Hoofdstuk 1: Looking at abnormality
Het labelen van normaal of abnormaal hangt sterk af van de cultuur en omgeving waar je je op
dat moment bevindt.
Psychopathologie, focust zich op onverwachte en atypische gedragingen van de mens.
Defining Abnormality
- 4 D’s van abnormaalheid
- dysfunction (disfunctie)
- distress (angst)
- deviance (afwijking)
- dangerousness (gevaar)
Het vertonen van abnormaal gedrag is niet hetzelfde als het hebben van een psychische
stoornis.
The disease model of mental illness
Psychische stoornissen zijn niet pathologisch onderzoekbaar, niet bij elke individu uit het
zich op dezelfde manier. Daarentegen zien mentale gezondheid experts mentale ziektes als
een collectie van problemen in het denken of cognitie, emotionele reactie of regulatie en
sociaal gedrag.
Culturele normen spelen een hele belangrijke rol in het beoordelen van abnormaal gedrag.
Gender-rol verwachtingen spelen ook een rol bij het bestempelen van normaal gedrag.
Cultureel relativisme is de visie dat er geen universele standaarden of regels zijn om gedrag
als abnormaal te bestempelen; in plaats daarvan kunnen gedragingen alleen als abnormaal
worden bestempeld in relatie tot culturele normen.
Toch beweren tegenstanders van cultureel relativisme dat er gevaren ontstaan wanneer
culturele normen mogen bepalen wat normaal of abnormaal is. In het bijzonder merkte
psychiater Thomas Szasz (1961, 2011) op dat samenlevingen door de geschiedenis heen
Individuen en groepen als abnormaal hebben bestempeld om hun controle of het zwijgen op te
leggen. Als voorbeeld: Hitler brandmerkte Joden als abnormaal en gebruikte dit etiket als een
rechtvaardiging voor de Holocaust.
Historical perspectives on abnormality
- 3 therorie voor het beschrijven van abnormaal gedrag in de geschiedenis
- Biologische theorieën (abnormaal gedrag -> fysieke ziekten)
- Bovennatuurlijke theorieën (abnormaal gedrag -> resultaat goddelijke interventie)
- Psychologische theorieën (abnormaal gedrag -> resultaat psychologische processen)
,Ancient theories
De typische behandeling voor abnormaliteit, volgens bovennatuurlijke theorieën, was
exorcisme.
Eén behandeling voor abnormaliteit tijdens de Steentijd en ver in de Middeleeuwen was om
gaten te boren in de schedel van een persoon die abnormaal gedrag vertoonde om de
geesten te laten vertrekken.Het gereedschap dat voor dit boren wordt gebruikt, wordt een
trephine genoemd en de behandeling wordt trephination genoemd.
De oude Chinese geneeskunde was gebaseerd op het concept van yin en yang. Er werd
gezegd dat het menselijk lichaam een positieve kracht (yang) en een negatieve kracht (yin)
bevatte, die elkaar confronteerden en aanvulden. Als de twee krachten in evenwicht waren,
was het individu gezond. Zo niet, dan kon ziekte, inclusief krankzinnigheid, het gevolg
zijn.
De Chinese medische filosofie hield ook in dat menselijke emoties werden aangestuurd
door interne organen. Wanneer de “levenslucht” over een van deze organen stroomde,
ervoer een individu een bepaalde emotie.
Andere oude geschriften over abnormaal gedrag zijn te vinden in de papyri van Egypte en
Mesopotamië. Deze aandoeningen zouden alleen bij vrouwen voorkomen en werden
toegeschreven aan een ‘dwalende baarmoeder’. Het zou door het lichaam kunnen dwalen en
verschillende fysieke kwalen kunnen veroorzaken, bijvoorbeeld als het de verkeerde kant
op zou dwalen en naar de keel zou gaan, zou er sprake zijn van verstikking, hoesten of
stemverlies. De Grieken noemden deze stoornis hysterie. Binnen deze verschillende culturen
bestonden verschillende behandelingen voor dit fenomeen, waaronder vaginale begassingen,
bittere drankjes, balsems, geuren en vaginale inzetstukken van wol, die werden gebruikt om de
baarmoeder terug op zijn juiste plaats te brengen. De drie-eenheid van huwelijk,
geslachtsgemeenschap en zwangerschap was de ultieme behandeling voor de lastige
baarmoeder.
Plato en Socrates betoogden dat sommige vormen van abnormaal gedrag goddelijk waren
en de bron konden zijn van grote literaire en profetische gaven. Hippocrates, vaak beschouwd
als de vader van de geneeskunde, beweerde dat abnormaal gedrag hetzelfde was als
andere ziekten van het lichaam. Volgens Hippocrates bestond het lichaam uit vier
basishumoren: bloed, slijm, gele gal en zwarte gal. Alle ziekten, inclusief abnormaal
gedrag, werden veroorzaakt door onevenwichtigheden in de essentiële humoren van het
lichaam.
Medieval view
De middeleeuwen (rond 400–1400) worden vaak beschreven als een tijd van achterlijk
denken, gedomineerd door een obsessie met bovennatuurlijke krachten, maar zelfs binnen
Europa domineerden bovennatuurlijke theorieën over abnormaal gedrag pas in de late
middeleeuwen, tussen de elfde en vijftiende eeuw.
,Hoewel leken waarschijnlijk geloofden in demonen en vloeken als oorzaken van
abnormaal gedrag, is er sterk bewijs dat artsen en overheidsfunctionarissen in de vroege
middeleeuwen abnormaal gedrag toeschreven aan fysieke oorzaken of trauma's.
