ZELFCOMPASSIE EN MENTALE GEZONDHEID IN MIDLIFE; DE ROL VAN 1
ERVAREN STRESS
Zelfcompassie en Mentale Gezondheid in Midlife, de rol van Ervaren Stress
Txxx Rxxx
Open Universiteit Nederland
Masterthesis gezondheidspsychologie
Studentnummer: 851025845
Eerste begeleider: X
Tweede begeleider: X
Datum: 22 mei 2024
,ZELFCOMPASSIE EN MENTALE GEZONDHEID IN MIDLIFE; DE ROL VAN 2
ERVAREN STRESS
Samenvatting
Achtergrond
Er is groeiend bewijs dat zelfcompassie geassocieerd is met een betere mentale gezondheid,
maar inzicht in de paden die deze relatie mediëren is nog beperkt. In het kader van gezond
ouder worden (healthy aging) werd in deze studie bij volwassenen van middelbare leeftijd (40-
70 jaar) onderzocht of de mate van zelfcompassie samenhangt met mentale gezondheid, en of
deze relatie gemedieerd wordt door de mate van ervaren stress.
Methode
Het betreft een cross-sectionele studie waarbij gegevens werden verzameld met behulp van een
online zelfrapportagevragenlijst. De vragenlijst bevatte demografische gegevens en gevalideerde
vertaalde vragenlijsten om de drie hoofdvariabelen te meten, de Self Compassion Scale Short
Form (SCS-SF), de Perceived Stress Scale (PSS-10) en de Mental Health Continuum Short Form
(MHC-SF). Respondenten werden middels snowball-sampling geworven via flyers en sociale
media. De vragenlijst werd door 171 deelnemers tussen 40 en 70 jaar volledig ingevuld. De data
werden geanalyseerd in SPSS 28.
Resultaten
Zelfcompassie werd geassocieerd met lager ervaren stress (r = -.65) en een betere mentale
gezondheid (r = .45). Ervaren stress vertoonde een significante omgekeerde relatie met mentale
gezondheid (r = -.53) Daarnaast had zelfcompassie een significant indirect effect op de mentale
gezondheid via de mediator ervaren stress (ab = 0.229).
Discussie
Deze studie bevestigt bevindingen van eerdere studies die de relaties tussen zelfcompassie,
stress en mentale gezondheid onderzocht hebben en vult deze aan. De resultaten suggereren dat
het innemen van een vriendelijke, accepterende en bedachtzame houding ten opzichte zichzelf
bij tegenslagen of mislukkingen in de levensloop, voordelen kan hebben voor het verminderen
van stress en het bevorderen van mentale gezondheid bij volwassenen in midlife.
,ZELFCOMPASSIE EN MENTALE GEZONDHEID IN MIDLIFE; DE ROL VAN 3
ERVAREN STRESS
Abstract
Background
There is growing evidence that self-compassion is associated with better mental health, but
understanding of the pathways that mediate this relationship is still limited. In the context of
healthy aging, in this study middle-aged adults (40-70 years) were examined to determine
whether the degree of self-compassion is related to their mental health, and whether that
relationship is mediated by the degree of perceived stress.
Method
In this cross-sectional study data were collected using an online self-report questionnaire. The
questionnaire included demographic data and validated translated questionnaires to measure
the three main variables, the SCS-SF, the PSS-10 and the MHC-SF. Respondents were recruited
by snowball sampling through flyers and social media. The questionnaire was completed in full
by 171 participants. Data were analysed in SPSS 28.
Results
Self-compassion was associated with lower perceived stress (r = -.65) and better mental health
(r = .45). Perceived stress showed a significant inverse relationship with mental health (r = -.53)
In addition, self-compassion had a significant indirect effect on mental health via the mediator
perceived stress (ab = 0.229).
Discussion
This study complements and confirms findings from previous studies that have investigated the
relationships between self-compassion, stress and mental health. The results suggest that
adopting a kind, accepting and thoughtful attitude towards oneself during setbacks or failures in
the life course may have benefits in reducing stress and promoting mental health in adults in
midlife.
