Wereldeconomie samenvatting leerdoelen
Roxeanne Hoksbergen
5 atheneum emcm
Leerdoelen H3.1 - Internationale handel
- Uitleggen dat comparatieve kostenverschillen ervoor zorgen dat internationale
handel voordelig is voor alle deelnemende landen
Stel je voor dat er twee landen zijn, A en B. Land A kan graan produceren met minder
kosten dan land B, terwijl land B textiel kan maken met lagere kosten dan land A.
Als deze landen met elkaar handelen, kan land A zich specialiseren in graanproductie en
land B in textielproductie. Op deze manier kunnen beide landen profiteren van wat ze het
beste kunnen produceren tegen lagere kosten. Dit verhoogt de totale productie en welvaart
voor beide landen.
- Berekeningen uitvoeren met comparatieve kostenverschillen en
opofferingskosten (ruilvoet)
- Uitleggen dat vrijhandel nodig is om te komen tot een internationale
arbeidsverdeling waarbij alle deelnemende landen profiteren
Vrijhandel zorgt ervoor dat landen zich kunnen specialiseren in de productie van goederen
en diensten waar ze een comparatief voordeel hebben, waardoor ze efficiënter kunnen
produceren. Dit leidt tot een hogere totale productie en welvaart voor alle betrokken landen.
- Beschrijven welke oorzaken er zijn voor het ontstaan van comparatieve
kostenvoordelen
Als arbeid in een land in grote hoeveelheden aanwezig is, is de prijs van arbeid vaak relatief
laag, waardoor er al snel een comparatief kostenvoordeel kan ontstaan bij arbeidsintensieve
productie. Hierbij is ook de hoogte van de arbeidsproductiviteit van belang, want hoe hoger
de arbeidsproductiviteit, des te lager zijn de loonkosten per eenheid product, hetgeen een
eventueel comparatief kostenvoordeel kan versterken. Een hogere arbeidsproductiviteit
ontstaat vaak als gevolg van technische vooruitgang, arbeidsverdeling en een hoger
menselijk kapitaal.
- Beschrijven welke voor- en nadelen multinationals voor een samenleving met
zich meebrengen
, Doordat zij vaak wereldwijd opereren kunnen zij produceren in die landen waar de
productiekosten het laagste zijn. Consumenten kunnen daardoor vaak profiteren van veel
innovaties en goedkope producten. De keerzijde hiervan is dat mno’s soms overheden tegen
elkaar uitspelen, om zo de kosten die ontstaan door strengere milieuregels of betere
arbeidsomstandigheden te ontwijken. Ook maakt het wereldwijde netwerk van mno’s het
gemakkelijker om zo weinig mogelijk vennootschapsbelasting over de winst te betalen.
- Beschrijven van verschillende soorten protectionistische maatregelen
Er wordt onderscheid gemaakt tussen tarifaire maatregelen en non-tarifaire maatregelen.
Tarifaire maatregelen, zoals importheffingen of exportsubsidies, hebben een directe invloed
op de prijs van een product. Beschermende maatregelen die geen directe invloed hebben op
de prijs noemen we non-tarifaire maatregelen, zoals een invoerquotum of het stellen van
bepaalde eisen aan geïmporteerde producten.
- Beschrijven van situaties waarbij de voorstanders van vrijhandel
protectionistische maatregelen (tijdelijk) gedogen
De voorstanders van vrijhandel wijzen op de nadelen die protectionisme met zich mee kan
brengen. Ten eerste krijgen landen die protectionistische maatregelen nemen vaak te maken
met tegenmaatregelen van andere landen, waardoor landen elkaars export belemmeren en
iedereen slechter af is. Ten tweede voelen bedrijven die beschermd worden minder de
noodzaak om te innoveren, waardoor ze minder concurrerend blijven en de bescherming
niet afgebouwd kan worden.
- Beschrijven van het nut van internationale samenwerking bij
grensoverschrijdende problemen
Stel voor: mensen willen ergens heen met het vliegtuig, maar in Nederland is het duur om te
vliegen doordat er een grensoverschrijdend probleem is: CO2-uitstoot. In Duitsland is het
nog veel goedkoper, omdat zij geen rekening houden met het probleem. Hierdoor gaan
mensen uit Nederland naar Duitsland om ergens heen te vliegen. Zonder internationale
samenwerking heeft een oplossing voor grensoverschrijdende problemen dus geen nut.
- Beschrijven van het belang van internationale organisaties en
handelsverdragen
Stel je voor: Nederland wil minder import vanuit China, en laat dus de belasting die
Nederlandse kopers die uit China willen kopen hoger worden. Hierdoor wordt het importeren
vanuit China duurder, maar Nederland kan deze producten zelf ook niet goedkoper maken.
Producten worden hierdoor duurder.
In een Handelsverdrag kan je afspraken maken over bijvoorbeeld minder belasting heffen.
Voor beide landen is het importeren hierdoor goedkoper, en dus zal de welvaart van die
landen stijgen.
- Beschrijven van de verschillende vormen van economische integratie
Landen die de onderlinge internationale handel willen bevorderen kunnen op verschillende
manieren afspraken daarover maken, waarbij de economische integratie steeds
verdergaande vormen kan aannemen. De minst vergaande vorm is het oprichten van een
vrijhandelszone, waarbij alle onderlinge handelsbelemmeringen tussen lidstaten vervallen.