De heksenjachten gingen nog lang door na de reformatie en bereikten hun hoogtepunt
misschien wel in de vijftiende tot zeventiende eeuw, de periode die bekendstaat als de
Renaissance.
In 1563 publiceerde Johann Weyer The Deception of Dreams, waarin hij
betoogde dat degenen die ervan werden beschuldigd heksen te zijn, leden aan
melancholie (depressie) en seniliteit.
Psychische epidemieën worden gedefinieerd als een fenomeen waarbij grote aantallen
mensen zich bezighouden met ongewoon gedrag dat een psychologische oorsprong lijkt
te hebben.
In die tijd interpreteerden veel mensen dansgekte en tarantisme als de resultaten van
bezetenheid door de duivel.
Psychische epidemieën worden niet langer gezien als het resultaat van geestbezetenheid
of de beet van een tarantula. Psychologen proberen ze te begrijpen door onderzoek uit
de sociale psychologie naar de invloed van anderen op de zelfperceptie van individuen.
The spread of Asylums
Al in de twaalfde eeuw namen veel steden in Europa enige verantwoordelijkheid op zich
voor de huisvesting en verzorging van mensen die als geestesziek werden beschouwd
Rond de elfde of twaalfde eeuw begonnen algemene ziekenhuizen speciale kamers of
faciliteiten te bieden voor mensen die abnormaal gedrag vertoonden.
Een van de bekendste van deze ziekenhuizen was het Hospital of Saint Mary of Bethlehem
in Londen, dat in 1547 officieel een psychiatrisch ziekenhuis werd. De eerste Act for
Regulating Madhouses in England werd aangenomen in 1774, met als doel de
erbarmelijke omstandigheden in ziekenhuizen en gekkenhuizen op te schonen en
mensen te beschermen tegen onterechte gevangenzetting wegens krankzinnigheid.
Hoewel de bovennatuurlijke theorieën uit de Middeleeuwen vaak zijn bekritiseerd omdat
ze leidden tot een wrede behandeling van mensen met psychische aandoeningen,
leidden de medische theorieën uit die tijd en de daaropvolgende paar eeuwen niet altijd
tot een betere
behandeling.
Moral treatment in the Eighteenth and nineteenth centuries
In de achttiende en negentiende eeuw ontstond er een meer menselijke behandeling van
mensen met psychische problemen, een periode die bekendstaat als de mentale hygiëne
beweging. Deze nieuwe behandeling was gebaseerd op de psychologische visie dat
mensen problemen ontwikkelden omdat ze van de natuur waren gescheiden en ten
onder waren gegaan aan de stress die werd veroorzaakt door de snelle sociale
veranderingen van die tijd. De voorgeschreven behandeling, inclusief gebeden en
bezweringen,
was rust en ontspanning op een serene en fysiek aantrekkelijke plek.
,Een leider van de beweging voor morele behandeling van mensen met afwijkingen was
Philippe Pinel.
Helaas groeide de morele behandelingsbeweging te snel. Naarmate er meer
gestichten werden gebouwd en er meer mensen naartoe gingen, nam de capaciteit van de
gestichten om professionals in de geestelijke gezondheidszorg te rekruteren en een
humane, individuele benadering van elke patiënt te handhaven af.
The emergence of modern perspectives
Hoewel de behandeling van mensen die abnormaal gedrag vertoonden helaas achteruitging
aan het begin van de twintigste eeuw, zag deze periode ook enorme vooruitgang in de
wetenschappelijke studie van stoornissen. Deze vooruitgang legde de basis voor de
biologische, psychologische en sociale theorieën over abnormaliteit die nu de
psychologie en psychiatrie domineren.
The beginnings of modern biological perspectives
Basiskennis van de anatomie, fysiologie, neurologie en chemie van het lichaam nam snel
toe in de late negentiende eeuw. Met de vooruitgang van deze basiskennis kwam er een
toenemende focus op biologische oorzaken van abnormaliteit.
Alle psychologische stoornissen kunnen worden verklaard in termen van
hersenpathologie (Wilhelm Griesinger). Emil Kraepelin developed a scheme for
classifying symptoms into discrete disorders that is the basis for our modern
classification systems.
The psychoanalytic perspective
De ontwikkeling van de psychoanalytische theorie begint met Franz Anton Mesmer, een
Oostenrijkse arts die geloofde dat mensen een magnetische vloeistof in hun lichaam
hebben, die op een specifieke manier verdeeld moet zijn voor gezondheid.
Hoewel Mesmer uiteindelijk als een charlatan werd gezien, leidde zijn werk tot discussie
over de werking van hypnose. Onder hypnose bleken zijn patiënten zeer beïnvloedbaar,
waardoor hun klachten leken te verdwijnen.
Jean Charcot destijds een vooraanstaand neuroloog, raakte geïnteresseerd in de
psychologische wortels van hysterie toen bleek dat symptomen zoals verlamming
konden worden opgewekt en verwijderd onder hypnose. De experimenten van Charcot en
twee artsen uit Nancy, Bernheim en Liebault, brachten de psychologische oorzaken van
abnormaal gedrag onder de aandacht.
