Samenvatting
Behavior
Modification
11th edition
, Hoofdstuk 1: Introductie
Gedrag is alles wat een persoon zegt of doet. Er kan een onderscheid gemaakt worden in openlijk
gedrag; al het gedrag dat geobserveerd en opgenomen kan worden en covert gedrag; alles wat intern
speelt, zoals gedachten.
Er is een neiging om gedrag te labelen (bv. iemand ‘nerveus’ noemen), terwijl dit niet verwijst naar
specifiek gedrag. Neem hierbij het voorbeeld van intelligentie, attitude of creativiteit. Dit zijn labels
van gedrag, maar bevatten specifiek gedrag. Hoe weet je bijvoorbeeld of iemand intelligent is? Dit
hangt af van wat je eronder verstaat. Iemand kan bijvoorbeeld veel kennis hebben over een
onderwerp of een hoge score halen op een test.
Gedrag kan voorkomen in tekort (te weinig gedrag) of in een teveel (te veel aan gedrag).
Gedragsmodificatie gaat erom dat er systematisch leerprincipes en technieken worden ingezet om
overt en covert gedrag te verbeteren om hierdoor het dagelijks functioneren optimaal te maken.
Gedragsmodificatie heeft 7 karakteristieken:
1. De nadruk ligt op het definiëren van problemen in termen van gedrag die gemeten kunnen
worden. Deze gedragsmeting is een goede indicator voor het probleem en zorgt ervoor dat
het probleem kan worden opgelost;
2. De behandeling procedures en technieken zijn manieren om de huidige omgeving van het
individu aan te passen (denk hierbij aan stimuli; mensen, objecten en events die invloed
hebben op gedrag);
3. De methoden en rationalen zijn precies beschreven;
4. De technieken kunnen in het dagelijks leven worden toegepast;
5. Technieken stammen af van basis en toegepast wetenschappelijk onderzoek;
6. De nadruk ligt op het toepassen van interventies of behandelingen die ervoor zorgen dat
gedrag kan veranderen;
7. Iedereen in het proces heeft verantwoordelijkheden (cliënt, professional, etc.)
Gedragsmodificatie is gericht op ‘target behavior’: dit gedrag moet worden verbeterd. Behavioral
assessment houdt in: collectie en analyse van informatie en data om het target behavior te
beschrijven en te indentificeren, de oorzaken van het gedrag te verklaren, wel gewenst gedrag
vaststellen en te evalueren wat de behandelingsuitkomst dient te zijn.
Historische highlights van gedragsmodificatie:
Respondent conditioneren
- Pavlov: klassiek conditioneren
- Watson: angstconditionering
- Joseph Wolpe: behandeling specifieke fobieën
Operant conditioneren
- Skinner: gedrag in stand houden of verminderen door de consequenties
Applied Behavior Analysis (behandeling d.m.v. operant conditioneren)
Cognitieve gedragstherapie
- Ellis & Beck: invloed van gedachten op gedrag
Behavior
Modification
11th edition
, Hoofdstuk 1: Introductie
Gedrag is alles wat een persoon zegt of doet. Er kan een onderscheid gemaakt worden in openlijk
gedrag; al het gedrag dat geobserveerd en opgenomen kan worden en covert gedrag; alles wat intern
speelt, zoals gedachten.
Er is een neiging om gedrag te labelen (bv. iemand ‘nerveus’ noemen), terwijl dit niet verwijst naar
specifiek gedrag. Neem hierbij het voorbeeld van intelligentie, attitude of creativiteit. Dit zijn labels
van gedrag, maar bevatten specifiek gedrag. Hoe weet je bijvoorbeeld of iemand intelligent is? Dit
hangt af van wat je eronder verstaat. Iemand kan bijvoorbeeld veel kennis hebben over een
onderwerp of een hoge score halen op een test.
Gedrag kan voorkomen in tekort (te weinig gedrag) of in een teveel (te veel aan gedrag).
Gedragsmodificatie gaat erom dat er systematisch leerprincipes en technieken worden ingezet om
overt en covert gedrag te verbeteren om hierdoor het dagelijks functioneren optimaal te maken.
Gedragsmodificatie heeft 7 karakteristieken:
1. De nadruk ligt op het definiëren van problemen in termen van gedrag die gemeten kunnen
worden. Deze gedragsmeting is een goede indicator voor het probleem en zorgt ervoor dat
het probleem kan worden opgelost;
2. De behandeling procedures en technieken zijn manieren om de huidige omgeving van het
individu aan te passen (denk hierbij aan stimuli; mensen, objecten en events die invloed
hebben op gedrag);
3. De methoden en rationalen zijn precies beschreven;
4. De technieken kunnen in het dagelijks leven worden toegepast;
5. Technieken stammen af van basis en toegepast wetenschappelijk onderzoek;
6. De nadruk ligt op het toepassen van interventies of behandelingen die ervoor zorgen dat
gedrag kan veranderen;
7. Iedereen in het proces heeft verantwoordelijkheden (cliënt, professional, etc.)
Gedragsmodificatie is gericht op ‘target behavior’: dit gedrag moet worden verbeterd. Behavioral
assessment houdt in: collectie en analyse van informatie en data om het target behavior te
beschrijven en te indentificeren, de oorzaken van het gedrag te verklaren, wel gewenst gedrag
vaststellen en te evalueren wat de behandelingsuitkomst dient te zijn.
Historische highlights van gedragsmodificatie:
Respondent conditioneren
- Pavlov: klassiek conditioneren
- Watson: angstconditionering
- Joseph Wolpe: behandeling specifieke fobieën
Operant conditioneren
- Skinner: gedrag in stand houden of verminderen door de consequenties
Applied Behavior Analysis (behandeling d.m.v. operant conditioneren)
Cognitieve gedragstherapie
- Ellis & Beck: invloed van gedachten op gedrag
