SWK 3: Pedagogiek
,Inhoudsopgave
Hoorcollege 1..............................................................................................................................4
Wat is opvoeden?....................................................................................................................4
Ouders hebben opvoedidealen................................................................................................4
Definitie opvoedondersteuning...............................................................................................5
Doel van opvoedondersteuning...............................................................................................5
Preventie..................................................................................................................................5
Hoorcollege 2..............................................................................................................................7
Gezinsstructuren......................................................................................................................7
Kerngezin en normatief denken..............................................................................................7
Timing ouderschap tienermoeders..........................................................................................7
Tienervaders............................................................................................................................7
Homo-ouderschap...................................................................................................................8
Echtscheiding..........................................................................................................................8
Hoorcollege 3............................................................................................................................10
Het gezin als opvoedomgeving.............................................................................................10
Differentieel ontvankelijkheidsmodel...................................................................................10
Opvoedstijl............................................................................................................................11
Twee pijlers, vier opvoedstijlen............................................................................................11
Autoritatieve opvoedstijl.......................................................................................................13
Opvoedstijl & culturele en sociale milieu.............................................................................14
Hoorcollege 4............................................................................................................................16
De driehoek van Kousemaker (1987)...................................................................................16
Hoorcollege 5............................................................................................................................19
Gezinssysteemtheorie............................................................................................................19
Meerlingen............................................................................................................................20
Hoorcollege 6............................................................................................................................23
Het Balansmodel...................................................................................................................23
Draagkracht en draaglast.......................................................................................................24
Hoorcollege 7............................................................................................................................26
De Preventie Piramide..........................................................................................................28
Hoorcollege 8............................................................................................................................29
Ontwikkelingsopgaven..........................................................................................................29
Kenmerken van een ontwikkelingsopgave............................................................................29
2
, Opvoedersopgaven................................................................................................................30
Hoorcollege 9............................................................................................................................32
Transactioneel ontwikkelingstheorie (Sameroff & Chandler)..............................................32
Sociale steuntheorie..............................................................................................................32
Hoorcollege 10..........................................................................................................................36
Wat is kindermishandeling?..................................................................................................36
De meldcode kindermishandeling.........................................................................................37
Hoorcollege 11..........................................................................................................................38
Het begrip migrant................................................................................................................38
Acculturatie (Berry, 1987)....................................................................................................38
Mondigheid...........................................................................................................................38
Hoorcollege 12..........................................................................................................................40
3
, Hoorcollege 1
Wat is opvoeden?
‘Iedere invloed die mensen bedoeld of onbedoeld uitoefenen op de ontwikkeling en het
functioneren van het kind’. (Diekstra & Van Hintum, 2010, p. 225; p. 14)
Ontwikkelen = ont-wikkelen = ‘uit zijn wikkel halen’
Een stap-voor-stap proces waarin steeds meer mogelijkheden van een kind zich ontplooien.
Opvoeden gaat vanzelf / zelfregulatief. Volwassenen hebben van nature een connectie met
kinderen / baby’s.
Protconversatie = proto voor / conversatie praten. Als een kind begint met praten dan
ga je het geluid vaak echoën. Bijvoorbeeld: kind: aah, volwassenen: aah. En niet: kind: aah,
volwassene: zal ik je het recept van deze worteltaart geven?
Vanuit jezelf communiceert een volwassene op hetzelfde niveau als het kind. Ook als het kind
ouder wordt en meer zinnen zal gebruiken. De ouder / volwassenen zal dat ook doen.
Normen en waarden zullen niet heel bewust bijgebracht worden door de volwassene. Dus als
jij (als kind) gastvrijheid als norm of waarde hebt meegekregen en je hebt een andere ervaring
bij een ander thuis, dan zal je (fysiek) dat merken. Bijvoorbeeld: bij jou thuis staat altijd de
deur open, iedereen is altijd welkom. Tot jij bij een ander mee wilt eten en dat komt dan niet
goed uit.
Coregulatie = samenwerkt en aanpassen.
Bijvoorbeeld: een kind wordt 16 jaar en wilt een feestje geven voor zijn
vrienden. Hij wil daarbij bier serveren. Zijn ouders vinden dit geen goed idee.
Ze stellen daarom een alternatief voor. Dus door samen te werken en aan te
passen ontstaat er coregulatie.
Opvoeden is een proces dat energie, tijd en soms moeite van ouders kost. Ouders die over het
algemeen in staat zijn sensitief en responsief te reageren.
Kinderen hebben recht op opvoeding. Dit staat ook in het verdrag voor de rechten van het
kind. Op 8 maart 1995 heeft Nederland getekend. Art. 5: rol van ouders bij ontwikkeling kind.