Een van Charcot's leerlingen was Sigmund Freud die het idee ontwikkelde dat veel mentale
processen onbewust blijven. Terug in Wenen werkte Freud met Josef Breuer die ontdekte
dat patiënten onder hypnose makkelijker over hun problemen konden praten, wat tot een
emotionele ontlading leidde, bekend als catharsis. Samen schreven zij in 1893 een artikel
dat hun bevindingen over hypnose, het onbewuste en catharsis uiteenzette, wat de basis
vormde voor de psychoanalyse.
,Freud publiceerde veel over zijn theorieën en introduceerde deze in 1909 in de Verenigde
Staten. Zijn ideeën hebben de psychologie en psychiatrie sterk beïnvloed en blijven hun
invloed uitoefenen in literatuur, antropologie en populaire opvattingen over psychologische
processen.
The roots of behaviorism
Het behaviorisme, dat zich richt op de invloed van beloningen en straffen op gedrag, heeft
net zo'n grote invloed gehad op de psychologie als de psychoanalyse en heeft geleid tot
veel effectieve behandelingen voor psychische stoornissen.
- Ivan Pavlov
- Klassieke conditionering (honden met bel)
- John Watson
- bestudeerde menselijke gedragingen zoals fobieën met klassieke conditionering, hij
verwierp psychoanalytische en biologische theorieën
- E. L. Thorndike en B. F. Skinner
- operante conditionering
- Invloed van positieve en negatieve gevolgen op gedrag
Hoewel dit nu vanzelfsprekend lijkt, was het destijds revolutionair om te stellen dat complex
gedrag door beloning of straf verklaard kan worden.
The cognitive revolution
In de jaren 1950 stelden sommige psychologen dat het behaviorisme beperkt was door de
weigering om interne denkprocessen te bestuderen die de relatie tussen stimulus en
respons beïnvloeden. Pas in de jaren 1970 verschoof de psychologie meer naar het
bestuderen van cognities, oftewel denkprocessen zoals aandacht, interpretatie en
overtuigingen die gedrag en emoties beïnvloeden. Deze cognitieve revolutie werd geleid
door pioniers zoals Albert Bandura, die benadrukte dat het geloof in het eigen vermogen
om gebeurtenissen te beheersen (zelfeffectiviteit) essentieel is voor welzijn.
Albert Ellis, een andere belangrijke figuur, stelde dat mensen met psychologische
problemen vaak irrationeel negatieve aannames over zichzelf en de wereld hebben. Hij
ontwikkelde de rationeel-emotieve therapie, waarin therapeuten deze irrationele
overtuigingen uitdagen. Aaron Beck ontwikkelde een vergelijkbare cognitieve therapie die
zich richtte op irrationele gedachten en nu veel wordt gebruikt voor diverse stoornissen.
,Modern mental health care
Halverwege de twintigste eeuw werden er grote doorbraken gemaakt in medicamenteuze
behandelingen voor enkele van de belangrijkste vormen van abnormaliteit. In het bijzonder de
ontdekking van een klasse medicijnen die hallucinaties en waanideeën kunnen verminderen,
bekend als de fenothiazines. Er zijn echter nog steeds aanzienlijke problemen bij de
levering van geestelijke gezondheidszorg, waarvan sommige begonnen met de
deïnstitutionaliseringsbeweging van het midden van de twintigste eeuw.
Deinstitutionalization
In 1960 werken patiëntenrechten steeds belangrijker. Er werdt ingezien dat ze beter zouden
genezen op het moment dat ze de mogelijkheid krijgen om deel te nemen in de samenleving,
dit proces noemen we de deïnstitutionalisatie. Deïnstitutionalisering bevorderde gemeenschap
interventies en een betere kwaliteit van leven voor mensen met een mentale ziekte.
Twee grote nadelen van de deinstitutionalisering is dat dit er voor heeft gezorgt dat mentaal
zieke minder lang gebruik kunnen maken van behandeling, waardoor ze vaak opnieuw moeten
worden opgenomen. Daarnaast is er niet genoeg gemeenschap interventies teruggekomen.
Iets wat ze niet hadden voorzien was dat deze beweging heeft gezorgt voor een toename van
dakloze. Ook zorgde deze beweging er voor dat er veel mentaal zieke in de gevangenis zijn
beland omdat ze in het criminele circuit terecht zijn gekomen doordat ze niet genoeg
behandeld zijn.
Managed care
Managed care is een verzameling van methoden voor coördinerende zorg die varieert van
eenvoudige monitoring tot totale controle over welke zorg kan worden verleend en betaald. De
doelen zijn om te coördineren diensten voor een bestaand medisch probleem en om
toekomstige medische problemen. Vaak krijgen zorgverleners een vast bedrag per lid (patiënt)
per maand en moet dan bepalen hoe men het beste elke patiënt kan bedienen.
Recent onderzoek suggereert dat er veel barrières zijn voor geestelijke gezondheidszorg,
waaronder structurele barrières, zoals kosten, gebrek aan verzekering of onvoldoende dekking
voor diensten, en niet weten waar men hulp kan krijgen of geen afspraak kunnen maken.
Daarnaast zijn er attitudinale barrières, zoals waargenomen stigma en de perceptie dat
behandelingen niet effectief zijn.
Studies suggereren dat zwarte en Hispanische respondenten minder vaak dan witte
respondenten behandeling ontvangen.
Professions within abnormal psychology
Er zijn diverse professionele mogelijkheden voor mensen die willen bijdragen aan de
levenskwaliteit van mensen met psychische stoornissen.
- Psychiaters -> MD-diploma en gespecialiseerde training in de behandeling van
psychische stoornissen. Psychiaters kunnen medicijnen voorschrijven voor de
behandeling van deze problemen en zijn ook getraind in het geven van psychotherapie.
