Samenvatting Week 6 Pedagogische ondersteuning literatuur en colleges (di en vr)

Pedagogische ondersteuning
Samenvatting Week 6 dinsdagen (literatuur en colleges)

Inhoudsopgave

Rigter ........................................................................................................................................... 2

College: Opvoedondersteuning rondom middelengebruik (Trimbos) .............................................. 23

Artikel Trimbos overig .................................................................................................................. 31

Toelichting infographic Samenhangend aanbod ............................................................................ 37
Extra informatie over het aanbod .....................................................................................................39

Verdieping: intersectionaliteit voor middelengebruik / cultuursensitief werken.............................. 42

Oudergerichte interventies ter preventie of vermindering van middelengebruik bij adolescenten ... 48

The eJectiveness of multidimensional family therapy in treating adolescents with multiple behavior
problems .................................................................................................................................... 51

Hoorcollege: Interventie en evaluatiefase (vr) ............................................................................... 53

Cognitieve gedragstherapie .............................................................................................................53
Functieanalyse...............................................................................................................................55

Betekenisanalyse ...........................................................................................................................57

G-schema ......................................................................................................................................59
Toolbox ..........................................................................................................................................59

Extra informatie over topografische analyse, functieanalyse en betekenisanalyse ......................... 60

Extra informatie over cognitieve gedragstherapie .......................................................................... 68




1

,Rigter
Gebruik van genotsmiddelen

Redenen voor gebruik

Ø Ontspanning.
Ø Plezier vergroten.
Ø Aandacht verhogen.
Ø Stress, angst, verdriet of slapeloosheid verminderen.


Historisch en cultureel aspect

Ø Gebruik van genotsmiddelen is universeel in tijd, landen en culturen.
Ø Acceptatie hangt af van tijdperk, land of cultuur.


Kenmerken van adolescentie
= Risicovol en onervaren gebruik van middelen.

Ø Voorbeelden: rijden onder invloed, grote hoeveelheden in korte tijd gebruiken.


Stoornissen in middelengebruik wijken in 2 opzichten af van andere psychische
stoornissen

1. ECect van de stoornis is afhankelijk van andere factoren:

v Farmacologische eigenschappen en wijze van inname beïnvloeden het effect.
v Wijze van inname beïnvloedt effect (bijv. roken vs. eten van cannabis; snuiven vs. roken
van cocaïne).
v Beperking van Bronfenbrenners ontwikkelingsmodel
= Geen aandacht voor farmacologische eigenschappen
2. Normen en context:

v Impliciete norm: acceptatie door ouders en vrienden.
v Expliciete norm: nationale wetgeving (bijv. minimumleeftijd).


Huidige visie op stoornissen in middelengebruik
Gezien als een neuropsychiatrische ontwikkelingsstoornis
= combinatie van aanleg en omgeving, waarbij sommige hersenmechanismen onomkeerbaar
kunnen veranderen.




2

, Normale ontwikkeling van middelengebruik tijdens adolescentie

Definitie adolescentie
= Overgangsfase tussen kindertijd en volwassenheid (12-21 jaar).

Ø Universeel in tijd en cultuur, ook bij sommige diersoorten.


Duur van de adolescentie, wordt langer in westerse landen, door

Ø Vervroegde puberteit.
Ø Verlate start van volwassenheid
= Jongeren blijven langer thuis en jongvolwassenheid wordt soms gezien als verlenging van
adolescentie.




Waarom beginnen jongeren vroeg met genotsmiddelen

Waarom beginnen jongeren eerder?

Ø Onrijpe frontale hersenen
= Jongeren overzien gevolgen van hun gedrag minder goed.

Ø Hormooninvloed
v Toename van geslachtshormonen (zoals testosteron) maakt jongeren gevoelig voor
sociale prikkels.
v Behoefte aan acceptatie en bewondering door leeftijdsgenoten.

Ø Sociale normen
Gedrag wordt beïnvloed door verwachtingen van leeftijdsgenoten en cultuur.

Emotionele zelfstandigheid en ontwikkeling

Belangrijk ontwikkelingsdoel voor adolescenten = zich losmaakt van zijn ouders en emotionele
zelfstandigheid verwerft

Ø Ontdekken van eigen identiteit, interesses en leefstijl.

Ontwikkelingsfasen:

1. Eerste helft adolescentie: focus op wat vrienden denken en willen.
2. Latere fase (17-18 jaar): focus op eigen gevoelens en identiteit.
3. Jongvolwassenheid: nadenken over toekomst en zelfontplooiing.

Verklaring voor risicovol gedrag

Ø Hersenflexibiliteit: jongeren passen zich snel aan sociale omstandigheden aan.
Ø Groepsdruk: risicogedrag vooral in aanwezigheid van leeftijdsgenoten.
Ø Stresshormonen: afname hiervan vermindert gevoeligheid voor groepsdruk.




3

, Middelengebruik bij jongeren

Wat zijn middelen?

Ø Genotsmiddelen die plezier verschaffen.
Ø Psychoactieve stoffen die psychisch functioneren beïnvloeden.


Soorten middelen

Ø Geaccepteerde middelen
= Alcohol, nicotine, cafeïne (bijv. koffie, thee, energiedrankjes).
Ø Verboden (soms gedoogde) middelen
= Bekend als drugs.




4