Samenvatting colleges
,College 1
Introductie kwalitatief onderzoek
Kenmerken kwalitatief onderzoek:
Inductieve benadering: op basis van gegevens/ bevindingen wordt theorie gegenereerd
- Tegenhanger is: deductieve benadering = op basis van de theorie worden gegevens gezocht
en hypothesen getoetst
Constructivistische visie: sociale werkelijkheid wordt door mensen zelf gecreëerd (ook door de
onderzoeker)
- Constructen veranderen met de tijd
- Tegenhanger is: objectivistische visie
Interpretatieve visie: kennis op basis van interpretaties van ‘actoren’. Kijken door de ogen van een
ander en hun ‘rol’ aannemen.
- Er kunnen geen causale relaties worden gevonden, omdat mensen niet werken als moleculen
- De output kan niet worden voorspelt op basis van de input omdat mensen een interpretatie
geven aan de input. En deze interpretatie kan verschillend zijn per mens.
Kwalitatief onderzoek werkt niet altijd:
- Mensen antwoorden nee op de vraag of ze een taal (Blackfoot) spreken. Deze mensen
spreken de taal WEL, maar niet zo goed als hun oma bijvoorbeeld. Dat gaven de participanten
als verklaring voor dat ze de taal niet spreken
- Er wordt geobserveerd dat mensen steeds minder meedoen aan cultuur tradities (geen kleur
van stam meer dragen, maar juist heel veel verschillende kleuren). Het blijkt dat dit juist
loyaliteit is aan hun cultuur: deze mensen weten niet meer bij welke stam ze horen dus
daarom dragen ze allemaal felle kleuren om aan te geven dat ze het niet weten maar ze
willen wel meedoen met de traditie.
Kwalitatieve onderzoekers geloven vaak niet dat er een absolute waarheid is, maar dat de wereld
veranderlijk is.
Bezigheden kwalitatief onderzoeker:
- Kijken door de ogen van onderzochten
o In hoeverre kun je het perspectief van anderen benaderen?
o Amic perspectief: perspectief van mensen die onderzocht worden
o Attic perspectief: perspectief van onderzoeker of buitenstaander
- Flexibiliteit en weinig structuur
o Er is geen besmetting van het onderzoek door vooraf opgelegde schema’s
- Beschrijving van en nadruk op context
o Naturalistisch: mensen worden niet uit hun natuurlijke omgeving gehaald
- Nadruk op proces met behulp van patronen in de loop van de tijd
o Betekent niet dat het onderzoek altijd longitudinaal is
2 typen concepten
- Definitive concepts: indicatoren leggen concept vast. Er is een nadruk op de ‘gewone’
aspecten van het fenomeen. Legt theorie op sociale werkelijkheid.
- Sensitizing concepts (richtinggevende begrippen): algemeen referentiekader. Ontdekken van
allerlei vormen van een fenomeen kwalitatieve onderzoekers zijn minder duidelijk in hun
operationalisaties.
,Het kwalitatieve onderzoeksproces is meestal niet lineair. Meestal is het iteratief, ofwel een
cirkelproces. De onderzoeksvragen zijn ook heel anders: gebruik explorerende woorden zoals
ontdekken, begrijpen, beschrijven, verkennen etc. in plaats van beïnvloeden of effect hebben.
Contrasten tussen kwantitatief en kwalitatief onderzoek:
Kwantitatief onderzoek Kwalitatief onderzoek
Nummers Woorden
Perspectief onderzoeker Perspectief participant
Onderzoeker is ver weg Onderzoeker is dichtbij
Testen van theorie Ontstaan van theorie
Statisch Proces
Gestructureerd Ongestructureerd
Generalisatie Begrip van context
Harde, betrouwbare data Rijke, diepe data
Macro Micro
Gedrag Betekenis
Onnatuurlijke setting Natuurlijke setting
belangrijk om te onthouden dat al deze onderscheidingen te nuanceren zijn! Bijvoorbeeld gaat
kwalitatief onderzoek ook over getallen. En het kwantitatief onderzoek zou niks betekenen zonder
woorden. In kwantitatief onderzoek: quasi kwantificatie: daadwerkelijk getal wordt niet genoemd
maar er is wel een woord dat een getal aangeeft (bv. Meeste, enkele of sommige). De
onderzoeksvraag bepaalt uiteindelijk welke methode er gebruikt zal worden.