- Klinische psychologen -> PhD in psychologie met specialisatie in de behandeling en het
onderzoek van psychopathologie. en ander traject is een PsyD-graad, een doctoraat
dat meer nadruk legt op klinische training dan op onderzoek. Klinisch psychologen
, voeren verschillende vormen van psychotherapie uit, maar mogen in de meeste staten
geen medicijnen voorschrijven.
- gezinstherapeuten (MFT’s) -> masterniveau, richten zich op het helpen van gezinnen,
koppels en kinderen bij het overwinnen van problemen die hun welzijn belemmeren.
- Klinisch maatschappelijk werkers -> masterdiploma in maatschappelijk werk (MSW) en
richten zich vaak op het helpen van mensen met psychische problemen om sociale
omstandigheden te verbeteren die bijdragen aan hun problemen, zoals werkloosheid of
dakloosheid.
- Psychiatrisch verpleegkundigen -> verpleegkundediploma met specialisatie in de
behandeling van mensen met ernstige psychische problemen.
Veel professionals in de geestelijke gezondheidszorg combineren in hun carrière klinische
praktijk en onderzoek.
,Hoofdstuk 2: Theories and Treatment of Abnormality
Approaches among the continuum
In dit hoofdstuk bespreken we drie algemene benaderingen om psychische stoornissen te
begrijpen. De eerste benadering (sociocultural) ziet deze stoornissen als het resultaat van
omgevingsfactoren en culturele normen. De tweede benadering (biological) beschouwt
stoornissen als het gevolg van abnormale genen of neurobiologische disfunctie. De derde
benadering (psychological) ziet stoornissen als het resultaat van denkprocessen,
persoonlijkheidsstijlen, emoties en conditionering.
Zoals we in dit hoofdstuk bespreken, worden de socioculturele, biologische en psychologische
benaderingen steeds meer geïntegreerd in een biopsychosociale benadering van psychische
stoornissen. Deze integratieve benadering suggereert dat factoren op de continua van
biologische disfunctie, psychologische disfunctie en socioculturele risico’s samenvloeien om de
problemen te creëren die we psychische stoornissen noemen.
Steven Hayes
Uitvinden van de ACT-therapie. Uit zijn ervaringen ontwikkelde hij een nieuwe vorm van
psychotherapie, genaamd ACT (Acceptance and Commitment Therapy). Deze therapie leert
mensen met psychische problemen om meer accepterend en compassievol naar zichzelf te
zijn, zich te verbinden met hun waarden, en meditatietechnieken te gebruiken die hen helpen
meer in het huidige moment te leven. ACT is een van de meest populaire nieuwe
benaderingen in de psychotherapie, die we later in dit hoofdstuk bespreken.
,Biological approach
Denk aan het verhaal van Phineas Gage, een van de meest dramatische voorbeelden van het
effect van biologische factoren op psychisch functioneren. Hij is na het ongeluk volledig
hersteld, alleen was het volgens vrienden en kennissen een andere man. Hij was in zijn
omgang met andere veranderd, dit is te wijten aan de plek in de hersenen die beschadigd zijn
geraakt namelijk links frontale kwab. Dit deel van de hersenen zorgt vooral voor het reguleren
van executieve functies.
De schade die Gage opliep, zorgde ervoor dat bepaalde delen van zijn hersenen niet goed
functioneerden. Hersenstoornissen zijn een van de drie oorzaken van abnormaliteit waarop
biologische benaderingen zich vaak richten. De andere twee zijn biochemische
onevenwichtigheden en genetische afwijkingen.
Brain dysfunction
Het brein kan worden opgedeeld in 3 verschillende hoofdonderdelen: forebrain, midbrain en
hindbrain. Deze verschillende hoofdonderdelen omvatten ook weer verschillende onderdelen
van het brein, welke weer verschillende functies hebben.
Forebrain
- Cerebrale cortex -> meest geavanceerde denkprocessen
- Thalamus -> inkomende en uitgaande signalen verwerken
- Hypothalamus -> basis biologische behoeften reguleren (honger, dorst, seksueel
gedrag)
- Limbische systeem -> Een groep structuren die veel instinctieve gedragingen reguleert,
zoals reacties op stressvolle gebeurtenissen en eet- en seksueel gedrag. (Amygdala ->
reguleren emoties, hippocampus -> geheugen)
- Pijnappelklier -> slaap-waak ritme
, Midbrain
- Bovenste en onderste colliculus -> sensorische informatie doorgeven en beweging
regelen
- Substantia nigra -> reacties op beloningen reguleert
Hindbrain
- Cerebellum -> balans en controle van beweging
- Pons -> slaap en opwinding
- Reticulaire formatie -> een netwerk van neuronen dat opwinding en aandacht voor
prikkels reguleert
- Medulla(verlende merg) -> regelen van de ademhaling en reflexen
Brein bestaat uit 2 hemisferen die elk kunnen worden ingedeeld in 4 verschillende kwabben.
De 2 hemisferen kunnen communiceren via het corpus callosum. Aan de hand van de plek
waar er hersenschade optreedt kunnen er mogelijke gevolgen worden geconcludeerd.
Biochemical imbalance
De hersenen hebben verschillende biochemische stoffen nodig om efficiënt en effectief te
werken. Deze stoffen omvatten neurotransmitters en hormonen, waarbij de laatste worden
geproduceerd door het endocriene systeem.