, ZELFCOMPASSIE EN MENTALE GEZONDHEID IN MIDLIFE; DE ROL VAN 4
ERVAREN STRESS
Zelfcompassie en Mentale Gezondheid in Midlife, de rol van Ervaren Stress
De Wereldgezondheidsorganisatie definieert gezond ouder worden, “healthy aging” als:
“het proces van het ontwikkelen en behouden van de functionele capaciteiten die welzijn op
oudere leeftijd mogelijk maken” (WHO, 2020). Healthy aging gaat niet alleen om lichamelijke
gezondheid, maar ook om welzijn; mentale en sociale gezondheid. Er is behoefte aan kennis over
welke factoren een rol spelen in het bevorderen van gezondheid en welzijn op oudere leeftijd. In
deze studie werd in dit kader onderzocht of er relaties bestaan tussen (elementen van)
zelfcompassie (Neff, 2003b) en mentale gezondheid bij Nederlandse volwassenen tussen 40 en
70 jaar (midlife), en welke rol ervaren stress hierbij speelt.
Gezondheid is een veelomvattend begrip dat zowel biologische, als psychologische en
sociale factoren omvat. Het biopsychosociaal model (Engel, 1977) presenteerde de samenhang
tussen deze factoren en stelt dat veranderingen in een van de domeinen onvermijdelijk invloed
heeft op de andere. Voorheen werd gezondheid gedefinieerd als het ontbreken van ziekte. De
WHO definieert gezondheid sinds 1948 als: “een toestand van volledig fysiek, geestelijk en
sociaal welbevinden en niet louter het ontbreken van ziekte”. Er is de laatste decennia veel
kritiek op deze definitie, want wie zal dan ooit een toestand van optimale gezondheid bereiken?
Seligman (2008), grondlegger van de positieve psychologie, pleitte voor een bredere
benadering van gezondheid. Hij introduceerde het begrip “positieve gezondheid” als een
toestand die verder gaat dan de afwezigheid van ziekte, en die beter definieerbaar en meetbaar
te maken is. Hij stelt voor dat positieve gezondheid kan worden opgesplitst in drie aspecten:
subjectieve, biologische en functionele gezondheid. In Nederland stelden Huber et al. (2011),
een vergelijkbare nieuwe algemene omschrijving van gezondheid voor: “het vermogen zich aan
te passen en eigen regie te voeren in het licht van de sociale, fysieke en emotionele uitdagingen
van het leven”. Vanuit dit uitgangspunt richtte Huber het Institute for Positive Health op en
presenteerde een publiek toegankelijk model voor positieve gezondheid in de vorm van een
ERVAREN STRESS
Zelfcompassie en Mentale Gezondheid in Midlife, de rol van Ervaren Stress
Txxx Rxxx
Open Universiteit Nederland
Masterthesis gezondheidspsychologie
Studentnummer: 851025845
Eerste begeleider: X
Tweede begeleider: X
Datum: 22 mei 2024
,ZELFCOMPASSIE EN MENTALE GEZONDHEID IN MIDLIFE; DE ROL VAN 2
ERVAREN STRESS
Samenvatting
Achtergrond
Er is groeiend bewijs dat zelfcompassie geassocieerd is met een betere mentale gezondheid,
maar inzicht in de paden die deze relatie mediëren is nog beperkt. In het kader van gezond
ouder worden (healthy aging) werd in deze studie bij volwassenen van middelbare leeftijd (40-
70 jaar) onderzocht of de mate van zelfcompassie samenhangt met mentale gezondheid, en of
deze relatie gemedieerd wordt door de mate van ervaren stress.
Methode
Het betreft een cross-sectionele studie waarbij gegevens werden verzameld met behulp van een
online zelfrapportagevragenlijst. De vragenlijst bevatte demografische gegevens en gevalideerde
vertaalde vragenlijsten om de drie hoofdvariabelen te meten, de Self Compassion Scale Short
Form (SCS-SF), de Perceived Stress Scale (PSS-10) en de Mental Health Continuum Short Form
(MHC-SF). Respondenten werden middels snowball-sampling geworven via flyers en sociale
media. De vragenlijst werd door 171 deelnemers tussen 40 en 70 jaar volledig ingevuld. De data
werden geanalyseerd in SPSS 28.
Resultaten
Zelfcompassie werd geassocieerd met lager ervaren stress (r = -.65) en een betere mentale
gezondheid (r = .45). Ervaren stress vertoonde een significante omgekeerde relatie met mentale
gezondheid (r = -.53) Daarnaast had zelfcompassie een significant indirect effect op de mentale
gezondheid via de mediator ervaren stress (ab = 0.229).
