Gemaakt door Arianne Hekman
Samenvatting psychologie Ortho Leerjaar 2
Inhoud
Pijn..........................................................................................................................................................2
Interculturele hulpverlening...................................................................................................................5
Rationeel emotieve therapie................................................................................................................10
Graded Activity en Gradual Exposure...................................................................................................12
Psychische aandoeningen binnen de fysiotherapiepraktijk..................................................................18
Fysiotherapie bij psychische aandoeningen.........................................................................................20
1
,Gemaakt door Arianne Hekman
Pijn
Hoe pijn gedefineerd kan worden
Definitie pijn: volgens de International Association fort he study of pain (IASP) wordt pijn
gedefineerd als “een onplezierige, sensorische en emotionele ervaring die gepaard gaat met feitelijke
of mogelijke weefselbeschadiging of die beschreven wordt in termen van een dergelijke
beschadiging”.
Een onplezierige sensorische en emotionele ervaring die veroorzaakt wordt door
weefselbeschadiging of in dergelijke termen wordt beschreven. Pijn is subjectief, ieder individu leert
het woord pijn te gebruiken, op basis van ervaring met weefselschade.
Wat somatisatie is
Somatisatie: ofwel lichamelijk onverklaarde klachten (LOK), zijn klachten waarvoor primair geen
aantoonbare lichamelijke verklaring is gevonden. DUS: de neiging om lichamelijke ongemakken en
klachten, die niet door pathologische oorzaken worden verklaart, te rapporteren, ze aan lichamelijke
aandoening toe te schrijven en er medische hulp voor te zoeken.
Pijn en somatisatie: Een onplezierige sensorische emotionele ervaring die veroorzaakt wordt door
(dreigende) weefselbeschadiging of in dergelijke termen wordt beschreven. Pijn is subjectief:
iedereen leert het woord “pijn” te gebruiken, op basis van ervaring met weefselschade.
Klachten worden vaak beschreven op een emotionele manier en de klachten zijn niet goed te
beschrijven. Het is niet geheel duidelijk waardoor de somatisatiestoornis ontstaat, er lijken echter
verschillende factoren een rol te spelen bij het ontstaan van deze stoornis. Het gaat waarschijnlijk om
een samenspel van erfelijke en omgevingsfactoren.
Idiopathische pijn: Is pijn zonder duidelijke oorzaak
Hypochondrie: is een psychische aandoening die ook wel ‘ziektevrees’ wordt genoemd. Wie lijdt aan
hypocondrie heeft een overmatige angst om een ernstige of lichamelijke ziekte te hebben, terwijl
hiervan uit onderzoek niets blijkt. Deze mensen zijn ook niet gerust te stellen door een arts.
Body dysmorpic disorder: mensen met BDD beleven hun uiterlijk anders dan anderen doen. Het
wordt daarom ook wel stoornis in lichaamsbeleving genoemd. Ze hebben de stellige overtuiging dat
er iets mis is met (een deel van) hun lichaam. Hun neus bijvoorbeeld, of hun lippen of wangen. Ze
vinden die te klein of te groot, niet symmetrisch of niet goed van kleur. Ze hebben er zelfs afkeer van.
Chronische buikpijn bij vrouwen: pijn die minstens 3 maanden aanhoud. De buikpijn is vaak onder
in de buik. En heeft te maken met sexualiteit, menstruatie en somatief.
Dysmenorroe: menstruatie pijn: menstruatie is zo pijnlijk dat het soms belemmerd in het dagelijks
leven. Je kan dan niet naar school of werk. Komt vaak voor bij jonge vrouwen (86% is tussen de 12 en
24 jaar). Na zwangerschap en tussen het 30 ste en 35ste levensjaar neemt dit af.
Prikkelbare darm syndroom: PDS: verstoring van de functie van het maag-darmkanaal, met name in
de dikke darm. Het is een veel voorkomende chronische darmaandoening. Deze kenmerkt zich in
buikpijn, buikkramen, problemen met de ontlasting, een opgezette buik of winderigheid door
gasvorming. Mensen hebben vaak verstopping of diarree.
Conversiestoornis: Hierbij worden psychische klachten omgezet in lichamelijke klachten, namelijk
bepaalde uitvalsverschijnselen.