Mixed method research: kwalitatief en kwantitatief onderzoek kunnen samen gebruikt worden of
gebruikt worden om elkaar te beoordelen.
Kwalitatief onderzoek wordt vaak negatief gedefinieerd alles wat het onderzoek ‘niet’ doet wordt
benoemd.
Kritiek op kwalitatief onderzoek:
- Te subjectief omdat het afhankelijk is van de opinie van de onderzoeker.
- Moeilijk te herhalen
- Is niet te generaliseren: samples zijn niet representatief
- Te weinig transparant: niet altijd duidelijk wat een onderzoeker precies gedaan heeft
Er zijn 3 benaderingen over welke criteria er zouden moeten worden gehanteerd rondom
betrouwbaarheid en validiteit in kwalitatief onderzoek:
- Zelfde criteria als kwantitatief onderzoek hanteren
- Andere criteria dan kwantitatief onderzoek hanteren
- Compromis tussen bovenstaande opties
Alternatieve criteria (zie 16.6 in boek)
- Trustworthiness
o Credibility
Respondentvalidatie: wat vinden participanten van je onderzoek (kan in alle
stadia van het onderzoek)
Triangulatie
o Transferability
‘dikke’ beschrijving: duidelijke beschrijving van de participanten geeft
mogelijkheid om na te denken over of de conclusie ook kan volgen uit een
andere context
, o Dependability (‘auditing’)
o Confirmability (niet overduidelijk een te gekleurde visie)
- Authenticity: in hoeverre heeft jouw onderzoek relevantie voor de maatschappij
o Catalytic: aanzet tot verandering
o Tactical: empowerment van mensen
Checklists voor kwaliteit van kwalitatief onderzoek:
- Naam: CASP (Critical appraisal Skills Programme) en Coreq
Etnografie en interviews
Beschrijvingen voor etnografie:
- Voor langere tijd ondergedompeld zijn in een sociale setting (bv. ziekenhuis, gemeente of
andere cultuur).
- Participerende observatie (PO)(meedoen met sociaal event en observeren tegelijk),
interviews en documentatie
- Begrip van de cultuur, normen en waarden
- Methode en het schriftelijk vastleggen van onderzoeksproduct
Participerende observatie kan worden ingezet als je geïnteresseerd bent in:
- Naturalistische gebeurtenissen (ongoing processes)
- ‘Schijnbare’ vanzelfsprekendheden
o Details van iemand zijn leven (bv. wanneer poetst iemand zijn tanden?)
- Contextueel begrip
- Cultuur of proces
Of als je nog niet zo’n specifieke focus hebt
Er zijn 2 dimensies waarin je keuzes moet maken bij PO
1. Maak je bekend wie je bent en wat je doet? kenmerk van de onderzoekers
a. Verborgen = covert
b. Openlijk = overt
2. Is de setting toegankelijk of publiekelijk? kenmerk van de omgeving
a. Open, bv. park of speeltuin
i. ‘hanging around’: steeds vaker aanwezig zijn in een setting om zo op een
informele manier steeds meer toegang krijgen tot de setting
is ook relevant in een closed omgeving: mensen moeten je wel kunnen
vertrouwen
b. Gesloten (closed) = toestemming nodig, bv. school of ziekenhuis
i. Via sponsor (bekende die jou aanbeveelt) kom je bij gatekeeper, dat is de
persoon die de sleutel heeft tot de setting (bv. directeur)
er zijn nuances te maken tussen de keuzeopties: soms weten aantal mensen op school dat jij
onderzoeker bent maar de rest van de school niet
Covert wordt weinig gedaan in de praktijk
- Voordelen: makkelijk toegang & reactiviteit (andere gedraging van participant doordat het
zich in een onderzoek bevindt) geen probleem
- Nadelen: hoe maak je aantekeningen?, gebruik andere methodes niet mogelijk, nervositeit
opwekkend en ethische problemen (geen consent geven mogelijk)
Ongoing access: vertrouwen winnen en houden
,College 1
Introductie kwalitatief onderzoek
Kenmerken kwalitatief onderzoek:
Inductieve benadering: op basis van gegevens/ bevindingen wordt theorie gegenereerd
- Tegenhanger is: deductieve benadering = op basis van de theorie worden gegevens gezocht
en hypothesen getoetst
Constructivistische visie: sociale werkelijkheid wordt door mensen zelf gecreëerd (ook door de
onderzoeker)
- Constructen veranderen met de tijd
- Tegenhanger is: objectivistische visie
Interpretatieve visie: kennis op basis van interpretaties van ‘actoren’. Kijken door de ogen van een
ander en hun ‘rol’ aannemen.
