Samenvatting artikel ‘Stressvolle levensgebeurtenissen en traumasymptomen
bij pleegkinderen: Een verkennend onderzoek in Noord-Nederland’ – H.
Grietens, S. van Oijen & M. ter Huizen
Samenvatting
In bestaande literatuur wordt nogal een geschreven dat pleegkinderen vaak kampen met
symptomen van PTSS als gevolg van stressvolle levensgebeurtenissen voorafgaand aan
een pleegzorgplaatsing. Deze kinderen hebben specifieke behoeften aan zorg. Er zijn
geen gegevens hierover bekend over Nederlandse pleegkinderen. In deze studie worden
deze gegevens verzameld, via de pleegouders van 91 pleegkinderen (gemiddelde leeftijd
is 8 jaar). Gemiddeld hadden kinderen meer dan 8 gebeurtenissen meegemaakt. Meer
dan 3 op de 10 kinderen had last van PTSS. Er bleek geen significante samenhang tussen
aantal gebeurtenissen en het stressniveau van kinderen. PTSS-symptomen
voorspelden gedragsproblemen. Het aantal meegemaakte gebeurtenissen op zich
was geen significante voorspeller van gedragsproblemen.
1. Inleiding
Door het overheidsbeleid om bij een UHP de voorkeur voor pleegzorg boven
residentiële zorg te geven, zijn het aantal plaatsingen het afgelopen decennium
verdubbeld. In het gezin van herkomst was sprake van een problematische
opvoedsituatie, waarbij opvoedingsproblemen en problemen bij het kind op elkaar
inwerkten. De cijfers over de voorgeschiedenis van pleegkinderen lopen sterk uiteen. Dit
kan te maken hebben met leeftijd pleegkinderen, gehanteerde onderzoeksmethode, type
onderzoeksinstrument en type respondent. Uit een Nederlandse dossieranalyse bleek dat
een kwart van de pleegkinderen een voorgeschiedenis kende waarin sprake was van
fysieke mishandeling, bij een derde emotionele mishandeling, bij 69%
verwaarlozing, een derde getuige van geweld en bij 15% seksueel misbruik. 20-
40% kampt met ernstige opgroeiproblemen, als deze onbehandeld blijven kunnen ze
zorgen voor vroegtijdige uitval en verplaatsing naar een ander pleeggezin. Dit leidt
weer tot een toename in de ernst van het probleemgedrag & posttraumatische stress.
1/3 tot 2/3 van de afgebroken plaatsingen heeft een oorzaak die ligt in de traumatische
ervaringen van het kind.
In deze studie wordt de voorgeschiedenis van pleegkinderen onderzocht en wordt
nagegaan welke traumasymptomen bij de kinderen voorkomt. Er wordt ook onderzocht
of er een relatie bestaat tussen de voorgeschiedenis, traumasymptomen & het door
pleegouders ervaren probleemgedrag.
2. Methode (zeer beknopt)
Er is een exploratief onderzoek met een cross-sectioneel design uitgevoerd. Er is
informatie verzameld bij pleeggezinnen via 5 pleegzorgorganisaties in Noord-Nederland.
Inclusiecriteria waren: pleegkind is tussen 6-12 jaar & pleegkind verblijft tussen6-30
maanden in het gezin. Een ruime meerderheid waren tweeoudergezinnen en 70% was
een bestandsplaatsing. Er zijn vragenlijsten toegestuurd en deze zijn door de
pleegmoeder ingevuld.
3. Resultaten
Volgens de pleegouder hebben kinderen gemiddeld 8 stressvolle gebeurtenissen
meegemaakt voor plaatsing. Er zijn geen significante verschillen tussen jongens en
meisjes en ook niet tussen kinderen in bestand- of netwerkpleegzorg. Vaakst
voorkomende gebeurtenissen: aantal verhuizingen, scheiding ouders, hulpverlening in
het gezin, schreeuwende ouders, wisseling van school halverwege het jaar, huiselijk
geweld, mishandeling door ouders, vermoeden seksueel misbruik, gearresteerde ouder,
ziekenhuisopname ouder, blijven zitten op school & een leerprobleem. Gebeurtenissen
hebben vooral te maken met verlies, school & interpersoonlijk geweld. Er is een
significante samenhang tussen geslacht en slachtoffer zijn van seksueel misbruik.
bij pleegkinderen: Een verkennend onderzoek in Noord-Nederland’ – H.