2
, Gemaakt door Arianne Hekman
Hoe het loeser pijn model pijn verklaart
Nociceptie: (vooral acute pijn). Dit is
fysiologische processen die een rol spelen bij
weefselbeschadiging van buiten en binnen af.
Pijngewaarwording: vooral acute pijn, de
pijnprikkel
Pijnbeleving en pijngedrag chronische pijn en
belangrijk voor behandeling en voorlichting.
Vooral cognitieve en emotionele processen.
Met het begrip pijngedrag uit het model van
Loeser wordt het waarneembaar gedrag
bedoeld dat de patiënt laat zien. Het gaat zowel
om verbaal als non-verbaal gedrag. Hieronder
valt ook vermijdingsgedrag. Dit wordt vaak
gevoed door een bewegingsangst, de angst meer pijn te krijgen door te bewegen. De patiënt
verkleind zijn leefwereld door zijn activiteitenniveau te verlagen. Dat leidt vervolgens weer tot
negatieve emoties. Het vermijdingsgedrag houdt deze emoties in stand.
Het pijngedrag staat onder invloed van persoonsgebonden factoren en SCEGS:
Persoongevonden factoren SCEGS
Demografische factoren Somatisch
Locus of control Cognities
Attributie Emoties
Coping stijl Gedrag
Emoties Sociaal
A: noxische prikkel zonder nociceptie:
- verlies pijn zin bij aandoeningen zenuwen (lepra,
diabetes, neuropathie)
- lokale anesthesie
- straling (UV, röntgen, radioactief)
- Chemische stoffen (medicatie!)
B: nociceptie zonder noxische prikkel:
- Overgevoeligheid: amputatie stomp t.g.v.,
littekenvorming in zenuw
- Overgevoeligheid: zenuwuiteinden bij verwonding
of onsteking
- Allodynie. (zintuigelijke prikkel die normaal geen
pijn doen, bv aanraken van de huid, doen nu wel
pijn) overgevoeligheid voor aanraken, sensisatie van
perifere en/of centrale neuronen
3
Samenvatting psychologie Ortho Leerjaar 2
Inhoud
Pijn..........................................................................................................................................................2
Interculturele hulpverlening...................................................................................................................5
Rationeel emotieve therapie................................................................................................................10
Graded Activity en Gradual Exposure...................................................................................................12
Psychische aandoeningen binnen de fysiotherapiepraktijk..................................................................18
Fysiotherapie bij psychische aandoeningen.........................................................................................20
1
,Gemaakt door Arianne Hekman
Pijn
Hoe pijn gedefineerd kan worden
Definitie pijn: volgens de International Association fort he study of pain (IASP) wordt pijn
gedefineerd als “een onplezierige, sensorische en emotionele ervaring die gepaard gaat met feitelijke
of mogelijke weefselbeschadiging of die beschreven wordt in termen van een dergelijke
beschadiging”.
Een onplezierige sensorische en emotionele ervaring die veroorzaakt wordt door
weefselbeschadiging of in dergelijke termen wordt beschreven. Pijn is subjectief, ieder individu leert
het woord pijn te gebruiken, op basis van ervaring met weefselschade.
Wat somatisatie is
Somatisatie: ofwel lichamelijk onverklaarde klachten (LOK), zijn klachten waarvoor primair geen
aantoonbare lichamelijke verklaring is gevonden. DUS: de neiging om lichamelijke ongemakken en
klachten, die niet door pathologische oorzaken worden verklaart, te rapporteren, ze aan lichamelijke
aandoening toe te schrijven en er medische hulp voor te zoeken.
Pijn en somatisatie: Een onplezierige sensorische emotionele ervaring die veroorzaakt wordt door
(dreigende) weefselbeschadiging of in dergelijke termen wordt beschreven. Pijn is subjectief:
iedereen leert het woord “pijn” te gebruiken, op basis van ervaring met weefselschade.
Klachten worden vaak beschreven op een emotionele manier en de klachten zijn niet goed te
beschrijven. Het is niet geheel duidelijk waardoor de somatisatiestoornis ontstaat, er lijken echter
verschillende factoren een rol te spelen bij het ontstaan van deze stoornis. Het gaat waarschijnlijk om
een samenspel van erfelijke en omgevingsfactoren.
