Arbeidsprocesrecht
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: Toegang tot het recht.............................................................................2
1.1 Recht op eerlijke procedure........................................................................................... 2
1.2 Belemmeringen?................................................................................................................ 2
1.3 Vormen van rechtshulp.................................................................................................... 2
1.4 Kosten juridische procedures........................................................................................ 3
1.5 Arbitrage en de toegang tot het recht.......................................................................... 4
1.6 Geschillenregeling bij cao............................................................................................... 4
Hoofdstuk 2: Procederen in arbeidsrecht - algemeen...........................................5
2.1 Welke procedures en bij wie?........................................................................................ 5
2.2 Procedures bij de kantonrechter: verzoek, dagvaarding en spoed....................5
2.3 In plaats van een gerechtelijke procedure................................................................6
Hoofdstuk 3: De dagvaardingsprocedure in eerste aanleg..................................8
3.1 De wederpartij?.................................................................................................................. 8
3.2 Welke rechter?.................................................................................................................... 8
3.3 De dagvaarding................................................................................................................... 9
3.4 Verloop van de dagvaardingsprocedure.................................................................... 9
3.5 Vordering en vonnis....................................................................................................... 10
3.6 In plaats van procederen tegen de werkgever: beroep op het UWV...............10
3.7 Uitgangspunten van de procedure............................................................................. 11
3.8 Bijzonderheden binnen de dagvaardingsprocedure............................................13
3.9 Voorlopige voorzieningen en kort geding...............................................................15
Hoofdstuk 4: Verzoekschriftprocedure in eerste aanleg...................................17
4.1 Algemeen........................................................................................................................... 17
4.2 Procesreglementen......................................................................................................... 18
,Hoofdstuk 1: Toegang tot het recht
1.1 Recht op eerlijke procedure
Functies van het burgerlijk procesrecht:
(i) rechtsbescherming of rechtsverschaffing
De overheidsrechter mag worden ingeschakeld om rechten te
verwezenlijken.
(ii) geschilbeslechting
Het procesrecht dient er toe geschillen te beslechten (en op te lossen)
(iii) tegengaan van eigenrichting
(iv) rechtsvorming en rechtseenheid
Het procesrecht is van belang om het materiële recht te kunnen
realiseren.
De literatuur is kritisch over de effectiviteit van de huidige procedures en de rol
van de rechter.
Uitgangspunt in het arbeidsprocesrecht is de toegang tot de overheidsrechter
(art. 17 Gw). Deze bepaling is enger geformuleerd dan art. 6 EVRM. Op grond van
art. 6 EVRM mogen geen zodanige belemmeringen bestaan dat de effectieve
toegang tot de rechter ontbreekt. Dergelijke belemmeringen zouden kunnen
bestaan uit (hoge) griffierechten of de (grote fysieke) afstand tot de rechter.
Het oplossen van geschillen buiten de overheidsrechter wordt bevorderd door
advocaten. De advocaat is de gids van de cliënt bij het vinden van een oplossing
en de poortwachter naar de juridische procedure.
1.2 Belemmeringen?
Het recht op een eerlijke procedure betekent niet dat er geen enkele
belemmering mag zijn. Het heffen van griffierechten is toegestaan, tenzij de
hoogte een wezenlijke belemmering vormt van de toegang tot de rechter.
Daarom is gefinancierde rechtsbijstand geïntroduceerd, zij het dat dit systeem
niet onbeperkt hoeft te zijn.
1.3 Vormen van rechtshulp
Gefinancierde rechtshulp
Nederland kent een systeem van gefinancierde rechtshulp. Indien men een
inkomen heeft onder bepaalde grenzen en een vermogen onder bepaalde
grenzen, bestaat recht op gefinancierde rechtshulp. Dit betekent dat de
rechtszoekende een eigen bijdrage aan de advocaat moet betalen, maar de
verdere kosten van die advocaat door de overheid worden voldaan.
Let Op: wanneer de betrokkene de procedure verliest dan wordt er geen
rekening gehouden met zijn vermogenspositie en zal hij op de gebruikelijke
wijze in de proceskosten worden veroordeeld. Het procederen op basis van
gefinancierde rechtshulp heeft, indien de procedure wordt verloren, dus geen
invloed op de proceskostenveroordeling.
Rechtsbijstand via de vakbond
, Lidmaatschap bij een vakbond geeft recht op rechtshulp. De vakbond mag
volgens de verenigingsregels de rechtsbijstand weigeren wanneer er geen
redelijke kans bestaat op een succesvolle afronding. De vakbond betaald bij een
behandeling de griffierechten, kosten van deskundigen en ook een eventuele
proceskostenveroordeling indien de procedure wordt verloren. Hierdoor kan dit
een belemmering vormen om tot een schikking te komen, omdat het kostenrisico
in dit geval voor de rechtszoekende niet bestaat.
