BA2 Vorm en Functie – Lotje Gommers
Vorm en Functie
Inhoudsopgave
Introductie ......................................................................................................................................................2
Pijn .................................................................................................................................................................3
Bewegingsleer ..............................................................................................................................................11
Functionele anatomie ...................................................................................................................................19
Vlakaanduiding .................................................................................................................................................19
Kaakgewricht ....................................................................................................................................................20
Kauwspieren .....................................................................................................................................................25
Innervatie .....................................................................................................................................................30
N. Trigeminus ....................................................................................................................................................32
N. Ophthalmicus ..........................................................................................................................................34
N. Maxillaris .................................................................................................................................................35
N. Mandibularis ............................................................................................................................................37
N. Facialis ..........................................................................................................................................................39
N. Glossopharyngeus ........................................................................................................................................42
N. Vagus ............................................................................................................................................................45
N. Hypoglossus ..................................................................................................................................................46
Plexus cervicalis ................................................................................................................................................47
Biomechanica ...............................................................................................................................................49
, BA2 Vorm en Functie – Lotje Gommers
Introductie
Kines = bewegen
Kinesiologie = bewegingsleer
Functie: kauwen
Nodig: tanden, spieren, gewrichten, zenuwen
Normale maximale mondopening: 40-60 mm
Welke spier wordt omschreven als een kaakopener?
Wat is de functie van acute pijn?
Welke bewegingen maken de kaakknopjes bij het openen van de mond bij een
geretrudeerde contactpositie (RCP)?
, BA2 Vorm en Functie – Lotje Gommers
Pijn
Orofaciale pijn (aangezichtspijn) = pijn in het orofaciale gebied, pijn die wordt gevoeld in het
aangezicht (voorhoofd tot aan de kin incl. oren)
N. Trigeminus à drie takken
Sensorisch:
- Gevoelszin (sensibiliteit)
Motorisch:
- Kauwspieren
Dermatoom: is een segmentaal huidveld dat geïnnerveerd wordt
door een ruggenmergzenuw of door de n. trigeminus
PIJN
Pijn = (1979) een onaangename, sensorische en emotionele ervaring die gepaard gaat met een
feitelijke of mogelijke weefselbeschadiging of die beschreven wordt in termen van een dergelijke
beschadiging.
Pijn = (2016) een zorgwekkende ervaring, die gepaard gaat met feitelijke of mogelijke
weefselbeschadiging en met sensorische, emotionele, cognitieve en sociale componenten.
Neuro pathische pijn = pijn veroorzaakt door zenuwstelsel zelf, soms geen weefselschade
- Pijn is per definitie onaangenaam
- Emoties maken per definitie deel uit van pijn
- Er is ook sprake van pijn als deze wordt beschreven in termen van weefselschade, terwijl die
schade er niet (meer) is = fantoompijn (zenuwpijn)
à allemaal redenen om een psycholoog bij de diagnostiek en behandeling en pijn v/d patiënten te
betrekken
Orofaciale pijn à complex
, BA2 Vorm en Functie – Lotje Gommers
Classificaties:
- Etiologisch (oorzaken)
Benigne = goedaardig
Maligne = kwaadaardig
- Temporeel
Acuut vs. chronisch
Chronische pijn is pijn die langer duurt dan de tijd die normaliter nodig is om weefsels te
herstellen (soms grens 3-6 maanden gebruikt)
- Neurofysiologisch
o Nociceptief = pijn als gevolg van (agv) weefselschade (bv. cariës) (noxisch zorgt voor
nociceptie)
§ Somatisch
Huid/spieren/…, constant, stekende zeurende pijn, goed te lokaliseren,
scherp begrensd
§ Visceraal
Organen, aanvalsgewijs, diepe pijn, slecht te lokaliseren, slecht begrensd
Nociceptie (het vermogen van een organisme om weefselbeschadiging of dreigende
weefselbeschadiging waar te nemen)
o Neuropathisch/ neuralgisch = pijn veroorzaakt door zenuwstelsel zelf
Beschadiging van perifere en/of centrale somatosensorische zenuwstelsel
Branderig/tintelend, diagnostiek lastig, sensibiliteitsstoornissen
Soms oorzaak duidelijk te vinden (na ongeluk, trauma, fractuur,
wortelkanaalbehandeling)
Kwalitatieve testen: aanraking, tandenstoker, warm/koud stimulus, kwastje (wrijven)
vergelijken met contralaterale niet pijnlijke plek
Kwantitatieve testen: hoe gevoelig
Vorm en Functie
Inhoudsopgave
Introductie ......................................................................................................................................................2
Pijn .................................................................................................................................................................3
Bewegingsleer ..............................................................................................................................................11
Functionele anatomie ...................................................................................................................................19
Vlakaanduiding .................................................................................................................................................19
Kaakgewricht ....................................................................................................................................................20
Kauwspieren .....................................................................................................................................................25
Innervatie .....................................................................................................................................................30
N. Trigeminus ....................................................................................................................................................32
N. Ophthalmicus ..........................................................................................................................................34
N. Maxillaris .................................................................................................................................................35
N. Mandibularis ............................................................................................................................................37
N. Facialis ..........................................................................................................................................................39
N. Glossopharyngeus ........................................................................................................................................42
N. Vagus ............................................................................................................................................................45
N. Hypoglossus ..................................................................................................................................................46
Plexus cervicalis ................................................................................................................................................47
Biomechanica ...............................................................................................................................................49
, BA2 Vorm en Functie – Lotje Gommers
Introductie
Kines = bewegen
Kinesiologie = bewegingsleer
Functie: kauwen
Nodig: tanden, spieren, gewrichten, zenuwen
Normale maximale mondopening: 40-60 mm
Welke spier wordt omschreven als een kaakopener?
