Blauwe tekst zelf toegevoegd op basis van de stof om zo verbanden te leggen.
Hoofdstuk 1 – de Arabische Lente
In 2007 waren er verscheidene signalen voor politieke veranderingen in het Midden-Oosten
(Schlumberger):
• De opkomst van een nieuwe politieke protestbeweging die opkwam voor veranderingen
• Een mate van besef van zittende regeringen dat bepaalde politieke veranderingen
noodzakelijk waren
• Op het internationale toneel door externe partijen een nieuwe nadruk kwam op de promotie
van good governance (goed bestuur).
Authoritarian upgrading (Heydemann) gaat het om het opnieuw samenstellen van het autoritaire
bestuur om zich aan te passen aan en het bestand te maken tegen politieke, economische en sociale
veranderingen. Het concept houdt in het aangrijpen van nationale en internationale mogelijkheden
om zo een echte verandering te voorkomen. Het doel is om meer flexibele– en daarmee blijvende–
vormen van autoritarisme te bewerkstelligen.
Dit deden regimes door:
- Eigen maken maatschappelijk middenveld
- Eigen maken politieke betwisting
o Meerpartijenverkiezingen werden geïntroduceerd, om zo de impressie van
liberalisering te geven. Tegelijkertijd werd het regime echter geleid op basis van een
informeel netwerk,
- De economie werd slechts selectief geliberaliseerd
o Belangrijke economische markten werden slechts toegankelijk gesteld voor een
netwerk van ‘’ cliënten’’ die loyaal waren aan het regime, om zo te voorkomen dat een
economische middenklasse met een andere politieke mening op kon komen.
▪ (Volgens vele is namelijk maatschappelijk middenveld een voorwaarde voor
democratie, dit werd dus tegengegaan door de regimes.)
De regimes gebruikten de mogelijkheden van het internationale systeem om ‘’ te shoppen’’ bij andere
bronnen van beschermheerderschap en ondersteuning dan de westerse landen, die steeds meer
vereisten dat democratisering plaatsvond.
- In dit kader gingen bijv. landen samenwerken met China.
Binnen enkele weken verspreidden de spontante protesten in Tunesië zich naar grotere steden. Deze
ongeorganiseerde protesten zonder enige vorm van leiding bestaan met name uit jongeren, die zich
online via sociale media mobiliseren.
Ben Ali geeft het bevel op de demonstranten te schieten. De leider van het leger weigert dit bevel op
te volgen. Ben Ali vlucht vervolgens. Door dit vertrek laait de wil bij de demonstranten om
veranderingen door te voeren meer op.
Net als in Tunesië zijn ook de demonstraties in Egypte in eerste instantie gedreven door jonge mensen,
waarbij opmerkelijk is dat ook deze jonge demonstranten vaak eerst apolitiek waren.
Net als in Tunesië was de legitieme oppositie en de leiding van de Moslim Broederschap niet bereid
om een actieve rol aan te nemen.
Anders dan in Tunesië en Egypte geraakt Libië echter in een langdurig gewelddadig conflict. Op die
wijze probeert het regime namelijk de macht te behouden, maar Gaddafi had geen rekening gehouden
Hoofdstuk 1 – de Arabische Lente
In 2007 waren er verscheidene signalen voor politieke veranderingen in het Midden-Oosten
(Schlumberger):
• De opkomst van een nieuwe politieke protestbeweging die opkwam voor veranderingen
• Een mate van besef van zittende regeringen dat bepaalde politieke veranderingen
noodzakelijk waren
• Op het internationale toneel door externe partijen een nieuwe nadruk kwam op de promotie
van good governance (goed bestuur).
Authoritarian upgrading (Heydemann) gaat het om het opnieuw samenstellen van het autoritaire
bestuur om zich aan te passen aan en het bestand te maken tegen politieke, economische en sociale
veranderingen. Het concept houdt in het aangrijpen van nationale en internationale mogelijkheden
om zo een echte verandering te voorkomen. Het doel is om meer flexibele– en daarmee blijvende–
vormen van autoritarisme te bewerkstelligen.
Dit deden regimes door:
- Eigen maken maatschappelijk middenveld
- Eigen maken politieke betwisting
o Meerpartijenverkiezingen werden geïntroduceerd, om zo de impressie van
liberalisering te geven. Tegelijkertijd werd het regime echter geleid op basis van een
informeel netwerk,
- De economie werd slechts selectief geliberaliseerd
o Belangrijke economische markten werden slechts toegankelijk gesteld voor een
netwerk van ‘’ cliënten’’ die loyaal waren aan het regime, om zo te voorkomen dat een
economische middenklasse met een andere politieke mening op kon komen.
▪ (Volgens vele is namelijk maatschappelijk middenveld een voorwaarde voor
democratie, dit werd dus tegengegaan door de regimes.)
De regimes gebruikten de mogelijkheden van het internationale systeem om ‘’ te shoppen’’ bij andere
bronnen van beschermheerderschap en ondersteuning dan de westerse landen, die steeds meer
vereisten dat democratisering plaatsvond.
- In dit kader gingen bijv. landen samenwerken met China.
Binnen enkele weken verspreidden de spontante protesten in Tunesië zich naar grotere steden. Deze
ongeorganiseerde protesten zonder enige vorm van leiding bestaan met name uit jongeren, die zich
online via sociale media mobiliseren.
Ben Ali geeft het bevel op de demonstranten te schieten. De leider van het leger weigert dit bevel op
te volgen. Ben Ali vlucht vervolgens. Door dit vertrek laait de wil bij de demonstranten om
veranderingen door te voeren meer op.
Net als in Tunesië zijn ook de demonstraties in Egypte in eerste instantie gedreven door jonge mensen,
waarbij opmerkelijk is dat ook deze jonge demonstranten vaak eerst apolitiek waren.
Net als in Tunesië was de legitieme oppositie en de leiding van de Moslim Broederschap niet bereid
om een actieve rol aan te nemen.
Anders dan in Tunesië en Egypte geraakt Libië echter in een langdurig gewelddadig conflict. Op die
wijze probeert het regime namelijk de macht te behouden, maar Gaddafi had geen rekening gehouden