Het labelen van normaal of abnormaal hangt sterk af van de cultuur en omgeving waar je je op
dat moment bevindt.
Psychopathologie, focust zich op onverwachte en atypische gedragingen van de mens.
Defining Abnormality
- 4 D’s van abnormaalheid
- dysfunction (disfunctie)
- distress (angst)
- deviance (afwijking)
- dangerousness (gevaar)
Het vertonen van abnormaal gedrag is niet hetzelfde als het hebben van een psychische
stoornis.
The disease model of mental illness
Psychische stoornissen zijn niet pathologisch onderzoekbaar, niet bij elke individu uit het
zich op dezelfde manier. Daarentegen zien mentale gezondheid experts mentale ziektes als
een collectie van problemen in het denken of cognitie, emotionele reactie of regulatie en
sociaal gedrag.
Culturele normen spelen een hele belangrijke rol in het beoordelen van abnormaal gedrag.
Gender-rol verwachtingen spelen ook een rol bij het bestempelen van normaal gedrag.
Cultureel relativisme is de visie dat er geen universele standaarden of regels zijn om gedrag
als abnormaal te bestempelen; in plaats daarvan kunnen gedragingen alleen als abnormaal
worden bestempeld in relatie tot culturele normen.
Toch beweren tegenstanders van cultureel relativisme dat er gevaren ontstaan wanneer
culturele normen mogen bepalen wat normaal of abnormaal is. In het bijzonder merkte
psychiater Thomas Szasz (1961, 2011) op dat samenlevingen door de geschiedenis heen
Individuen en groepen als abnormaal hebben bestempeld om hun controle of het zwijgen op te
leggen. Als voorbeeld: Hitler brandmerkte Joden als abnormaal en gebruikte dit etiket als een
rechtvaardiging voor de Holocaust.
Historical perspectives on abnormality
- 3 therorie voor het beschrijven van abnormaal gedrag in de geschiedenis
- Biologische theorieën (abnormaal gedrag -> fysieke ziekten)
- Bovennatuurlijke theorieën (abnormaal gedrag -> resultaat goddelijke interventie)
- Psychologische theorieën (abnormaal gedrag -> resultaat psychologische processen)
,Ancient theories
De typische behandeling voor abnormaliteit, volgens bovennatuurlijke theorieën, was
exorcisme.
Eén behandeling voor abnormaliteit tijdens de Steentijd en ver in de Middeleeuwen was om
gaten te boren in de schedel van een persoon die abnormaal gedrag vertoonde om de
geesten te laten vertrekken.Het gereedschap dat voor dit boren wordt gebruikt, wordt een
trephine genoemd en de behandeling wordt trephination genoemd.
De oude Chinese geneeskunde was gebaseerd op het concept van yin en yang. Er werd
gezegd dat het menselijk lichaam een positieve kracht (yang) en een negatieve kracht (yin)
bevatte, die elkaar confronteerden en aanvulden. Als de twee krachten in evenwicht waren,
was het individu gezond. Zo niet, dan kon ziekte, inclusief krankzinnigheid, het gevolg
zijn.
De Chinese medische filosofie hield ook in dat menselijke emoties werden aangestuurd
door interne organen. Wanneer de “levenslucht” over een van deze organen stroomde,
ervoer een individu een bepaalde emotie.
Andere oude geschriften over abnormaal gedrag zijn te vinden in de papyri van Egypte en
Mesopotamië. Deze aandoeningen zouden alleen bij vrouwen voorkomen en werden
toegeschreven aan een ‘dwalende baarmoeder’. Het zou door het lichaam kunnen dwalen en
verschillende fysieke kwalen kunnen veroorzaken, bijvoorbeeld als het de verkeerde kant
op zou dwalen en naar de keel zou gaan, zou er sprake zijn van verstikking, hoesten of
stemverlies. De Grieken noemden deze stoornis hysterie. Binnen deze verschillende culturen
bestonden verschillende behandelingen voor dit fenomeen, waaronder vaginale begassingen,
bittere drankjes, balsems, geuren en vaginale inzetstukken van wol, die werden gebruikt om de
baarmoeder terug op zijn juiste plaats te brengen. De drie-eenheid van huwelijk,
geslachtsgemeenschap en zwangerschap was de ultieme behandeling voor de lastige
baarmoeder.
Plato en Socrates betoogden dat sommige vormen van abnormaal gedrag goddelijk waren
en de bron konden zijn van grote literaire en profetische gaven. Hippocrates, vaak beschouwd
als de vader van de geneeskunde, beweerde dat abnormaal gedrag hetzelfde was als
andere ziekten van het lichaam. Volgens Hippocrates bestond het lichaam uit vier
basishumoren: bloed, slijm, gele gal en zwarte gal. Alle ziekten, inclusief abnormaal
gedrag, werden veroorzaakt door onevenwichtigheden in de essentiële humoren van het
lichaam.
Medieval view
De middeleeuwen (rond 400–1400) worden vaak beschreven als een tijd van achterlijk
denken, gedomineerd door een obsessie met bovennatuurlijke krachten, maar zelfs binnen
Europa domineerden bovennatuurlijke theorieën over abnormaal gedrag pas in de late
middeleeuwen, tussen de elfde en vijftiende eeuw.
,Hoewel leken waarschijnlijk geloofden in demonen en vloeken als oorzaken van
abnormaal gedrag, is er sterk bewijs dat artsen en overheidsfunctionarissen in de vroege
middeleeuwen abnormaal gedrag toeschreven aan fysieke oorzaken of trauma's.