Wat is de functie van acute pijn?
Welke bewegingen maken de kaakknopjes bij het openen van de mond bij een
geretrudeerde contactpositie (RCP)?
, BA2 Vorm en Functie – Lotje Gommers
Pijn
Orofaciale pijn (aangezichtspijn) = pijn in het orofaciale gebied, pijn die wordt gevoeld in het
aangezicht (voorhoofd tot aan de kin incl. oren)
N. Trigeminus à drie takken
Sensorisch:
- Gevoelszin (sensibiliteit)
Motorisch:
- Kauwspieren
Dermatoom: is een segmentaal huidveld dat geïnnerveerd wordt
door een ruggenmergzenuw of door de n. trigeminus
PIJN
Pijn = (1979) een onaangename, sensorische en emotionele ervaring die gepaard gaat met een
feitelijke of mogelijke weefselbeschadiging of die beschreven wordt in termen van een dergelijke
beschadiging.
Pijn = (2016) een zorgwekkende ervaring, die gepaard gaat met feitelijke of mogelijke
weefselbeschadiging en met sensorische, emotionele, cognitieve en sociale componenten.
Neuro pathische pijn = pijn veroorzaakt door zenuwstelsel zelf, soms geen weefselschade
- Pijn is per definitie onaangenaam
- Emoties maken per definitie deel uit van pijn
- Er is ook sprake van pijn als deze wordt beschreven in termen van weefselschade, terwijl die
schade er niet (meer) is = fantoompijn (zenuwpijn)
à allemaal redenen om een psycholoog bij de diagnostiek en behandeling en pijn v/d patiënten te
betrekken
Orofaciale pijn à complex
, BA2 Vorm en Functie – Lotje Gommers
Classificaties:
- Etiologisch (oorzaken)
Benigne = goedaardig
Maligne = kwaadaardig
- Temporeel
Acuut vs. chronisch
Chronische pijn is pijn die langer duurt dan de tijd die normaliter nodig is om weefsels te
herstellen (soms grens 3-6 maanden gebruikt)
- Neurofysiologisch
o Nociceptief = pijn als gevolg van (agv) weefselschade (bv. cariës) (noxisch zorgt voor
nociceptie)
§ Somatisch
Huid/spieren/…, constant, stekende zeurende pijn, goed te lokaliseren,
scherp begrensd
§ Visceraal
Organen, aanvalsgewijs, diepe pijn, slecht te lokaliseren, slecht begrensd
Nociceptie (het vermogen van een organisme om weefselbeschadiging of dreigende
weefselbeschadiging waar te nemen)
o Neuropathisch/ neuralgisch = pijn veroorzaakt door zenuwstelsel zelf
Beschadiging van perifere en/of centrale somatosensorische zenuwstelsel
Branderig/tintelend, diagnostiek lastig, sensibiliteitsstoornissen
Soms oorzaak duidelijk te vinden (na ongeluk, trauma, fractuur,
wortelkanaalbehandeling)
Kwalitatieve testen: aanraking, tandenstoker, warm/koud stimulus, kwastje (wrijven)
vergelijken met contralaterale niet pijnlijke plek
Kwantitatieve testen: hoe gevoelig