Rechtsbijstandverzekeringen
De verzekering dekt bijkomende kosten, zoals deurwaarderskosten, griffierecht
en proceskosten (ook de proceskostenveroordeling). Als het geschil onder de
dekking van de verzekering valt, bepalen de verzekerde en de
rechtsbijstandsverzekeraar of er geprocedeerd wordt. Wanneer de verzekerde
wel een procedure wil, maar de verzekeraar niet kan de geschillenregeling
worden ingeroepen. Een advocaat geeft (gekozen door de verzekerde) geeft dan
advies.
1.4 Kosten juridische procedures
Een juridische procedure kan zonder vormen van rechtshulp erg kostbaar zijn.
De advocaatkosten kunnen gemiddeld oplopen tot 1600 euro excl. BTW en ook
de griffierechten zijn hoog en verschillen per zaak.
Als je de procedure verliest en je in de proceskosten wordt veroordeeld, moet je
zowel het door de andere partij betaalde griffierecht aan die partij vergoeden
(naast het griffierecht dat je zelf hebt betaald) en de kosten voor de gemachtigde
die de wederpartij heeft moeten maken, het ‘salaris gemachtigde’. It is een
forfaitair bedrag (berekend op basis van punten) volgens het zogenaamde
liquidatietarief. Dit is dus vaak geen volledige vergoeding van de advocaatkosten,
waardoor de ‘winnende’ partij niet alles vergoed krijgt. Een volledige
proceskostenvergoeding is denkbaar wanneer bijvoorbeeld sprake is van
misbruik van procesrecht.
Het vaker toekennen van de volledige proceskosten zou er toe kunnen leiden dat
de toegang tot het recht verslechtert: burgers durven wellicht niet het risico te
lopen tegen machtige partijen te procederen. Het criterium ‘misbruik van
procesrecht’ wordt daarom beperkt uitgelegd. Hiervan kan sprake zijn als eiser
zijn vordering baseert op feiten en omstandigheden waarvan hij de onjuistheid
kende dan wel behoorde te kennen of op stellingen waarvan hij op voorhand
moest begrijpen dat deze geen kans van slagen had.
De hoofdregeling van kostenveroordeling in dagvaardingsprocedures is te
vinden in art. 237, 238 en 239 Rv.
Uitgangspunt is dat de in het ongelijk gestelde partij in de proceskosten
wordt veroordeeld. Uitzonderingen:
o Bij familieleden
o Wanneer partijen gedeeltelijk in het ongelijk zijn gesteld.
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: Toegang tot het recht.............................................................................2
1.1 Recht op eerlijke procedure........................................................................................... 2
1.2 Belemmeringen?................................................................................................................ 2
1.3 Vormen van rechtshulp.................................................................................................... 2
1.4 Kosten juridische procedures........................................................................................ 3
1.5 Arbitrage en de toegang tot het recht.......................................................................... 4
1.6 Geschillenregeling bij cao............................................................................................... 4
Hoofdstuk 2: Procederen in arbeidsrecht - algemeen...........................................5
2.1 Welke procedures en bij wie?........................................................................................ 5
2.2 Procedures bij de kantonrechter: verzoek, dagvaarding en spoed....................5
2.3 In plaats van een gerechtelijke procedure................................................................6
Hoofdstuk 3: De dagvaardingsprocedure in eerste aanleg..................................8
3.1 De wederpartij?.................................................................................................................. 8
3.2 Welke rechter?.................................................................................................................... 8
3.3 De dagvaarding................................................................................................................... 9
3.4 Verloop van de dagvaardingsprocedure.................................................................... 9
3.5 Vordering en vonnis....................................................................................................... 10
3.6 In plaats van procederen tegen de werkgever: beroep op het UWV...............10
3.7 Uitgangspunten van de procedure............................................................................. 11
3.8 Bijzonderheden binnen de dagvaardingsprocedure............................................13
3.9 Voorlopige voorzieningen en kort geding...............................................................15
Hoofdstuk 4: Verzoekschriftprocedure in eerste aanleg...................................17
4.1 Algemeen........................................................................................................................... 17
4.2 Procesreglementen......................................................................................................... 18
,Hoofdstuk 1: Toegang tot het recht
1.1 Recht op eerlijke procedure
Functies van het burgerlijk procesrecht:
(i) rechtsbescherming of rechtsverschaffing
De overheidsrechter mag worden ingeschakeld om rechten te
verwezenlijken.
(ii) geschilbeslechting
Het procesrecht dient er toe geschillen te beslechten (en op te lossen)
(iii) tegengaan van eigenrichting
(iv) rechtsvorming en rechtseenheid
Het procesrecht is van belang om het materiële recht te kunnen
realiseren.
De literatuur is kritisch over de effectiviteit van de huidige procedures en de rol
van de rechter.
