Week 1
H2 - Principles of treatment
Principe 1: CBT behandelplannen zijn gebaseerd op een altijd ontwikkelende
cognitieve conceptualisatie
● Vorm een cognitieve conceptualisatie op basis van data van de cliënt.
● Positieve aspecten worden vanaf het begin opgenomen.
● Conceptualisatie wordt gedurende therapie aangepast en aangevuld.
● Drie tijdframes: huidige cognities, voorafgaande factoren en hypothese over
kernontwikkelingen.
Principe 2: CBT vereist een goede therapeutische relatie
● Rogeriaanse vaardigheden helpen een goede relatie te vormen.
● Nodig om cliënten te laten samenwerken en hun beliefs te evalueren.
● Focus op relatie belangrijk, vooral bij cliënten met persoonlijkheidsstoornissen.
Principe 3: CBT monitort cliëntvooruitgang continu
● Symptoomchecklist en feedback van cliënt wekelijks invullen.
● Routinematige monitoring verbetert herstel en uitkomsten.
Principe 4: CBT is cultureel aangepast en past behandeling aan op het individu
● Therapie aanpassen aan culturele en etnische verschillen en voorkeuren.
● Focus op rationaliteit, wetenschap en individualisme.
● Verdiep je in verschillen met cliënten om therapie aan te passen.
Principe 5: CBT focust op het positieve
● Focus op positieve emoties en cognities, vooral bij depressie behandeling.
● Helpt om positiever te denken en hoop te bieden.
Principe 6: CBT benadrukt samenwerking en actieve participatie
● Zowel therapeut als cliënt zijn actief betrokken.
● Teamwork: in het begin meer initiatief van de therapeut, later meer actieve cliënt.
Principe 7: CBT is ambitieus, op waarden gebaseerd en doelgericht
● Vraag in de eerste sessie naar waarden, ambities en specifieke doelen.
● Identificeer obstakels die doelen in de weg staan.
Principe 8: CBT legt nadruk op het heden
● Focus op skills om stemming en leven te verbeteren.
, ● Focus op verleden wanneer nodig voor inzicht in disfunctionele ideeën en gedrag.
● Bij persoonlijkheidsstoornissen kan focus op verleden nuttig zijn.
Principe 9: CBT is educatief
● Doel: begrijpelijk maken van het behandelproces.
● Beginnen met informatie over stoornissen en behandeling.
● Informeer gedurende sessies en gebruik feedback.
Principe 10: CBT is tijdssensitief
● Ontwikkeld als korte termijn therapie (6-16 sessies voor depressie/angst).
● Streef naar kortdurende therapie die doelen behaalt.
● Na behandeling eventueel follow-up sessies plannen.
Principe 11: CBT sessies zijn gestructureerd
● Standaard format voor efficiëntie.
● Begin sessie met herstel therapeutische relatie, review actieplan en agenda maken.
● Bespreek issues/doelen, leidend tot actieplannen.
● Sluit sessie af met samenvatting en feedback.
Principe 12: CBT gebruikt guided discovery en leert cliënten te reageren op
dysfunctionele cognities
● Identificeer dysfunctionele gedachten en evalueer validiteit en nut.
● Gebruik collaborative empiricism en socratische vragen.
● Experimenteer, rollenspellen en metaforen kunnen helpen.
Principe 13: CBT omvat Action Plans (therapie huiswerk)
● Doel: cliënt beter laten voelen en klaar voor de week.
● Action Plans identificeren en evalueren automatische gedachten, implementeren
oplossingen en oefenen gedragsmatige skills.
● Notities en Action Plans vastleggen voor geheugensteun.
Principe 14: CBT gebruikt een variatie aan technieken om denken, stemming en
gedrag te veranderen
● Gebruik verschillende psychotherapeutische modaliteiten binnen het cognitieve
framework.
● Gebruik delen van schematherapie waar nodig, vooral later in ontwikkeling als
clinicus.
,H3 - Cognitive conceptualization
Doel van conceptualisatie:
● Framework voor behandeling:
○ Helpt bij begrijpen van cliënten: hun sterktes, zwaktes, aspiraties en
uitdagingen.
○ Herkennen hoe cliënten psychologische stoornissen ontwikkelen door
dysfunctioneel denken en maladaptief gedrag.
○ Versterkt de therapeutische relatie.
, ○ Plannen van behandelingen binnen en over sessies.
○ Kiezen van passende interventies en aanpassen van behandeling indien
nodig.
○ Overwinnen van momenten van vastlopen.
Opstellen van conceptualisatie:
● Vormt zich vanaf de eerste sessie en wordt verfijnd in latere sessies.
● Hypothesen opstellen op basis van verwachtingen en checken of nieuwe informatie
past in bestaande patronen of nieuwe patronen onderzoeken.
