Samenvatting anatomie en fysiologie hormoonstelsel

Hormoonstelsel algemeen

Wat zijn hormonen:
Hormonen zijn stoffen die via het bloed informatie overbrengt van de ene
plek in het lichaam naar een andere plek (signaalstof). Stoffen die door het
bloed reizen tot ze het doelorgaan vinden en daar een effect hebben.
Hormonen worden door het lichaam gecontroleerd doormiddel van het
negatief feedback systeem.

Endocriene klieren:
Verzameling van klieren die hormonen produceren en deze afgeven aan
het bloed, lymfe of weefselvocht. Hormonen worden geproduceerd door
klieren met inwendige secretie (afscheiding) en geven hun producten af
aan het bloed.

Hormoonklieren:
Hormonen die door klieren in de hersenen worden geproduceerd zijn de:
 Hypothalamus
 Hypofyse
Organen die (na hormonen ontvangen van de hypofyse) zelf hormonen
maken die effect hebben in het lichaam. Dit zijn de volgende organen:
 Schildklier
 Bijschildklier
 Nieren
 Bijnieren
 Pancreas (alvleesklier)
 Geslachtsklieren (gonaden: de testikels
en de eierstokken)

Negatief feedbacksysteem:
Hoeveelheid hormonen die door een klier
worden afgegeven, wordt door het negatief
feedbacksysteem geregeld. In de
hormoonklier wordt de hoeveelheid van een
bepaalde stof in het bloed gemeten. Wijkt de
concentratie van deze stof af van de
constante, dan produceert de hormoonklier het hormoon. Dit hormoon
verhoogt of. Verlaagt de gehaltes van deze stof, dit wordt opnieuw
gemeten en zo gaat het elke keer opnieuw

Hypothalamus:
De hypothalamus bestaat uit zenuwcellen en bevindt zich in het onderste
deel van de hersenstam. De hypothalamus is het controlecentrum van de
hormoonklieren. Hier worden continue het negatief feedbacksysteem
toegepast. De afgiftehormonen stimuleren de hypofyse tot de productie
van hormonen

Hypofyse:

, De hypofyse ligt tegen de onderkant van de hypothalamus. Bestaat uit 2
delen:
 Voorkwab  adenohypofyse
 Achterkwab  neurohypofyse
Adenohypofyse ontvangt zijn bevelen van de hypothalamus via het bloed.
Neurohypofyse staat met de hypothalamus in verbinding via de zenuwen.
De grote regellaar van het hormoonstelsel


GnRH (Gonadotrope Releasing Hormon):
 Bron  hypothalamus
 Doelweefsel  adenohypofyse (gonadotrope cellen)
 Primaire actie  stimuleert adenohypofyse tot afscheiding van FSH
en LH

LH (Luteïniserend hormoon):
 Bron  adenohypofyse (gonadotrope cellen)
 Doelweefsel  ovarium + testikels
 Primaire actie  stimuleert ovulatie, vorming van corpus luteum
(gele lichaam) en afscheiding van progesteron. Stimuleert de
vorming en productie van de zaadcellen

FSH (Follikelstimulerend hormoon):
 Bron  adenohypofyse (gonadotrope cellen)
 Doelweefsel  ovarium
 Primaire actie  stimuleert groeien follikels (cellen in wand
groeiende follikels gaan oestrogenen aanmaken)

Prolactine:
 Bron  hypothalamus
 Doelweefsel  cellen borstklieren
 Primaire actie  lactatie (aanmaak moedermelk), moedergedrag

Oxytocine:
 Bron  wordt gesynthetiseerd in de hypothalamus van de
baarmoeder (uterus). Neurohypofyse gesynthetiseerd door het
corpus luteum.
 Doelweefsel  myometrium en endometrium van de baarmoeder,
myo-epitheliale cellen (soort spiercellen) van de borstklier
 Primaire actie  stimuleert de spieren van de baarmoeder tot
samentrekken en de melkklieren tot de afgifte van melk

Oestrogeen:
 Bron  ovaria, tijdens zwangerschap ook in placenta.
 Doelweefsel  gehele voortplantingsorgaan (bereiden lichaam voor
op de bevalling) en borstklieren
 Primaire actie  groei van het baarmoederslijmvlies, bronst

Progesteron:
 Bron  corpus luteum (gele lichaam) en placenta