Ontwikkelingspsychologie gerontologie
Symptomen ouder worden:
- Vergeetachtigheid
- Trage motoriek
- Vaste patronen
Definitie gerontologie= ‘de wetenschap die als object van onderzoek de veroudering van mens, dier
en plant heeft.’
Ouderdom is een arbitrair begrip
- De levensverwachting verandert
- De een is de ander niet
Fysiek
Mindset
Sociale leeftijd
Vakgebied gerontologie= breed
- Fysiologisch
- Sociaal
- Medisch
- Economisch
- Psychologisch
- 2e levensfase staat centraal (rond het 30e levensjaar)
- Intra- individueel, interindividueel, intergenerationeel
Deelspecialisaties
- Biologische gerontologie= normale verouderingsprocessen in lichaamscellen
- Medische gerontologie= pathologische ziekteleer van ouder worden
- Sociale gerontologie= culturen en godsdiensten
- Psychologische gerontologie= mentale mogelijkheden, zingeving, zelfbeschikking
Psychosociale aspecten vanuit een ontwikkelingsperspectief: flourishing en languishing
Pluriformiteit=
- grote verschillen in levensstijlen
- Verschillende competities
Doel gerontologisch onderzoek= stimuleren en faciliteren om stijlen en competenties in stand te
houden en voeden
Narratieve (verhalende) methode ( kwalitatief onderzoek)
Autonomie= binnen de mogelijkheden zoveel mogelijk regie over eigen leven houden
Ontwikkelingsregulatie= het bijstellen van doelen en zelfwaardering behouden
Selectieve optimalisatie= de focus op mogelijkheden en vreugde i.p.v. focus op biologische
beperkingen
Assimilatie= betekenis geven aan de werkelijkheid door haar in te passen in eigen denkschema’s of
cognitieve structuren
, Accommodatie=
1. Vormen van nieuwe schema’s
2. Aanpassen van bestaande schema’s op grond van nieuwe
informatie/interactie/functievereisten
Accommodatie neemt met de loop der jaren af, terwijl assimilatie intact blijft,
VB: oudere zoekt een vast nummer op in telefoonboek, maar kan het niet vinden want iedereen belt
met mobiel tegenwoordig
TEST:
Een vrouw van 86 jaar die haar hele leven piano heeft gespeeld en een nieuwe muziekcompositie van
Beethoven leert spelen , maakt gebruik van: assimilatie of accommodatie?
- Ze gaat ineens van piano spelen viool spelen is het meer accommodatie.
Visies op veroudering: wat heb je vaak al ontwikkeld op oudere leeftijd?
- Wijsheid
- Emotie-regulatie
- Relativeren/ humor
- Positieve herwaardering
- Vaardigheden
Westerse (onze) samenleving vaak negatief over veroudering
De wijsgeren bekijken het anders: ‘wijs worden kost tijd’, ‘inzicht en ervaring blijven groeien’, ‘vrij van
de dwalingen van je jeugd en bevrijd van de verplichtingen door arbeid’
3 denkmodellen rond ouder worden:
1. Het deficietmodel
2. Het rust-roestmodel
3. Het competentiemodel
Ontmoet Debby, Rupert en Cindy
Het deficietmodel: Debby
- He balen, vroeger was ik vet goed in atletiek en nu ben ik al gesloopt bij het idee op de fiets
te moeten stappen, was alles maar weer zoals vroeger.
- Er was iets, en nu is het er niet meer.
Het rust-roestmodel: Rupert
- Weetje waar ik nou blij van word? Lekker bezig zijn. Hup, naar de schaakclub, dan naar
snelwandelen en dan nog borrelen met vrienden. Ideaal dat pensioen. Lekker veel tijd.
Het competentiemodel: Cindy
- Gisteren had ik het met Henk over wat we allemaal al hebben meegemaakt. Nou dat is niet
niks. Toch zijn we gelukkig want oma zijn is fantastisch en ik geniet zo van mijn taak als
vrijwillige gastvrouw.