Ouders hebben opvoedidealen
Ontstaan door:
De eigen opvoeding
De eigen persoonlijkheidsontwikkeling
Het sociale netwerk
De maatschappelijke en culturele omgeving
Opvoeddoelen:
Waarborgen van fysieke, sociale en emotionele welzijn van het kind
Economische competenties
Culturele waarden en normen overdragen
4
,Inhoudsopgave
Hoorcollege 1..............................................................................................................................4
Wat is opvoeden?....................................................................................................................4
Ouders hebben opvoedidealen................................................................................................4
Definitie opvoedondersteuning...............................................................................................5
Doel van opvoedondersteuning...............................................................................................5
Preventie..................................................................................................................................5
Hoorcollege 2..............................................................................................................................7
Gezinsstructuren......................................................................................................................7
Kerngezin en normatief denken..............................................................................................7
Timing ouderschap tienermoeders..........................................................................................7
Tienervaders............................................................................................................................7
Homo-ouderschap...................................................................................................................8
Echtscheiding..........................................................................................................................8
Hoorcollege 3............................................................................................................................10
Het gezin als opvoedomgeving.............................................................................................10
Differentieel ontvankelijkheidsmodel...................................................................................10
Opvoedstijl............................................................................................................................11
Twee pijlers, vier opvoedstijlen............................................................................................11
Autoritatieve opvoedstijl.......................................................................................................13
Opvoedstijl & culturele en sociale milieu.............................................................................14
Hoorcollege 4............................................................................................................................16
De driehoek van Kousemaker (1987)...................................................................................16
Hoorcollege 5............................................................................................................................19
Gezinssysteemtheorie............................................................................................................19
Meerlingen............................................................................................................................20
Hoorcollege 6............................................................................................................................23
Het Balansmodel...................................................................................................................23
Draagkracht en draaglast.......................................................................................................24
Hoorcollege 7............................................................................................................................26
De Preventie Piramide..........................................................................................................28
Hoorcollege 8............................................................................................................................29
Ontwikkelingsopgaven..........................................................................................................29
Kenmerken van een ontwikkelingsopgave............................................................................29
2
, Opvoedersopgaven................................................................................................................30
Hoorcollege 9............................................................................................................................32
Transactioneel ontwikkelingstheorie (Sameroff & Chandler)..............................................32
Sociale steuntheorie..............................................................................................................32
Hoorcollege 10..........................................................................................................................36
Wat is kindermishandeling?..................................................................................................36
De meldcode kindermishandeling.........................................................................................37
Hoorcollege 11..........................................................................................................................38
Het begrip migrant................................................................................................................38
Acculturatie (Berry, 1987)....................................................................................................38
Mondigheid...........................................................................................................................38
Hoorcollege 12..........................................................................................................................40
3
, Hoorcollege 1
Wat is opvoeden?
‘Iedere invloed die mensen bedoeld of onbedoeld uitoefenen op de ontwikkeling en het
functioneren van het kind’. (Diekstra & Van Hintum, 2010, p. 225; p. 14)
Ontwikkelen = ont-wikkelen = ‘uit zijn wikkel halen’
Een stap-voor-stap proces waarin steeds meer mogelijkheden van een kind zich ontplooien.
Opvoeden gaat vanzelf / zelfregulatief. Volwassenen hebben van nature een connectie met
kinderen / baby’s.
Protconversatie = proto voor / conversatie praten. Als een kind begint met praten dan
ga je het geluid vaak echoën. Bijvoorbeeld: kind: aah, volwassenen: aah. En niet: kind: aah,
volwassene: zal ik je het recept van deze worteltaart geven?
Vanuit jezelf communiceert een volwassene op hetzelfde niveau als het kind. Ook als het kind
ouder wordt en meer zinnen zal gebruiken. De ouder / volwassenen zal dat ook doen.
Normen en waarden zullen niet heel bewust bijgebracht worden door de volwassene. Dus als
jij (als kind) gastvrijheid als norm of waarde hebt meegekregen en je hebt een andere ervaring
bij een ander thuis, dan zal je (fysiek) dat merken. Bijvoorbeeld: bij jou thuis staat altijd de
deur open, iedereen is altijd welkom. Tot jij bij een ander mee wilt eten en dat komt dan niet
goed uit.
Coregulatie = samenwerkt en aanpassen.
Bijvoorbeeld: een kind wordt 16 jaar en wilt een feestje geven voor zijn
vrienden. Hij wil daarbij bier serveren. Zijn ouders vinden dit geen goed idee.
Ze stellen daarom een alternatief voor. Dus door samen te werken en aan te
passen ontstaat er coregulatie.
Opvoeden is een proces dat energie, tijd en soms moeite van ouders kost. Ouders die over het
algemeen in staat zijn sensitief en responsief te reageren.
Kinderen hebben recht op opvoeding. Dit staat ook in het verdrag voor de rechten van het
kind. Op 8 maart 1995 heeft Nederland getekend. Art. 5: rol van ouders bij ontwikkeling kind.
Ouders hebben opvoedidealen
Ontstaan door:
De eigen opvoeding
De eigen persoonlijkheidsontwikkeling
Het sociale netwerk
De maatschappelijke en culturele omgeving
Opvoeddoelen:
Waarborgen van fysieke, sociale en emotionele welzijn van het kind
Economische competenties
Culturele waarden en normen overdragen
4