- Er kunnen geen causale relaties worden gevonden, omdat mensen niet werken als moleculen
- De output kan niet worden voorspelt op basis van de input omdat mensen een interpretatie
geven aan de input. En deze interpretatie kan verschillend zijn per mens.
Kwalitatief onderzoek werkt niet altijd:
- Mensen antwoorden nee op de vraag of ze een taal (Blackfoot) spreken. Deze mensen
spreken de taal WEL, maar niet zo goed als hun oma bijvoorbeeld. Dat gaven de participanten
als verklaring voor dat ze de taal niet spreken
- Er wordt geobserveerd dat mensen steeds minder meedoen aan cultuur tradities (geen kleur
van stam meer dragen, maar juist heel veel verschillende kleuren). Het blijkt dat dit juist
loyaliteit is aan hun cultuur: deze mensen weten niet meer bij welke stam ze horen dus
daarom dragen ze allemaal felle kleuren om aan te geven dat ze het niet weten maar ze
willen wel meedoen met de traditie.
Kwalitatieve onderzoekers geloven vaak niet dat er een absolute waarheid is, maar dat de wereld
veranderlijk is.
Bezigheden kwalitatief onderzoeker:
- Kijken door de ogen van onderzochten
o In hoeverre kun je het perspectief van anderen benaderen?
o Amic perspectief: perspectief van mensen die onderzocht worden
o Attic perspectief: perspectief van onderzoeker of buitenstaander
- Flexibiliteit en weinig structuur
o Er is geen besmetting van het onderzoek door vooraf opgelegde schema’s
- Beschrijving van en nadruk op context
o Naturalistisch: mensen worden niet uit hun natuurlijke omgeving gehaald
- Nadruk op proces met behulp van patronen in de loop van de tijd
o Betekent niet dat het onderzoek altijd longitudinaal is
2 typen concepten
- Definitive concepts: indicatoren leggen concept vast. Er is een nadruk op de ‘gewone’
aspecten van het fenomeen. Legt theorie op sociale werkelijkheid.
- Sensitizing concepts (richtinggevende begrippen): algemeen referentiekader. Ontdekken van
allerlei vormen van een fenomeen kwalitatieve onderzoekers zijn minder duidelijk in hun
operationalisaties.
,Het kwalitatieve onderzoeksproces is meestal niet lineair. Meestal is het iteratief, ofwel een
cirkelproces. De onderzoeksvragen zijn ook heel anders: gebruik explorerende woorden zoals
ontdekken, begrijpen, beschrijven, verkennen etc. in plaats van beïnvloeden of effect hebben.
Contrasten tussen kwantitatief en kwalitatief onderzoek:
Kwantitatief onderzoek Kwalitatief onderzoek
Nummers Woorden
Perspectief onderzoeker Perspectief participant
Onderzoeker is ver weg Onderzoeker is dichtbij
Testen van theorie Ontstaan van theorie
Statisch Proces
Gestructureerd Ongestructureerd
Generalisatie Begrip van context
Harde, betrouwbare data Rijke, diepe data
Macro Micro
Gedrag Betekenis
Onnatuurlijke setting Natuurlijke setting
belangrijk om te onthouden dat al deze onderscheidingen te nuanceren zijn! Bijvoorbeeld gaat
kwalitatief onderzoek ook over getallen. En het kwantitatief onderzoek zou niks betekenen zonder
woorden. In kwantitatief onderzoek: quasi kwantificatie: daadwerkelijk getal wordt niet genoemd
maar er is wel een woord dat een getal aangeeft (bv. Meeste, enkele of sommige). De
onderzoeksvraag bepaalt uiteindelijk welke methode er gebruikt zal worden.