De heksenjachten gingen nog lang door na de reformatie en bereikten hun hoogtepunt
misschien wel in de vijftiende tot zeventiende eeuw, de periode die bekendstaat als de
Renaissance.
In 1563 publiceerde Johann Weyer The Deception of Dreams, waarin hij
betoogde dat degenen die ervan werden beschuldigd heksen te zijn, leden aan
melancholie (depressie) en seniliteit.
Psychische epidemieën worden gedefinieerd als een fenomeen waarbij grote aantallen
mensen zich bezighouden met ongewoon gedrag dat een psychologische oorsprong lijkt
te hebben.
In die tijd interpreteerden veel mensen dansgekte en tarantisme als de resultaten van
bezetenheid door de duivel.
Psychische epidemieën worden niet langer gezien als het resultaat van geestbezetenheid
of de beet van een tarantula. Psychologen proberen ze te begrijpen door onderzoek uit
de sociale psychologie naar de invloed van anderen op de zelfperceptie van individuen.
The spread of Asylums
Al in de twaalfde eeuw namen veel steden in Europa enige verantwoordelijkheid op zich
voor de huisvesting en verzorging van mensen die als geestesziek werden beschouwd
Rond de elfde of twaalfde eeuw begonnen algemene ziekenhuizen speciale kamers of
faciliteiten te bieden voor mensen die abnormaal gedrag vertoonden.
Een van de bekendste van deze ziekenhuizen was het Hospital of Saint Mary of Bethlehem
in Londen, dat in 1547 officieel een psychiatrisch ziekenhuis werd. De eerste Act for
Regulating Madhouses in England werd aangenomen in 1774, met als doel de
erbarmelijke omstandigheden in ziekenhuizen en gekkenhuizen op te schonen en
mensen te beschermen tegen onterechte gevangenzetting wegens krankzinnigheid.
Hoewel de bovennatuurlijke theorieën uit de Middeleeuwen vaak zijn bekritiseerd omdat
ze leidden tot een wrede behandeling van mensen met psychische aandoeningen,
leidden de medische theorieën uit die tijd en de daaropvolgende paar eeuwen niet altijd
tot een betere
behandeling.
Moral treatment in the Eighteenth and nineteenth centuries
In de achttiende en negentiende eeuw ontstond er een meer menselijke behandeling van
mensen met psychische problemen, een periode die bekendstaat als de mentale hygiëne
beweging. Deze nieuwe behandeling was gebaseerd op de psychologische visie dat
mensen problemen ontwikkelden omdat ze van de natuur waren gescheiden en ten
onder waren gegaan aan de stress die werd veroorzaakt door de snelle sociale
veranderingen van die tijd. De voorgeschreven behandeling, inclusief gebeden en
bezweringen,
was rust en ontspanning op een serene en fysiek aantrekkelijke plek.
,Een leider van de beweging voor morele behandeling van mensen met afwijkingen was
Philippe Pinel.
Helaas groeide de morele behandelingsbeweging te snel. Naarmate er meer
gestichten werden gebouwd en er meer mensen naartoe gingen, nam de capaciteit van de
gestichten om professionals in de geestelijke gezondheidszorg te rekruteren en een
humane, individuele benadering van elke patiënt te handhaven af.
The emergence of modern perspectives
Hoewel de behandeling van mensen die abnormaal gedrag vertoonden helaas achteruitging
aan het begin van de twintigste eeuw, zag deze periode ook enorme vooruitgang in de
wetenschappelijke studie van stoornissen. Deze vooruitgang legde de basis voor de
biologische, psychologische en sociale theorieën over abnormaliteit die nu de
psychologie en psychiatrie domineren.
The beginnings of modern biological perspectives
Basiskennis van de anatomie, fysiologie, neurologie en chemie van het lichaam nam snel
toe in de late negentiende eeuw. Met de vooruitgang van deze basiskennis kwam er een
toenemende focus op biologische oorzaken van abnormaliteit.
Alle psychologische stoornissen kunnen worden verklaard in termen van
hersenpathologie (Wilhelm Griesinger). Emil Kraepelin developed a scheme for
classifying symptoms into discrete disorders that is the basis for our modern
classification systems.
The psychoanalytic perspective
De ontwikkeling van de psychoanalytische theorie begint met Franz Anton Mesmer, een
Oostenrijkse arts die geloofde dat mensen een magnetische vloeistof in hun lichaam
hebben, die op een specifieke manier verdeeld moet zijn voor gezondheid.
Hoewel Mesmer uiteindelijk als een charlatan werd gezien, leidde zijn werk tot discussie
over de werking van hypnose. Onder hypnose bleken zijn patiënten zeer beïnvloedbaar,
waardoor hun klachten leken te verdwijnen.
Jean Charcot destijds een vooraanstaand neuroloog, raakte geïnteresseerd in de
psychologische wortels van hysterie toen bleek dat symptomen zoals verlamming
konden worden opgewekt en verwijderd onder hypnose. De experimenten van Charcot en
twee artsen uit Nancy, Bernheim en Liebault, brachten de psychologische oorzaken van
abnormaal gedrag onder de aandacht.