Uitgangspunt in het arbeidsprocesrecht is de toegang tot de overheidsrechter
(art. 17 Gw). Deze bepaling is enger geformuleerd dan art. 6 EVRM. Op grond van
art. 6 EVRM mogen geen zodanige belemmeringen bestaan dat de effectieve
toegang tot de rechter ontbreekt. Dergelijke belemmeringen zouden kunnen
bestaan uit (hoge) griffierechten of de (grote fysieke) afstand tot de rechter.
Het oplossen van geschillen buiten de overheidsrechter wordt bevorderd door
advocaten. De advocaat is de gids van de cliënt bij het vinden van een oplossing
en de poortwachter naar de juridische procedure.
1.2 Belemmeringen?
Het recht op een eerlijke procedure betekent niet dat er geen enkele
belemmering mag zijn. Het heffen van griffierechten is toegestaan, tenzij de
hoogte een wezenlijke belemmering vormt van de toegang tot de rechter.
Daarom is gefinancierde rechtsbijstand geïntroduceerd, zij het dat dit systeem
niet onbeperkt hoeft te zijn.
1.3 Vormen van rechtshulp
Gefinancierde rechtshulp
Nederland kent een systeem van gefinancierde rechtshulp. Indien men een
inkomen heeft onder bepaalde grenzen en een vermogen onder bepaalde
grenzen, bestaat recht op gefinancierde rechtshulp. Dit betekent dat de
rechtszoekende een eigen bijdrage aan de advocaat moet betalen, maar de
verdere kosten van die advocaat door de overheid worden voldaan.
Let Op: wanneer de betrokkene de procedure verliest dan wordt er geen
rekening gehouden met zijn vermogenspositie en zal hij op de gebruikelijke
wijze in de proceskosten worden veroordeeld. Het procederen op basis van
gefinancierde rechtshulp heeft, indien de procedure wordt verloren, dus geen
invloed op de proceskostenveroordeling.
Rechtsbijstand via de vakbond
, Lidmaatschap bij een vakbond geeft recht op rechtshulp. De vakbond mag
volgens de verenigingsregels de rechtsbijstand weigeren wanneer er geen
redelijke kans bestaat op een succesvolle afronding. De vakbond betaald bij een
behandeling de griffierechten, kosten van deskundigen en ook een eventuele
proceskostenveroordeling indien de procedure wordt verloren. Hierdoor kan dit
een belemmering vormen om tot een schikking te komen, omdat het kostenrisico
in dit geval voor de rechtszoekende niet bestaat.
Rechtsbijstandverzekeringen
De verzekering dekt bijkomende kosten, zoals deurwaarderskosten, griffierecht
en proceskosten (ook de proceskostenveroordeling). Als het geschil onder de
dekking van de verzekering valt, bepalen de verzekerde en de
rechtsbijstandsverzekeraar of er geprocedeerd wordt. Wanneer de verzekerde
wel een procedure wil, maar de verzekeraar niet kan de geschillenregeling
worden ingeroepen. Een advocaat geeft (gekozen door de verzekerde) geeft dan
advies.
1.4 Kosten juridische procedures
Een juridische procedure kan zonder vormen van rechtshulp erg kostbaar zijn.
De advocaatkosten kunnen gemiddeld oplopen tot 1600 euro excl. BTW en ook
de griffierechten zijn hoog en verschillen per zaak.
Als je de procedure verliest en je in de proceskosten wordt veroordeeld, moet je
zowel het door de andere partij betaalde griffierecht aan die partij vergoeden
(naast het griffierecht dat je zelf hebt betaald) en de kosten voor de gemachtigde
die de wederpartij heeft moeten maken, het ‘salaris gemachtigde’. It is een
forfaitair bedrag (berekend op basis van punten) volgens het zogenaamde
liquidatietarief. Dit is dus vaak geen volledige vergoeding van de advocaatkosten,
waardoor de ‘winnende’ partij niet alles vergoed krijgt. Een volledige
proceskostenvergoeding is denkbaar wanneer bijvoorbeeld sprake is van
misbruik van procesrecht.
Het vaker toekennen van de volledige proceskosten zou er toe kunnen leiden dat
de toegang tot het recht verslechtert: burgers durven wellicht niet het risico te
lopen tegen machtige partijen te procederen. Het criterium ‘misbruik van
procesrecht’ wordt daarom beperkt uitgelegd. Hiervan kan sprake zijn als eiser
zijn vordering baseert op feiten en omstandigheden waarvan hij de onjuistheid
kende dan wel behoorde te kennen of op stellingen waarvan hij op voorhand
moest begrijpen dat deze geen kans van slagen had.
De hoofdregeling van kostenveroordeling in dagvaardingsprocedures is te
vinden in art. 237, 238 en 239 Rv.
Uitgangspunt is dat de in het ongelijk gestelde partij in de proceskosten
wordt veroordeeld. Uitzonderingen:
o Bij familieleden
o Wanneer partijen gedeeltelijk in het ongelijk zijn gesteld.