Mixed method research: kwalitatief en kwantitatief onderzoek kunnen samen gebruikt worden of
gebruikt worden om elkaar te beoordelen.
Kwalitatief onderzoek wordt vaak negatief gedefinieerd alles wat het onderzoek ‘niet’ doet wordt
benoemd.
Kritiek op kwalitatief onderzoek:
- Te subjectief omdat het afhankelijk is van de opinie van de onderzoeker.
- Moeilijk te herhalen
- Is niet te generaliseren: samples zijn niet representatief
- Te weinig transparant: niet altijd duidelijk wat een onderzoeker precies gedaan heeft
Er zijn 3 benaderingen over welke criteria er zouden moeten worden gehanteerd rondom
betrouwbaarheid en validiteit in kwalitatief onderzoek:
- Zelfde criteria als kwantitatief onderzoek hanteren
- Andere criteria dan kwantitatief onderzoek hanteren
- Compromis tussen bovenstaande opties
Alternatieve criteria (zie 16.6 in boek)
- Trustworthiness
o Credibility
Respondentvalidatie: wat vinden participanten van je onderzoek (kan in alle
stadia van het onderzoek)
Triangulatie
o Transferability
‘dikke’ beschrijving: duidelijke beschrijving van de participanten geeft
mogelijkheid om na te denken over of de conclusie ook kan volgen uit een
andere context
, o Dependability (‘auditing’)
o Confirmability (niet overduidelijk een te gekleurde visie)
- Authenticity: in hoeverre heeft jouw onderzoek relevantie voor de maatschappij
o Catalytic: aanzet tot verandering
o Tactical: empowerment van mensen
Checklists voor kwaliteit van kwalitatief onderzoek:
- Naam: CASP (Critical appraisal Skills Programme) en Coreq
Etnografie en interviews
Beschrijvingen voor etnografie:
- Voor langere tijd ondergedompeld zijn in een sociale setting (bv. ziekenhuis, gemeente of
andere cultuur).
- Participerende observatie (PO)(meedoen met sociaal event en observeren tegelijk),
interviews en documentatie
- Begrip van de cultuur, normen en waarden
- Methode en het schriftelijk vastleggen van onderzoeksproduct
Participerende observatie kan worden ingezet als je geïnteresseerd bent in:
- Naturalistische gebeurtenissen (ongoing processes)
- ‘Schijnbare’ vanzelfsprekendheden
o Details van iemand zijn leven (bv. wanneer poetst iemand zijn tanden?)
- Contextueel begrip
- Cultuur of proces
Of als je nog niet zo’n specifieke focus hebt
Er zijn 2 dimensies waarin je keuzes moet maken bij PO
1. Maak je bekend wie je bent en wat je doet? kenmerk van de onderzoekers
a. Verborgen = covert
b. Openlijk = overt
2. Is de setting toegankelijk of publiekelijk? kenmerk van de omgeving
a. Open, bv. park of speeltuin
i. ‘hanging around’: steeds vaker aanwezig zijn in een setting om zo op een
informele manier steeds meer toegang krijgen tot de setting
is ook relevant in een closed omgeving: mensen moeten je wel kunnen
vertrouwen
b. Gesloten (closed) = toestemming nodig, bv. school of ziekenhuis
i. Via sponsor (bekende die jou aanbeveelt) kom je bij gatekeeper, dat is de
persoon die de sleutel heeft tot de setting (bv. directeur)
er zijn nuances te maken tussen de keuzeopties: soms weten aantal mensen op school dat jij
onderzoeker bent maar de rest van de school niet
Covert wordt weinig gedaan in de praktijk
- Voordelen: makkelijk toegang & reactiviteit (andere gedraging van participant doordat het
zich in een onderzoek bevindt) geen probleem
- Nadelen: hoe maak je aantekeningen?, gebruik andere methodes niet mogelijk, nervositeit
opwekkend en ethische problemen (geen consent geven mogelijk)
Ongoing access: vertrouwen winnen en houden