Als de lidstaten daarbij ook een gemeenschappelijk buitentarief hanteren, spreken we van
Roxeanne Hoksbergen
5 atheneum emcm
Leerdoelen H3.1 - Internationale handel
- Uitleggen dat comparatieve kostenverschillen ervoor zorgen dat internationale
handel voordelig is voor alle deelnemende landen
Stel je voor dat er twee landen zijn, A en B. Land A kan graan produceren met minder
kosten dan land B, terwijl land B textiel kan maken met lagere kosten dan land A.
Als deze landen met elkaar handelen, kan land A zich specialiseren in graanproductie en
land B in textielproductie. Op deze manier kunnen beide landen profiteren van wat ze het
beste kunnen produceren tegen lagere kosten. Dit verhoogt de totale productie en welvaart
voor beide landen.
- Berekeningen uitvoeren met comparatieve kostenverschillen en
opofferingskosten (ruilvoet)
- Uitleggen dat vrijhandel nodig is om te komen tot een internationale
arbeidsverdeling waarbij alle deelnemende landen profiteren
Vrijhandel zorgt ervoor dat landen zich kunnen specialiseren in de productie van goederen
en diensten waar ze een comparatief voordeel hebben, waardoor ze efficiënter kunnen
produceren. Dit leidt tot een hogere totale productie en welvaart voor alle betrokken landen.
- Beschrijven welke oorzaken er zijn voor het ontstaan van comparatieve
kostenvoordelen
Als arbeid in een land in grote hoeveelheden aanwezig is, is de prijs van arbeid vaak relatief
laag, waardoor er al snel een comparatief kostenvoordeel kan ontstaan bij arbeidsintensieve
productie. Hierbij is ook de hoogte van de arbeidsproductiviteit van belang, want hoe hoger
de arbeidsproductiviteit, des te lager zijn de loonkosten per eenheid product, hetgeen een
eventueel comparatief kostenvoordeel kan versterken. Een hogere arbeidsproductiviteit
ontstaat vaak als gevolg van technische vooruitgang, arbeidsverdeling en een hoger
menselijk kapitaal.
- Beschrijven welke voor- en nadelen multinationals voor een samenleving met
zich meebrengen
, Doordat zij vaak wereldwijd opereren kunnen zij produceren in die landen waar de
productiekosten het laagste zijn. Consumenten kunnen daardoor vaak profiteren van veel
innovaties en goedkope producten. De keerzijde hiervan is dat mno’s soms overheden tegen
elkaar uitspelen, om zo de kosten die ontstaan door strengere milieuregels of betere
arbeidsomstandigheden te ontwijken. Ook maakt het wereldwijde netwerk van mno’s het
gemakkelijker om zo weinig mogelijk vennootschapsbelasting over de winst te betalen.
- Beschrijven van verschillende soorten protectionistische maatregelen
Er wordt onderscheid gemaakt tussen tarifaire maatregelen en non-tarifaire maatregelen.
Tarifaire maatregelen, zoals importheffingen of exportsubsidies, hebben een directe invloed
op de prijs van een product. Beschermende maatregelen die geen directe invloed hebben op
de prijs noemen we non-tarifaire maatregelen, zoals een invoerquotum of het stellen van
bepaalde eisen aan geïmporteerde producten.
- Beschrijven van situaties waarbij de voorstanders van vrijhandel
protectionistische maatregelen (tijdelijk) gedogen
De voorstanders van vrijhandel wijzen op de nadelen die protectionisme met zich mee kan
brengen. Ten eerste krijgen landen die protectionistische maatregelen nemen vaak te maken
met tegenmaatregelen van andere landen, waardoor landen elkaars export belemmeren en
iedereen slechter af is. Ten tweede voelen bedrijven die beschermd worden minder de
noodzaak om te innoveren, waardoor ze minder concurrerend blijven en de bescherming
niet afgebouwd kan worden.
- Beschrijven van het nut van internationale samenwerking bij
grensoverschrijdende problemen
Stel voor: mensen willen ergens heen met het vliegtuig, maar in Nederland is het duur om te
vliegen doordat er een grensoverschrijdend probleem is: CO2-uitstoot. In Duitsland is het
nog veel goedkoper, omdat zij geen rekening houden met het probleem. Hierdoor gaan
mensen uit Nederland naar Duitsland om ergens heen te vliegen. Zonder internationale
samenwerking heeft een oplossing voor grensoverschrijdende problemen dus geen nut.
- Beschrijven van het belang van internationale organisaties en
handelsverdragen
Stel je voor: Nederland wil minder import vanuit China, en laat dus de belasting die
Nederlandse kopers die uit China willen kopen hoger worden. Hierdoor wordt het importeren
vanuit China duurder, maar Nederland kan deze producten zelf ook niet goedkoper maken.
Producten worden hierdoor duurder.
In een Handelsverdrag kan je afspraken maken over bijvoorbeeld minder belasting heffen.
Voor beide landen is het importeren hierdoor goedkoper, en dus zal de welvaart van die
landen stijgen.
- Beschrijven van de verschillende vormen van economische integratie
Landen die de onderlinge internationale handel willen bevorderen kunnen op verschillende
manieren afspraken daarover maken, waarbij de economische integratie steeds
verdergaande vormen kan aannemen. De minst vergaande vorm is het oprichten van een
vrijhandelszone, waarbij alle onderlinge handelsbelemmeringen tussen lidstaten vervallen.
Als de lidstaten daarbij ook een gemeenschappelijk buitentarief hanteren, spreken we van
