuele standpunt
Als groepsleden in het begin voorzichtig zijn en weinig risico durven te nemen, zal het
groepsstandpunt nog voorzichtiger zijn. Als de individuele groepsleden in het begin al voor
risico kiezen, zal ook het groepsstandpunt veel risicovoller zijn. Twee verklaringen hiervoor:
1. De groepsleden brengen allemaal enkele argumenten in de groep in die hun
standpunt ondersteunen. Sommige van die argumenten waren door de andere
groepsleden nog niet overwogen.
