Namen: Lysanne Timmerman & Aïsha Beks
Vak: Biologie
Leerjaar: AG5
Docent: Mvr. Werges
Datum: 13 december 2024
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave ....................................................................................................... 1
,Inleiding ................................................................................................................. 3
Onderzoeksvraag ................................................................................................. 3
Hypothese ........................................................................................................... 3
Materiaal & Methode ............................................................................................... 4
Materiaal ............................................................................................................. 4
Methode.............................................................................................................. 4
Voorbereiding ................................................................................................ 4
Observatie .................................................................................................... 4
Resultaten .............................................................................................................. 5
Conclusie ............................................................................................................... 8
Discussie ............................................................................................................... 9
,Inleiding
Gedrag is alles wat je bij een dier kunt zien, zoals bewegingen, geluiden maken, slapen
of een houding aannemen. Dit gedrag komt meestal door spieren of klieren die reageren
op prikkels uit de omgeving, zoals wat een dier ziet of hoort 2. De studie van gedrag heet
ethologie. Hiermee kun je onderzoeken hoe dieren reageren op hun omgeving en welke
factoren hun gedrag beïnvloeden1.
Bij het onderzoeken van gedrag kijk je naar handelingen die bij elkaar horen, zoals een
reeks acties die samen een doel hebben. Dit noem je gedragssystemen. Om gedrag
goed te kunnen bestuderen, gebruik je een ethogram. Hierin schrijf je precies op wat
een dier doet. Met die gegevens kun je een lijst maken, een protocol, om te zien hoe
vaak en hoe lang een dier iets doet 2.
Voor dit onderzoek gaan wij de hond van onze docent observeren. Wij gebruiken een
ethogram en een protocol om het gedrag van de hond te beschrijven en te begrijpen. Wij
letten op patronen in het gedrag en op prikkels uit de omgeving die het gedrag
beïnvloeden.
1. https://biologielessen.nl/gedragsonderzoek/
2. https://resources.wikiwijs.nl/file/661f8ef1-b221-45fe-93ea-3d6080ee3442
Onderzoeksvraag
Is er verschil in het gedrag van de hond voor en nadat hij een beloning uit de snackbal
krijgt?
Deelvragen
1. Welk gedrag vertoont de hond het meest voor en na het krijgen van de beloning?
2. Gaat de hond meer of minder liggen na de beloning dan voor de beloning?
Hypothese
Wij verwachten dat als de hond een beloning uit de snackbal krijgt, hij daarna juist meer
met de snackbal zal gaan spelen, omdat hij leert dat hij op die manier meer snoepjes of
brokjes kan krijgen. Dit maakt het spelen met de snackbal interessanter en motiveert
hem om door te gaan.
, Materiaal & Methode
Materiaal
- Ethogram
- Lijntjespapier (protecol)
- Pen
- Telefoon met stopwatch
- Hond
- Snackbal met snoepjes
Methode
Voorbereiding
• Wij hebben een ethogram gemaakt met beschrijvingen van mogelijke
gedragingen van de hond en de bijbehorende afkortingen.
• Wij hebben een protocol opgesteld om tijdens de observatie het gedrag van de
hond snel en overzichtelijk te noteren.
Observatie
• Wij hebben het gedrag van de hond gedurende 10 minuten geobserveerd vóórdat
hij een beloning kreeg. Hierbij hebben we elke 10 seconden genoteerd welk
gedrag de hond vertoonde, met behulp van het ethogram en protocol.
• Daarna hebben wij de hond een snackbal met een beloning gegeven.
• Vervolgens hebben wij het gedrag van de hond gedurende 5 minuten
geobserveerd ná het geven van de beloning. Hierbij hebben we opnieuw elke 10
seconden genoteerd welk gedrag de hond vertoonde, met behulp van het
ethogram en protocol.