Samenvatting artikel ‘Traumatische gebeurtenissen en traumatische
stresssymptomen bij pleegkinderen: een verkennende studie in Vlaanderen’ – J.
Vanderfaeillie, F. Vanschoonlandt, F. Van Holen, S. De Maeyer & M.
Robberrechts
Samenvatting
Het traumaperspectief wordt steeds meer gehanteerd in het begrijpen van problemen
in het functioneren van pleegkinderen. Dit artikel gaat over de eerste Vlaamse studie
vanuit dit perspectief. 85% van de pleegkinderen maakte ten minste 1 traumatische
gebeurtenis mee en 29% van de pleegkinderen vertoonde traumatische
stresssymptomen (vooral kinderen die slachtoffer waren van verwaarlozing of fysieke
mishandeling). Netwerkpleegkinderen vertoonden minder symptomen dan
bestandspleegkinderen. Uit dit onderzoek bleek dat het zinvol is om vanuit het
traumaperspectief naar deze kinderen te kijken.
1. Inleiding
Er worden in verschillende landen grootschalige onderzoeken gedaan naar de prevalentie
van gedrags- en emotionele problemen van pleegkinderen. Ook in Vlaanderen, met
behulp van de Child Behavior Checklist (CBCL) worden prevalentiegegevens verzameld.
Het geeft inzicht in de ernst en prevalentie, maar niet in de aard, patronen en
complexiteit van de symptomen. Door de toenemende aandacht voor traumatische
gebeurtenissen en traumasymptomen wordt er in dit artikel door de ‘trauma-bril’
gekeken naar eerder verzamelde gegevens. Het streven is om meer te kunnen nagaan
wat de prevalentie is van traumatische gebeurtenissen, de prevalentie van traumatische
stressproblemen onderzoek en te willenweten welke traumatische gebeurtenissen en
demografische kenmerken geassocieerd zijn met traumatische stressproblemen.
Traumatische gebeurtenissen zijn onder andere fysieke mishandeling, seksueel
misbruik, onvoldoende verzorging, familiaal geweld, natuurrampen, terrorisme, dood van
een geliefd persoon, levensbedreigende verwondingen en ziekten en oorlog.
Pleegkinderen worden uit huis geplaatst als hun fysieke integriteit of affectieve, morele,
intellectuele of sociale ontplooiingskansen in het geding komen. Dit onderzoek legt de
focus op verwaarlozing, fysieke mishandeling, emotioneel en seksueel misbruik. Eerdere
prevalentiegegevens zijn erg wisselend. Uit een eerdere dossieranalyse blijkt dat in
Vlaanderen de voornaamste aanmeldingsredenen zijn: verwaarlozing (13%), fysieke
mishandeling (12%) & seksueel misbruik (9%). Een bevraging bij pleegzorgbegeleiders
levert andere percentages op. Andere redenen zijn traumatisch verlies, disfunctionele
ouder(s), huiselijk geweld.
Er bestaat consensus over het feit dat pleegkinderen slachtoffer zijn van
traumatische gebeurtenissen. Er is weinig onderzoek gedaan naar PTSS bij
pleegkinderen. Volgens Amerikaans onderzoek voldoet 15% van de pleegkinderen (17-18
jaar) aan de criteria van PTSS. Ander onderzoek toont aan dat 28% van aangemelde
pleegkinderen voldoet aal minstens 1 symptoom van PTSS. Vooral
herbelevingssymptomen, vermijdingssymptomen en verhoogde prikkelbaarheid. Er zijn
geen Vlaamse studies bekend. Niet alle kinderen die een traumatische gebeurtenis
meemaken ontwikkelen PTSS of hebben traumatische stress. Dat roept de vraag op;
welke factoren spelen een rol bij ontwikkeling? Het soort trauma is van invloed (vaker bij
seksueel misbruik en mishandeling). PTSS is het hoogst bij kinderen die gefolterd
zijn door terroristen en bij verkrachte kinderen. Prevalentie is lager bij kinderen die
indirect trauma hebben meegemaakt. Meisjes en jongere kinderen voldoen vaker aan
criteria. Het aantal traumatische gebeurtenissen heeft invloed op de mate van
stressproblemen.
Dit onderzoek heeft als doel om na te gaan welke en hoeveel traumatische ervaringen
Vlaamse pleegkinderen ervaren, welke factoren verband houden met de ernst van de
stresssymptomen bij pleegkinderen: een verkennende studie in Vlaanderen’ – J.