● Deel conceptualisatie met de cliënt voor feedback, wat helpt om de relatie te
versterken en de effectiviteit van de therapie te verbeteren. Het bespreken van
conceptualisatie kan op zichzelf al therapeutisch zijn.
Het cognitieve model van CBT:
● Emoties, gedragingen en fysiologie worden beïnvloed door perceptie van
gebeurtenissen, niet door de situatie zelf maar hoe deze wordt geïnterpreteerd.
● Automatische gedachten: deze gedachten komen onbewust op en beïnvloeden
emoties en gedrag.
○ Bewustwording van deze gedachten helpt bij het testen van hun validiteit en
kan leiden tot verbeterde stemming als ze als onwaar worden bevonden.
○ Deze gedachten zijn meestal gebaseerd op kernachtige beliefs die in de
kindertijd zijn ontwikkeld en fundamenteel zijn voor iemands zelfbeeld.
Negatieve kern beliefs:
● Ontstaan door negatieve interpretaties van gebeurtenissen, vaak geactiveerd door
stressoren.
● Cliënten hadden voor hun klachten vaak functionele beliefs, maar kunnen negatieve
beliefs ontwikkelen na een setback.
● Negatieve kern beliefs vallen in drie hoofdcategorieën:
1. Hopeloosheid: Zich ineffectief voelen of zich vergelijken met anderen.
2. Unlovability: Het gevoel dat persoonlijke kwaliteiten liefde of intimiteit in de
weg staan.
3. Waardeloosheid: Het gevoel een gevaar of zonde te zijn voor anderen.
● Positieve kern beliefs kunnen ook disfunctioneel zijn in situaties zoals manie.
Beliefs en gedachtes:
● Core beliefs (fundamenteel niveau):
○ Diepgewortelde overtuigingen over het zelf, de wereld en de toekomst.
○ Ontwikkeld in de kindertijd, vaak door ervaringen en interacties.
● Intermediate beliefs (tussenliggende niveau):
○ Bestaan uit attitudes, regels en aannames die beïnvloeden hoe situaties
worden bekeken.
○ Ontwikkeld op basis van core beliefs.
○ Voorbeelden: "Ik moet altijd perfect zijn" of "Het is slecht om hulp te vragen."
● Automatische gedachten (oppervlakkig niveau):
H2 - Principles of treatment
Principe 1: CBT behandelplannen zijn gebaseerd op een altijd ontwikkelende
cognitieve conceptualisatie
● Vorm een cognitieve conceptualisatie op basis van data van de cliënt.
● Positieve aspecten worden vanaf het begin opgenomen.
● Conceptualisatie wordt gedurende therapie aangepast en aangevuld.
● Drie tijdframes: huidige cognities, voorafgaande factoren en hypothese over
kernontwikkelingen.
Principe 2: CBT vereist een goede therapeutische relatie
● Rogeriaanse vaardigheden helpen een goede relatie te vormen.
● Nodig om cliënten te laten samenwerken en hun beliefs te evalueren.
● Focus op relatie belangrijk, vooral bij cliënten met persoonlijkheidsstoornissen.
Principe 3: CBT monitort cliëntvooruitgang continu
● Symptoomchecklist en feedback van cliënt wekelijks invullen.
● Routinematige monitoring verbetert herstel en uitkomsten.
Principe 4: CBT is cultureel aangepast en past behandeling aan op het individu
● Therapie aanpassen aan culturele en etnische verschillen en voorkeuren.
● Focus op rationaliteit, wetenschap en individualisme.
● Verdiep je in verschillen met cliënten om therapie aan te passen.
Principe 5: CBT focust op het positieve
● Focus op positieve emoties en cognities, vooral bij depressie behandeling.
● Helpt om positiever te denken en hoop te bieden.
Principe 6: CBT benadrukt samenwerking en actieve participatie
● Zowel therapeut als cliënt zijn actief betrokken.
● Teamwork: in het begin meer initiatief van de therapeut, later meer actieve cliënt.
Principe 7: CBT is ambitieus, op waarden gebaseerd en doelgericht
● Vraag in de eerste sessie naar waarden, ambities en specifieke doelen.
● Identificeer obstakels die doelen in de weg staan.
Principe 8: CBT legt nadruk op het heden
● Focus op skills om stemming en leven te verbeteren.
, ● Focus op verleden wanneer nodig voor inzicht in disfunctionele ideeën en gedrag.
● Bij persoonlijkheidsstoornissen kan focus op verleden nuttig zijn.
Principe 9: CBT is educatief
● Doel: begrijpelijk maken van het behandelproces.
● Beginnen met informatie over stoornissen en behandeling.