Discussie
Deze studie bevestigt bevindingen van eerdere studies die de relaties tussen zelfcompassie,
stress en mentale gezondheid onderzocht hebben en vult deze aan. De resultaten suggereren dat
het innemen van een vriendelijke, accepterende en bedachtzame houding ten opzichte zichzelf
bij tegenslagen of mislukkingen in de levensloop, voordelen kan hebben voor het verminderen
van stress en het bevorderen van mentale gezondheid bij volwassenen in midlife.
,ZELFCOMPASSIE EN MENTALE GEZONDHEID IN MIDLIFE; DE ROL VAN 3
ERVAREN STRESS
Abstract
Background
There is growing evidence that self-compassion is associated with better mental health, but
understanding of the pathways that mediate this relationship is still limited. In the context of
healthy aging, in this study middle-aged adults (40-70 years) were examined to determine
whether the degree of self-compassion is related to their mental health, and whether that
relationship is mediated by the degree of perceived stress.
Method
In this cross-sectional study data were collected using an online self-report questionnaire. The
questionnaire included demographic data and validated translated questionnaires to measure
the three main variables, the SCS-SF, the PSS-10 and the MHC-SF. Respondents were recruited
by snowball sampling through flyers and social media. The questionnaire was completed in full
by 171 participants. Data were analysed in SPSS 28.
Results
Self-compassion was associated with lower perceived stress (r = -.65) and better mental health
(r = .45). Perceived stress showed a significant inverse relationship with mental health (r = -.53)
In addition, self-compassion had a significant indirect effect on mental health via the mediator
perceived stress (ab = 0.229).
Discussion
This study complements and confirms findings from previous studies that have investigated the
relationships between self-compassion, stress and mental health. The results suggest that
adopting a kind, accepting and thoughtful attitude towards oneself during setbacks or failures in
the life course may have benefits in reducing stress and promoting mental health in adults in
midlife.
, ZELFCOMPASSIE EN MENTALE GEZONDHEID IN MIDLIFE; DE ROL VAN 4
ERVAREN STRESS
Zelfcompassie en Mentale Gezondheid in Midlife, de rol van Ervaren Stress
De Wereldgezondheidsorganisatie definieert gezond ouder worden, “healthy aging” als:
“het proces van het ontwikkelen en behouden van de functionele capaciteiten die welzijn op
oudere leeftijd mogelijk maken” (WHO, 2020). Healthy aging gaat niet alleen om lichamelijke
gezondheid, maar ook om welzijn; mentale en sociale gezondheid. Er is behoefte aan kennis over
welke factoren een rol spelen in het bevorderen van gezondheid en welzijn op oudere leeftijd. In
deze studie werd in dit kader onderzocht of er relaties bestaan tussen (elementen van)
zelfcompassie (Neff, 2003b) en mentale gezondheid bij Nederlandse volwassenen tussen 40 en
70 jaar (midlife), en welke rol ervaren stress hierbij speelt.
Gezondheid is een veelomvattend begrip dat zowel biologische, als psychologische en
sociale factoren omvat. Het biopsychosociaal model (Engel, 1977) presenteerde de samenhang
tussen deze factoren en stelt dat veranderingen in een van de domeinen onvermijdelijk invloed
heeft op de andere. Voorheen werd gezondheid gedefinieerd als het ontbreken van ziekte. De
WHO definieert gezondheid sinds 1948 als: “een toestand van volledig fysiek, geestelijk en
sociaal welbevinden en niet louter het ontbreken van ziekte”. Er is de laatste decennia veel
kritiek op deze definitie, want wie zal dan ooit een toestand van optimale gezondheid bereiken?
Seligman (2008), grondlegger van de positieve psychologie, pleitte voor een bredere
benadering van gezondheid. Hij introduceerde het begrip “positieve gezondheid” als een
toestand die verder gaat dan de afwezigheid van ziekte, en die beter definieerbaar en meetbaar
te maken is. Hij stelt voor dat positieve gezondheid kan worden opgesplitst in drie aspecten:
subjectieve, biologische en functionele gezondheid. In Nederland stelden Huber et al. (2011),
een vergelijkbare nieuwe algemene omschrijving van gezondheid voor: “het vermogen zich aan
te passen en eigen regie te voeren in het licht van de sociale, fysieke en emotionele uitdagingen
van het leven”. Vanuit dit uitgangspunt richtte Huber het Institute for Positive Health op en
presenteerde een publiek toegankelijk model voor positieve gezondheid in de vorm van een