Een van Charcot's leerlingen was Sigmund Freud die het idee ontwikkelde dat veel mentale
processen onbewust blijven. Terug in Wenen werkte Freud met Josef Breuer die ontdekte
dat patiënten onder hypnose makkelijker over hun problemen konden praten, wat tot een
emotionele ontlading leidde, bekend als catharsis. Samen schreven zij in 1893 een artikel
dat hun bevindingen over hypnose, het onbewuste en catharsis uiteenzette, wat de basis
vormde voor de psychoanalyse.
,Freud publiceerde veel over zijn theorieën en introduceerde deze in 1909 in de Verenigde
Staten. Zijn ideeën hebben de psychologie en psychiatrie sterk beïnvloed en blijven hun
invloed uitoefenen in literatuur, antropologie en populaire opvattingen over psychologische
processen.
The roots of behaviorism
Het behaviorisme, dat zich richt op de invloed van beloningen en straffen op gedrag, heeft
net zo'n grote invloed gehad op de psychologie als de psychoanalyse en heeft geleid tot
veel effectieve behandelingen voor psychische stoornissen.
- Ivan Pavlov
- Klassieke conditionering (honden met bel)
- John Watson
- bestudeerde menselijke gedragingen zoals fobieën met klassieke conditionering, hij
verwierp psychoanalytische en biologische theorieën
- E. L. Thorndike en B. F. Skinner
- operante conditionering
- Invloed van positieve en negatieve gevolgen op gedrag
Hoewel dit nu vanzelfsprekend lijkt, was het destijds revolutionair om te stellen dat complex
gedrag door beloning of straf verklaard kan worden.
The cognitive revolution
In de jaren 1950 stelden sommige psychologen dat het behaviorisme beperkt was door de
weigering om interne denkprocessen te bestuderen die de relatie tussen stimulus en
respons beïnvloeden. Pas in de jaren 1970 verschoof de psychologie meer naar het
bestuderen van cognities, oftewel denkprocessen zoals aandacht, interpretatie en
overtuigingen die gedrag en emoties beïnvloeden. Deze cognitieve revolutie werd geleid
door pioniers zoals Albert Bandura, die benadrukte dat het geloof in het eigen vermogen
om gebeurtenissen te beheersen (zelfeffectiviteit) essentieel is voor welzijn.
Albert Ellis, een andere belangrijke figuur, stelde dat mensen met psychologische
problemen vaak irrationeel negatieve aannames over zichzelf en de wereld hebben. Hij
ontwikkelde de rationeel-emotieve therapie, waarin therapeuten deze irrationele
overtuigingen uitdagen. Aaron Beck ontwikkelde een vergelijkbare cognitieve therapie die
zich richtte op irrationele gedachten en nu veel wordt gebruikt voor diverse stoornissen.
,Modern mental health care
Halverwege de twintigste eeuw werden er grote doorbraken gemaakt in medicamenteuze
behandelingen voor enkele van de belangrijkste vormen van abnormaliteit. In het bijzonder de
ontdekking van een klasse medicijnen die hallucinaties en waanideeën kunnen verminderen,
bekend als de fenothiazines. Er zijn echter nog steeds aanzienlijke problemen bij de
levering van geestelijke gezondheidszorg, waarvan sommige begonnen met de
deïnstitutionaliseringsbeweging van het midden van de twintigste eeuw.
Deinstitutionalization
In 1960 werken patiëntenrechten steeds belangrijker. Er werdt ingezien dat ze beter zouden
genezen op het moment dat ze de mogelijkheid krijgen om deel te nemen in de samenleving,
dit proces noemen we de deïnstitutionalisatie. Deïnstitutionalisering bevorderde gemeenschap
interventies en een betere kwaliteit van leven voor mensen met een mentale ziekte.
Twee grote nadelen van de deinstitutionalisering is dat dit er voor heeft gezorgt dat mentaal
zieke minder lang gebruik kunnen maken van behandeling, waardoor ze vaak opnieuw moeten
worden opgenomen. Daarnaast is er niet genoeg gemeenschap interventies teruggekomen.
Iets wat ze niet hadden voorzien was dat deze beweging heeft gezorgt voor een toename van
dakloze. Ook zorgde deze beweging er voor dat er veel mentaal zieke in de gevangenis zijn
beland omdat ze in het criminele circuit terecht zijn gekomen doordat ze niet genoeg
behandeld zijn.
Managed care
Managed care is een verzameling van methoden voor coördinerende zorg die varieert van
eenvoudige monitoring tot totale controle over welke zorg kan worden verleend en betaald. De
doelen zijn om te coördineren diensten voor een bestaand medisch probleem en om
toekomstige medische problemen. Vaak krijgen zorgverleners een vast bedrag per lid (patiënt)
per maand en moet dan bepalen hoe men het beste elke patiënt kan bedienen.
Recent onderzoek suggereert dat er veel barrières zijn voor geestelijke gezondheidszorg,
waaronder structurele barrières, zoals kosten, gebrek aan verzekering of onvoldoende dekking
voor diensten, en niet weten waar men hulp kan krijgen of geen afspraak kunnen maken.
Daarnaast zijn er attitudinale barrières, zoals waargenomen stigma en de perceptie dat
behandelingen niet effectief zijn.
Studies suggereren dat zwarte en Hispanische respondenten minder vaak dan witte
respondenten behandeling ontvangen.
Professions within abnormal psychology
Er zijn diverse professionele mogelijkheden voor mensen die willen bijdragen aan de
levenskwaliteit van mensen met psychische stoornissen.
- Psychiaters -> MD-diploma en gespecialiseerde training in de behandeling van
psychische stoornissen. Psychiaters kunnen medicijnen voorschrijven voor de
behandeling van deze problemen en zijn ook getraind in het geven van psychotherapie.