Vanderfaeillie, F. Vanschoonlandt, F. Van Holen, S. De Maeyer & M.
Robberrechts
Samenvatting
Het traumaperspectief wordt steeds meer gehanteerd in het begrijpen van problemen
in het functioneren van pleegkinderen. Dit artikel gaat over de eerste Vlaamse studie
vanuit dit perspectief. 85% van de pleegkinderen maakte ten minste 1 traumatische
gebeurtenis mee en 29% van de pleegkinderen vertoonde traumatische
stresssymptomen (vooral kinderen die slachtoffer waren van verwaarlozing of fysieke
mishandeling). Netwerkpleegkinderen vertoonden minder symptomen dan
bestandspleegkinderen. Uit dit onderzoek bleek dat het zinvol is om vanuit het
traumaperspectief naar deze kinderen te kijken.
1. Inleiding
Er worden in verschillende landen grootschalige onderzoeken gedaan naar de prevalentie
van gedrags- en emotionele problemen van pleegkinderen. Ook in Vlaanderen, met
behulp van de Child Behavior Checklist (CBCL) worden prevalentiegegevens verzameld.
Het geeft inzicht in de ernst en prevalentie, maar niet in de aard, patronen en
complexiteit van de symptomen. Door de toenemende aandacht voor traumatische
gebeurtenissen en traumasymptomen wordt er in dit artikel door de ‘trauma-bril’
gekeken naar eerder verzamelde gegevens. Het streven is om meer te kunnen nagaan
wat de prevalentie is van traumatische gebeurtenissen, de prevalentie van traumatische
stressproblemen onderzoek en te willenweten welke traumatische gebeurtenissen en
demografische kenmerken geassocieerd zijn met traumatische stressproblemen.
Traumatische gebeurtenissen zijn onder andere fysieke mishandeling, seksueel
misbruik, onvoldoende verzorging, familiaal geweld, natuurrampen, terrorisme, dood van
een geliefd persoon, levensbedreigende verwondingen en ziekten en oorlog.
Pleegkinderen worden uit huis geplaatst als hun fysieke integriteit of affectieve, morele,
intellectuele of sociale ontplooiingskansen in het geding komen. Dit onderzoek legt de
focus op verwaarlozing, fysieke mishandeling, emotioneel en seksueel misbruik. Eerdere
prevalentiegegevens zijn erg wisselend. Uit een eerdere dossieranalyse blijkt dat in
Vlaanderen de voornaamste aanmeldingsredenen zijn: verwaarlozing (13%), fysieke
mishandeling (12%) & seksueel misbruik (9%). Een bevraging bij pleegzorgbegeleiders
levert andere percentages op. Andere redenen zijn traumatisch verlies, disfunctionele
ouder(s), huiselijk geweld.
Er bestaat consensus over het feit dat pleegkinderen slachtoffer zijn van
traumatische gebeurtenissen. Er is weinig onderzoek gedaan naar PTSS bij
pleegkinderen. Volgens Amerikaans onderzoek voldoet 15% van de pleegkinderen (17-18
jaar) aan de criteria van PTSS. Ander onderzoek toont aan dat 28% van aangemelde
pleegkinderen voldoet aal minstens 1 symptoom van PTSS. Vooral
herbelevingssymptomen, vermijdingssymptomen en verhoogde prikkelbaarheid. Er zijn
geen Vlaamse studies bekend. Niet alle kinderen die een traumatische gebeurtenis
meemaken ontwikkelen PTSS of hebben traumatische stress. Dat roept de vraag op;
welke factoren spelen een rol bij ontwikkeling? Het soort trauma is van invloed (vaker bij
seksueel misbruik en mishandeling). PTSS is het hoogst bij kinderen die gefolterd
zijn door terroristen en bij verkrachte kinderen. Prevalentie is lager bij kinderen die
indirect trauma hebben meegemaakt. Meisjes en jongere kinderen voldoen vaker aan
criteria. Het aantal traumatische gebeurtenissen heeft invloed op de mate van
stressproblemen.
Dit onderzoek heeft als doel om na te gaan welke en hoeveel traumatische ervaringen
Vlaamse pleegkinderen ervaren, welke factoren verband houden met de ernst van de