Ontwikkeling= geleidelijke verandering in een bepaalde richting
Proces denken: denken aan ontwikkeling in termen van groei, vooruitgang, gecombineerd met
waardering
Symptomen ouder worden:
- Vergeetachtigheid
- Trage motoriek
- Vaste patronen
Definitie gerontologie= ‘de wetenschap die als object van onderzoek de veroudering van mens, dier
en plant heeft.’
Ouderdom is een arbitrair begrip
- De levensverwachting verandert
- De een is de ander niet
Fysiek
Mindset
Sociale leeftijd
Vakgebied gerontologie= breed
- Fysiologisch
- Sociaal
- Medisch
- Economisch
- Psychologisch
- 2e levensfase staat centraal (rond het 30e levensjaar)
- Intra- individueel, interindividueel, intergenerationeel
Deelspecialisaties
- Biologische gerontologie= normale verouderingsprocessen in lichaamscellen
- Medische gerontologie= pathologische ziekteleer van ouder worden
- Sociale gerontologie= culturen en godsdiensten
- Psychologische gerontologie= mentale mogelijkheden, zingeving, zelfbeschikking
Psychosociale aspecten vanuit een ontwikkelingsperspectief: flourishing en languishing
Pluriformiteit=
- grote verschillen in levensstijlen
- Verschillende competities
Doel gerontologisch onderzoek= stimuleren en faciliteren om stijlen en competenties in stand te
houden en voeden
Narratieve (verhalende) methode ( kwalitatief onderzoek)
Autonomie= binnen de mogelijkheden zoveel mogelijk regie over eigen leven houden
Ontwikkelingsregulatie= het bijstellen van doelen en zelfwaardering behouden
Selectieve optimalisatie= de focus op mogelijkheden en vreugde i.p.v. focus op biologische
beperkingen
Assimilatie= betekenis geven aan de werkelijkheid door haar in te passen in eigen denkschema’s of
cognitieve structuren
, Accommodatie=
1. Vormen van nieuwe schema’s
2. Aanpassen van bestaande schema’s op grond van nieuwe
informatie/interactie/functievereisten
Accommodatie neemt met de loop der jaren af, terwijl assimilatie intact blijft,
VB: oudere zoekt een vast nummer op in telefoonboek, maar kan het niet vinden want iedereen belt
met mobiel tegenwoordig
TEST:
Een vrouw van 86 jaar die haar hele leven piano heeft gespeeld en een nieuwe muziekcompositie van
Beethoven leert spelen , maakt gebruik van: assimilatie of accommodatie?
- Ze gaat ineens van piano spelen viool spelen is het meer accommodatie.
Visies op veroudering: wat heb je vaak al ontwikkeld op oudere leeftijd?
- Wijsheid
- Emotie-regulatie
- Relativeren/ humor
- Positieve herwaardering
- Vaardigheden
Westerse (onze) samenleving vaak negatief over veroudering
De wijsgeren bekijken het anders: ‘wijs worden kost tijd’, ‘inzicht en ervaring blijven groeien’, ‘vrij van
de dwalingen van je jeugd en bevrijd van de verplichtingen door arbeid’
3 denkmodellen rond ouder worden:
1. Het deficietmodel
2. Het rust-roestmodel
3. Het competentiemodel
Ontmoet Debby, Rupert en Cindy
Het deficietmodel: Debby
- He balen, vroeger was ik vet goed in atletiek en nu ben ik al gesloopt bij het idee op de fiets
te moeten stappen, was alles maar weer zoals vroeger.
- Er was iets, en nu is het er niet meer.
Het rust-roestmodel: Rupert
- Weetje waar ik nou blij van word? Lekker bezig zijn. Hup, naar de schaakclub, dan naar
snelwandelen en dan nog borrelen met vrienden. Ideaal dat pensioen. Lekker veel tijd.
Het competentiemodel: Cindy
- Gisteren had ik het met Henk over wat we allemaal al hebben meegemaakt. Nou dat is niet
niks. Toch zijn we gelukkig want oma zijn is fantastisch en ik geniet zo van mijn taak als
vrijwillige gastvrouw.
Ontwikkeling= geleidelijke verandering in een bepaalde richting
Proces denken: denken aan ontwikkeling in termen van groei, vooruitgang, gecombineerd met
waardering