● Informeer gedurende sessies en gebruik feedback.
Principe 10: CBT is tijdssensitief
● Ontwikkeld als korte termijn therapie (6-16 sessies voor depressie/angst).
● Streef naar kortdurende therapie die doelen behaalt.
● Na behandeling eventueel follow-up sessies plannen.
Principe 11: CBT sessies zijn gestructureerd
● Standaard format voor efficiëntie.
● Begin sessie met herstel therapeutische relatie, review actieplan en agenda maken.
● Bespreek issues/doelen, leidend tot actieplannen.
● Sluit sessie af met samenvatting en feedback.
Principe 12: CBT gebruikt guided discovery en leert cliënten te reageren op
dysfunctionele cognities
● Identificeer dysfunctionele gedachten en evalueer validiteit en nut.
● Gebruik collaborative empiricism en socratische vragen.
● Experimenteer, rollenspellen en metaforen kunnen helpen.
Principe 13: CBT omvat Action Plans (therapie huiswerk)
● Doel: cliënt beter laten voelen en klaar voor de week.
● Action Plans identificeren en evalueren automatische gedachten, implementeren
oplossingen en oefenen gedragsmatige skills.
● Notities en Action Plans vastleggen voor geheugensteun.
Principe 14: CBT gebruikt een variatie aan technieken om denken, stemming en
gedrag te veranderen
● Gebruik verschillende psychotherapeutische modaliteiten binnen het cognitieve
framework.
● Gebruik delen van schematherapie waar nodig, vooral later in ontwikkeling als
clinicus.
,H3 - Cognitive conceptualization
Doel van conceptualisatie:
● Framework voor behandeling:
○ Helpt bij begrijpen van cliënten: hun sterktes, zwaktes, aspiraties en
uitdagingen.
○ Herkennen hoe cliënten psychologische stoornissen ontwikkelen door
dysfunctioneel denken en maladaptief gedrag.
○ Versterkt de therapeutische relatie.
, ○ Plannen van behandelingen binnen en over sessies.
○ Kiezen van passende interventies en aanpassen van behandeling indien
nodig.
○ Overwinnen van momenten van vastlopen.
Opstellen van conceptualisatie:
● Vormt zich vanaf de eerste sessie en wordt verfijnd in latere sessies.
● Hypothesen opstellen op basis van verwachtingen en checken of nieuwe informatie
past in bestaande patronen of nieuwe patronen onderzoeken.
● Deel conceptualisatie met de cliënt voor feedback, wat helpt om de relatie te
versterken en de effectiviteit van de therapie te verbeteren. Het bespreken van
conceptualisatie kan op zichzelf al therapeutisch zijn.
Het cognitieve model van CBT:
● Emoties, gedragingen en fysiologie worden beïnvloed door perceptie van
gebeurtenissen, niet door de situatie zelf maar hoe deze wordt geïnterpreteerd.
● Automatische gedachten: deze gedachten komen onbewust op en beïnvloeden
emoties en gedrag.
○ Bewustwording van deze gedachten helpt bij het testen van hun validiteit en
kan leiden tot verbeterde stemming als ze als onwaar worden bevonden.
○ Deze gedachten zijn meestal gebaseerd op kernachtige beliefs die in de
kindertijd zijn ontwikkeld en fundamenteel zijn voor iemands zelfbeeld.
Negatieve kern beliefs:
● Ontstaan door negatieve interpretaties van gebeurtenissen, vaak geactiveerd door
stressoren.
● Cliënten hadden voor hun klachten vaak functionele beliefs, maar kunnen negatieve
beliefs ontwikkelen na een setback.
● Negatieve kern beliefs vallen in drie hoofdcategorieën:
1. Hopeloosheid: Zich ineffectief voelen of zich vergelijken met anderen.
2. Unlovability: Het gevoel dat persoonlijke kwaliteiten liefde of intimiteit in de
weg staan.
3. Waardeloosheid: Het gevoel een gevaar of zonde te zijn voor anderen.
● Positieve kern beliefs kunnen ook disfunctioneel zijn in situaties zoals manie.
Beliefs en gedachtes:
● Core beliefs (fundamenteel niveau):
○ Diepgewortelde overtuigingen over het zelf, de wereld en de toekomst.
○ Ontwikkeld in de kindertijd, vaak door ervaringen en interacties.
● Intermediate beliefs (tussenliggende niveau):
○ Bestaan uit attitudes, regels en aannames die beïnvloeden hoe situaties
worden bekeken.
○ Ontwikkeld op basis van core beliefs.
○ Voorbeelden: "Ik moet altijd perfect zijn" of "Het is slecht om hulp te vragen."
● Automatische gedachten (oppervlakkig niveau):