- Klinische psychologen -> PhD in psychologie met specialisatie in de behandeling en het
onderzoek van psychopathologie. en ander traject is een PsyD-graad, een doctoraat
dat meer nadruk legt op klinische training dan op onderzoek. Klinisch psychologen
, voeren verschillende vormen van psychotherapie uit, maar mogen in de meeste staten
geen medicijnen voorschrijven.
- gezinstherapeuten (MFT’s) -> masterniveau, richten zich op het helpen van gezinnen,
koppels en kinderen bij het overwinnen van problemen die hun welzijn belemmeren.
- Klinisch maatschappelijk werkers -> masterdiploma in maatschappelijk werk (MSW) en
richten zich vaak op het helpen van mensen met psychische problemen om sociale
omstandigheden te verbeteren die bijdragen aan hun problemen, zoals werkloosheid of
dakloosheid.
- Psychiatrisch verpleegkundigen -> verpleegkundediploma met specialisatie in de
behandeling van mensen met ernstige psychische problemen.
Veel professionals in de geestelijke gezondheidszorg combineren in hun carrière klinische
praktijk en onderzoek.
,Hoofdstuk 2: Theories and Treatment of Abnormality
Approaches among the continuum
In dit hoofdstuk bespreken we drie algemene benaderingen om psychische stoornissen te
begrijpen. De eerste benadering (sociocultural) ziet deze stoornissen als het resultaat van
omgevingsfactoren en culturele normen. De tweede benadering (biological) beschouwt
stoornissen als het gevolg van abnormale genen of neurobiologische disfunctie. De derde
benadering (psychological) ziet stoornissen als het resultaat van denkprocessen,
persoonlijkheidsstijlen, emoties en conditionering.
Zoals we in dit hoofdstuk bespreken, worden de socioculturele, biologische en psychologische
benaderingen steeds meer geïntegreerd in een biopsychosociale benadering van psychische
stoornissen. Deze integratieve benadering suggereert dat factoren op de continua van
biologische disfunctie, psychologische disfunctie en socioculturele risico’s samenvloeien om de
problemen te creëren die we psychische stoornissen noemen.
Steven Hayes
Uitvinden van de ACT-therapie. Uit zijn ervaringen ontwikkelde hij een nieuwe vorm van
psychotherapie, genaamd ACT (Acceptance and Commitment Therapy). Deze therapie leert
mensen met psychische problemen om meer accepterend en compassievol naar zichzelf te
zijn, zich te verbinden met hun waarden, en meditatietechnieken te gebruiken die hen helpen
meer in het huidige moment te leven. ACT is een van de meest populaire nieuwe
benaderingen in de psychotherapie, die we later in dit hoofdstuk bespreken.
,Biological approach
Denk aan het verhaal van Phineas Gage, een van de meest dramatische voorbeelden van het
effect van biologische factoren op psychisch functioneren. Hij is na het ongeluk volledig
hersteld, alleen was het volgens vrienden en kennissen een andere man. Hij was in zijn
omgang met andere veranderd, dit is te wijten aan de plek in de hersenen die beschadigd zijn
geraakt namelijk links frontale kwab. Dit deel van de hersenen zorgt vooral voor het reguleren
van executieve functies.
De schade die Gage opliep, zorgde ervoor dat bepaalde delen van zijn hersenen niet goed
functioneerden. Hersenstoornissen zijn een van de drie oorzaken van abnormaliteit waarop
biologische benaderingen zich vaak richten. De andere twee zijn biochemische
onevenwichtigheden en genetische afwijkingen.
Brain dysfunction
Het brein kan worden opgedeeld in 3 verschillende hoofdonderdelen: forebrain, midbrain en
hindbrain. Deze verschillende hoofdonderdelen omvatten ook weer verschillende onderdelen
van het brein, welke weer verschillende functies hebben.
Forebrain
- Cerebrale cortex -> meest geavanceerde denkprocessen
- Thalamus -> inkomende en uitgaande signalen verwerken
- Hypothalamus -> basis biologische behoeften reguleren (honger, dorst, seksueel
gedrag)
- Limbische systeem -> Een groep structuren die veel instinctieve gedragingen reguleert,
zoals reacties op stressvolle gebeurtenissen en eet- en seksueel gedrag. (Amygdala ->
reguleren emoties, hippocampus -> geheugen)
- Pijnappelklier -> slaap-waak ritme
, Midbrain
- Bovenste en onderste colliculus -> sensorische informatie doorgeven en beweging
regelen
- Substantia nigra -> reacties op beloningen reguleert
Hindbrain
- Cerebellum -> balans en controle van beweging
- Pons -> slaap en opwinding
- Reticulaire formatie -> een netwerk van neuronen dat opwinding en aandacht voor
prikkels reguleert
- Medulla(verlende merg) -> regelen van de ademhaling en reflexen
Brein bestaat uit 2 hemisferen die elk kunnen worden ingedeeld in 4 verschillende kwabben.
De 2 hemisferen kunnen communiceren via het corpus callosum. Aan de hand van de plek
waar er hersenschade optreedt kunnen er mogelijke gevolgen worden geconcludeerd.
Biochemical imbalance
De hersenen hebben verschillende biochemische stoffen nodig om efficiënt en effectief te
werken. Deze stoffen omvatten neurotransmitters en hormonen, waarbij de laatste worden
geproduceerd door het endocriene systeem.