Idiopathische pijn: Is pijn zonder duidelijke oorzaak
Hypochondrie: is een psychische aandoening die ook wel ‘ziektevrees’ wordt genoemd. Wie lijdt aan
hypocondrie heeft een overmatige angst om een ernstige of lichamelijke ziekte te hebben, terwijl
hiervan uit onderzoek niets blijkt. Deze mensen zijn ook niet gerust te stellen door een arts.
Body dysmorpic disorder: mensen met BDD beleven hun uiterlijk anders dan anderen doen. Het
wordt daarom ook wel stoornis in lichaamsbeleving genoemd. Ze hebben de stellige overtuiging dat
er iets mis is met (een deel van) hun lichaam. Hun neus bijvoorbeeld, of hun lippen of wangen. Ze
vinden die te klein of te groot, niet symmetrisch of niet goed van kleur. Ze hebben er zelfs afkeer van.
Chronische buikpijn bij vrouwen: pijn die minstens 3 maanden aanhoud. De buikpijn is vaak onder
in de buik. En heeft te maken met sexualiteit, menstruatie en somatief.
Dysmenorroe: menstruatie pijn: menstruatie is zo pijnlijk dat het soms belemmerd in het dagelijks
leven. Je kan dan niet naar school of werk. Komt vaak voor bij jonge vrouwen (86% is tussen de 12 en
24 jaar). Na zwangerschap en tussen het 30 ste en 35ste levensjaar neemt dit af.
Prikkelbare darm syndroom: PDS: verstoring van de functie van het maag-darmkanaal, met name in
de dikke darm. Het is een veel voorkomende chronische darmaandoening. Deze kenmerkt zich in
buikpijn, buikkramen, problemen met de ontlasting, een opgezette buik of winderigheid door
gasvorming. Mensen hebben vaak verstopping of diarree.
Conversiestoornis: Hierbij worden psychische klachten omgezet in lichamelijke klachten, namelijk
bepaalde uitvalsverschijnselen.
2
, Gemaakt door Arianne Hekman
Hoe het loeser pijn model pijn verklaart
Nociceptie: (vooral acute pijn). Dit is
fysiologische processen die een rol spelen bij
weefselbeschadiging van buiten en binnen af.
Pijngewaarwording: vooral acute pijn, de
pijnprikkel
Pijnbeleving en pijngedrag chronische pijn en
belangrijk voor behandeling en voorlichting.
Vooral cognitieve en emotionele processen.
Met het begrip pijngedrag uit het model van
Loeser wordt het waarneembaar gedrag
bedoeld dat de patiënt laat zien. Het gaat zowel
om verbaal als non-verbaal gedrag. Hieronder
valt ook vermijdingsgedrag. Dit wordt vaak
gevoed door een bewegingsangst, de angst meer pijn te krijgen door te bewegen. De patiënt
verkleind zijn leefwereld door zijn activiteitenniveau te verlagen. Dat leidt vervolgens weer tot
negatieve emoties. Het vermijdingsgedrag houdt deze emoties in stand.
Het pijngedrag staat onder invloed van persoonsgebonden factoren en SCEGS:
Persoongevonden factoren SCEGS
Demografische factoren Somatisch
Locus of control Cognities
Attributie Emoties
Coping stijl Gedrag
Emoties Sociaal
A: noxische prikkel zonder nociceptie:
- verlies pijn zin bij aandoeningen zenuwen (lepra,
diabetes, neuropathie)
- lokale anesthesie
- straling (UV, röntgen, radioactief)
- Chemische stoffen (medicatie!)
B: nociceptie zonder noxische prikkel:
- Overgevoeligheid: amputatie stomp t.g.v.,
littekenvorming in zenuw
- Overgevoeligheid: zenuwuiteinden bij verwonding
of onsteking
- Allodynie. (zintuigelijke prikkel die normaal geen
pijn doen, bv aanraken van de huid, doen nu wel
pijn) overgevoeligheid voor aanraken, sensisatie van
perifere en/of centrale neuronen
3