Grietens, S. van Oijen & M. ter Huizen
Samenvatting
In bestaande literatuur wordt nogal een geschreven dat pleegkinderen vaak kampen met
symptomen van PTSS als gevolg van stressvolle levensgebeurtenissen voorafgaand aan
een pleegzorgplaatsing. Deze kinderen hebben specifieke behoeften aan zorg. Er zijn
geen gegevens hierover bekend over Nederlandse pleegkinderen. In deze studie worden
deze gegevens verzameld, via de pleegouders van 91 pleegkinderen (gemiddelde leeftijd
is 8 jaar). Gemiddeld hadden kinderen meer dan 8 gebeurtenissen meegemaakt. Meer
dan 3 op de 10 kinderen had last van PTSS. Er bleek geen significante samenhang tussen
aantal gebeurtenissen en het stressniveau van kinderen. PTSS-symptomen
voorspelden gedragsproblemen. Het aantal meegemaakte gebeurtenissen op zich
was geen significante voorspeller van gedragsproblemen.
1. Inleiding
Door het overheidsbeleid om bij een UHP de voorkeur voor pleegzorg boven
residentiële zorg te geven, zijn het aantal plaatsingen het afgelopen decennium
verdubbeld. In het gezin van herkomst was sprake van een problematische
opvoedsituatie, waarbij opvoedingsproblemen en problemen bij het kind op elkaar
inwerkten. De cijfers over de voorgeschiedenis van pleegkinderen lopen sterk uiteen. Dit
kan te maken hebben met leeftijd pleegkinderen, gehanteerde onderzoeksmethode, type
onderzoeksinstrument en type respondent. Uit een Nederlandse dossieranalyse bleek dat
een kwart van de pleegkinderen een voorgeschiedenis kende waarin sprake was van
fysieke mishandeling, bij een derde emotionele mishandeling, bij 69%
verwaarlozing, een derde getuige van geweld en bij 15% seksueel misbruik. 20-
40% kampt met ernstige opgroeiproblemen, als deze onbehandeld blijven kunnen ze
zorgen voor vroegtijdige uitval en verplaatsing naar een ander pleeggezin. Dit leidt
weer tot een toename in de ernst van het probleemgedrag & posttraumatische stress.
1/3 tot 2/3 van de afgebroken plaatsingen heeft een oorzaak die ligt in de traumatische
ervaringen van het kind.
In deze studie wordt de voorgeschiedenis van pleegkinderen onderzocht en wordt
nagegaan welke traumasymptomen bij de kinderen voorkomt. Er wordt ook onderzocht
of er een relatie bestaat tussen de voorgeschiedenis, traumasymptomen & het door
pleegouders ervaren probleemgedrag.
2. Methode (zeer beknopt)
Er is een exploratief onderzoek met een cross-sectioneel design uitgevoerd. Er is
informatie verzameld bij pleeggezinnen via 5 pleegzorgorganisaties in Noord-Nederland.
Inclusiecriteria waren: pleegkind is tussen 6-12 jaar & pleegkind verblijft tussen6-30
maanden in het gezin. Een ruime meerderheid waren tweeoudergezinnen en 70% was
een bestandsplaatsing. Er zijn vragenlijsten toegestuurd en deze zijn door de
pleegmoeder ingevuld.
3. Resultaten
Volgens de pleegouder hebben kinderen gemiddeld 8 stressvolle gebeurtenissen
meegemaakt voor plaatsing. Er zijn geen significante verschillen tussen jongens en
meisjes en ook niet tussen kinderen in bestand- of netwerkpleegzorg. Vaakst
voorkomende gebeurtenissen: aantal verhuizingen, scheiding ouders, hulpverlening in
het gezin, schreeuwende ouders, wisseling van school halverwege het jaar, huiselijk
geweld, mishandeling door ouders, vermoeden seksueel misbruik, gearresteerde ouder,
ziekenhuisopname ouder, blijven zitten op school & een leerprobleem. Gebeurtenissen
hebben vooral te maken met verlies, school & interpersoonlijk geweld. Er is een
significante samenhang tussen geslacht en slachtoffer zijn van seksueel misbruik.
