Literatuuronderzoek
Seksueel
misbruik bij
kinderen
tussen de 10
en 16 jaar
binnen het
gezin
Merel Kroeze
463823
,Inhoud
Inleiding..................................................................................................................................................2
Probleemanalyse................................................................................................................................4
Beïnvloedbare determinanten en prioritering....................................................................................6
Succes- en faalfactoren.......................................................................................................................8
Beschrijving bestaande preventieve interventies.............................................................................10
Conclusie..........................................................................................................................................12
Literatuur..........................................................................................................................................13
1
, Inleiding
Zeven jaar cel wordt er geëist aan een Zwolse vader van 37. Hij heeft zijn dochter en
stiefdochter jarenlang seksueel misbruikt en mishandeld.
De zaak komt aan het licht in 2017, wanneer de dochter van de Zwolse vader haar oude
basisschool binnenrent met de woorden: ‘Hij gaat me vermoorden’. De dochter is op dat
moment 13 jaar.
De dochter barst in tranen uit en vertelt later dat het misbruik al sinds haar vijfde
plaatsvindt. Ook werden zij en haar stiefzus geslagen met een riem.
Na de aangifte van dochter, meldt ook stiefdochter zich bij de politie. Ook zij is jarenlang
misbruikt door de Zwolse vader. Het misbruik begon in 2003 en kwam aan het licht in 2017
(RTV Oost, 2019).
Seksueel misbruik omvat alle seksuele handelingen die iemand gedwongen wordt uit
te voeren, te ondergaan of getuige van te zijn. Seksueel (getint) contact met iemand die
jonger dan 16 jaar is, staat volgens de wet gelijk aan seksueel misbruik (Encyclo, 2019).
Minder belangrijk is de aard van het contact. Er hoeft bijvoorbeeld niet per se fysiek
contact te zijn om van seksueel misbruik te kunnen spreken. Gedwongen worden om je uit te
kleden om seksueel (getinte) handelingen te verrichten is dus evengoed seksueel misbruik
(Encyclo, 2019).
Seksueel misbruik is een toenemend probleem en lijkt wel een epidemie te worden.
Zo was er in 2013 een totaal van 2900 meldingen omtrent seksueel misbruik (Centrum
Seksueel Geweld, 2018). Dit zijn in 2017 al ruim 3400 meldingen. Uit onderzoek van
Centrum Seksueel Geweld (2018) blijkt 31% van de slachtoffers minderjarig. Dit vormt dan
ook de grootste doelgroep binnen het seksueel misbruik. Zo meldt de Nationaal Rapporteur
(2014) dat er elk jaar 62000 kinderen voor het eerst slachtoffer worden van enige vorm van
seksueel misbruik.
De Nationaal Rapporteur (2014) meldt hierbij dat minderjarigen zich vaak nog niet
bewust zijn van het seksueel misbruik. ‘Veel jonge kinderen herkennen misbruik ook niet.’
(de Kindertelefoon, 2014). Vaak denken ze dat dit normaal is en simpelweg een uiting is
binnen het gezin van liefde. ‘Ze hebben nog nooit van misbruik gehoord, ze weten
simpelweg niet wat het is.’, aldus de Kindertelefoon in de Nationaal Rapporteur (2014).
Het is van belang deze jongeren te informeren over seksueel misbruik en ze bewust
te maken dat dit gedrag niet gebruikelijk is. Als dit preventief wordt aangepakt kan de
doelgroep zich bewust worden van seksueel misbruik. Het overbrengen van kennis kan al
veel betekenen en vroegtijdig signaleren aanwakkeren. Preventief aanpakken is essentieel,
mede vanwege het feit dat seksueel misbruik veel gevolgen heeft voor de slachtoffers op
zowel fysiek als mentaal vlak. Dit heeft gevolgen voor zowel hun welzijn in het heden als in
de toekomst. Slachtoffers van seksueel misbruik kunnen traumatische ervaringen oplopen,
wat hen belemmerd in de toekomst op verschillende vlakken. Denk hierbij aan bijvoorbeeld
het vertrouwen wat ze verliezen in volwassenen.
Daarnaast zal het voor hen moeilijk zijn om zich seksueel te binden aan andere
personen en kan er een angst ontstaan op seksueel vlak. ‘Je merkt dat veel slachtoffers op
een later moment in hun leven toch vastlopen door hun herinneringen. Veel kinderen en
volwassenen blijven rondlopen met het gevoel dat het hun eigen schuld was, omdat ze niets
deden om het te stoppen. Zulke gedachten voeden het idee dat je niets waard bent. Je kunt
alleen nog negatief over jezelf denken.’ (Bicanic, 2014).
2
Seksueel
misbruik bij
kinderen
tussen de 10
en 16 jaar
binnen het
gezin
Merel Kroeze
463823
,Inhoud
Inleiding..................................................................................................................................................2
Probleemanalyse................................................................................................................................4
Beïnvloedbare determinanten en prioritering....................................................................................6
Succes- en faalfactoren.......................................................................................................................8
Beschrijving bestaande preventieve interventies.............................................................................10
Conclusie..........................................................................................................................................12
Literatuur..........................................................................................................................................13
1
, Inleiding
Zeven jaar cel wordt er geëist aan een Zwolse vader van 37. Hij heeft zijn dochter en
stiefdochter jarenlang seksueel misbruikt en mishandeld.
De zaak komt aan het licht in 2017, wanneer de dochter van de Zwolse vader haar oude
basisschool binnenrent met de woorden: ‘Hij gaat me vermoorden’. De dochter is op dat
moment 13 jaar.
De dochter barst in tranen uit en vertelt later dat het misbruik al sinds haar vijfde
plaatsvindt. Ook werden zij en haar stiefzus geslagen met een riem.
Na de aangifte van dochter, meldt ook stiefdochter zich bij de politie. Ook zij is jarenlang
misbruikt door de Zwolse vader. Het misbruik begon in 2003 en kwam aan het licht in 2017
(RTV Oost, 2019).
Seksueel misbruik omvat alle seksuele handelingen die iemand gedwongen wordt uit
te voeren, te ondergaan of getuige van te zijn. Seksueel (getint) contact met iemand die
jonger dan 16 jaar is, staat volgens de wet gelijk aan seksueel misbruik (Encyclo, 2019).
Minder belangrijk is de aard van het contact. Er hoeft bijvoorbeeld niet per se fysiek
contact te zijn om van seksueel misbruik te kunnen spreken. Gedwongen worden om je uit te
kleden om seksueel (getinte) handelingen te verrichten is dus evengoed seksueel misbruik
(Encyclo, 2019).
Seksueel misbruik is een toenemend probleem en lijkt wel een epidemie te worden.
Zo was er in 2013 een totaal van 2900 meldingen omtrent seksueel misbruik (Centrum
Seksueel Geweld, 2018). Dit zijn in 2017 al ruim 3400 meldingen. Uit onderzoek van
Centrum Seksueel Geweld (2018) blijkt 31% van de slachtoffers minderjarig. Dit vormt dan
ook de grootste doelgroep binnen het seksueel misbruik. Zo meldt de Nationaal Rapporteur
(2014) dat er elk jaar 62000 kinderen voor het eerst slachtoffer worden van enige vorm van
seksueel misbruik.
De Nationaal Rapporteur (2014) meldt hierbij dat minderjarigen zich vaak nog niet
bewust zijn van het seksueel misbruik. ‘Veel jonge kinderen herkennen misbruik ook niet.’
(de Kindertelefoon, 2014). Vaak denken ze dat dit normaal is en simpelweg een uiting is
binnen het gezin van liefde. ‘Ze hebben nog nooit van misbruik gehoord, ze weten
simpelweg niet wat het is.’, aldus de Kindertelefoon in de Nationaal Rapporteur (2014).
Het is van belang deze jongeren te informeren over seksueel misbruik en ze bewust
te maken dat dit gedrag niet gebruikelijk is. Als dit preventief wordt aangepakt kan de
doelgroep zich bewust worden van seksueel misbruik. Het overbrengen van kennis kan al
veel betekenen en vroegtijdig signaleren aanwakkeren. Preventief aanpakken is essentieel,
mede vanwege het feit dat seksueel misbruik veel gevolgen heeft voor de slachtoffers op
zowel fysiek als mentaal vlak. Dit heeft gevolgen voor zowel hun welzijn in het heden als in
de toekomst. Slachtoffers van seksueel misbruik kunnen traumatische ervaringen oplopen,
wat hen belemmerd in de toekomst op verschillende vlakken. Denk hierbij aan bijvoorbeeld
het vertrouwen wat ze verliezen in volwassenen.
Daarnaast zal het voor hen moeilijk zijn om zich seksueel te binden aan andere
personen en kan er een angst ontstaan op seksueel vlak. ‘Je merkt dat veel slachtoffers op
een later moment in hun leven toch vastlopen door hun herinneringen. Veel kinderen en
volwassenen blijven rondlopen met het gevoel dat het hun eigen schuld was, omdat ze niets
deden om het te stoppen. Zulke gedachten voeden het idee dat je niets waard bent. Je kunt
alleen nog negatief over jezelf denken.’ (Bicanic, 2014).
2
