Leesverslag 7 Reize door het Aapenland
1) Voorwerk:
Auteur: J.A. Schasz M.D. (pseudoniem voor Gerrit Paape)
Titel: Reize door het Aapenland
Uitgeverij: Uitgeverij Vantilt
Plaats van uitgave:
Jaar van uitgave: 1788
Gelezen editie: 8e druk
2) Samenvatting:
In 'Reize door het Aapenland' vlucht de hoofdpersoon uit zijn dorp weg als hij onterecht wordt
beschuldigd van diefstal en moord. Hij komt in het idyllische Apenland terecht maar daar willen de
apen juist op mensen lijken.
De vrouw, de dienstmeid, het paard en de hond van de ik-verteller liggen in het water en hij kan niet
besluiten wie hij wil redden. Hij denkt daar zo lang over na dat iedereen verdrinkt. Mensen die erbij
komen staan, beschuldigen hem van moord. Iedereen in het dorp spant tegen de man samen en hij
besluit te vluchten. Op zijn vlucht ontdekt hij dat het verhaal over zijn misdaad heel snel de
vreemdste vormen aanneemt: hij heeft het paard gestolen, zijn vrouw de hersens ingeslagen, de
meid verkracht en de hond op haar buik gebonden. Later verwordt hij zelfs tot een duivel die dit
alles met alle vrouwen en beesten in het dorp gedaan heeft en er daarna op een kar getrokken door
vuurspuwende draken vandoor gegaan is.
In eerste instantie loopt de man alleen rechtdoor, maar omdat dat op begint te vallen, wijkt hij af
van het rechte pad en komt aan in een vreemd land. Hier moet hij om enige menslievendheid te
kunnen krijgen geld op zak hebben. Hij besluit door te lopen naar het apenland. Daar wordt hij
meteen herkend: hij blijkt vroeger aap 7854 geweest te zijn en in een mens veranderd te zijn. Hij
wordt verwelkomd door een lief apinnetje maar zijn lelijke vrouw zit ook ergens in een boom. Omdat
hij mens geworden is en teruggekomen is, wordt hij door een deftige aap, aap nummer 1, verheven
tot een hoger nummer, namelijk nummer 17. Omdat nummer 17 niets begrijpt van wat er gebeurt,
neemt nummer 1 hem mee naar zijn boom en vertelt hem over de apengewoonten. Hij vertelt ook
dat de apen graag mensen zouden willen worden.
Over dit idee wordt regelmatig door de hoogste apen in rang vergaderd. Tijdens de eerste
vergadering die aap 17 bijwoont, bespreken de aap wat er aan het uiterlijk van de apen veranderd
moet worden, om mens te kunnen worden. Nummer 1 stelt voor te beginnen met het inwendige,
omdat de apen anders net zo dom beginnen als de mensen. Aap nummer 4 zegt echter dat er zonder
uitwendige verandering geen inwendige verandering mogelijk is en nummer 5 sluit zich hierbij aan
en stelt heel concreet voor de apen kaal te scheren en de staarten af te hakken. Omdat hierover
ruzie ontstaat, wordt besloten de vergadering op te schorten en dan te besluiten over het
compromis om wel de staarten af te hakken maar niet van de hooggeplaatste apen.
Tijdens het reces kan men ook over dit compromis geen overeenstemming bereiken. Er komt een
volgend reces en er ontstaan twee partijen: de Nummereenianen en de Nummervijfianen. Nummer
17 houdt zich buiten de partijen. Het conflict wordt bekend onder de gewone apen en baart vooral
, de apinnen zorgen, omdat zij denken dat het om de denkbeeldige staarten (de pikken) gaat. Zij
willen geen staart minder maar meer! De apinnen gaan naar nummer 1 om uitleg. Nummer 1 snapt
meteen dat de apinnen het conflict verkeerd begrijpen maar legt ze dat niet uit. Hij denkt dat de
apinnen op deze manier aan zijn kant kunnen komen te staan. Nummer 1 raadt de apinnen dan ook
aan een rekwest in te dienen.
Als nummer 5 hiervan hoort, richt hij zich tot een heel lage aap om de zaak voor hem op te lossen.
Deze aap gaat naar de apinnen toe om uit te leggen dat als zij een extra staart willen, de staart juist
afgehakt moet worden om daar plek voor te maken. Hij raadt ze aan om nummer 17 te
onderzoeken, zodat zij kunnen zien dat mensen zonder staart plek hebben voor een extra staart. Dat
doen de apinnen: zij kleden nummer 17 uit en zien aan de achterkant plek voor een extra staart.
Ondertussen horen de mensen van het plan van de apen om mensen te willen worden. Vooral de
kermisartiesten zijn daar tegen want dan kunnen zij de apen niet meer voor hun werk gebruiken. Zij
formeren een geheim comité van drie mannen om een oplossing te zoeken.
De apinnen gaan terug naar de lage aap en laten een andere aap een rekwest opstellen. Aap
nummer 1 heeft de list van aap nummer 5 en de apinnen niet in de gaten. De apinnen denken
ondertussen dat ze doen wat aap 1 ook wil. Tijdens de volgende vergadering schrikt aap 1 dan ook
enorm van het rekwest. Hij vraagt om tijd voor een beraad maar daar willen de Nummervijfianen
niets van weten. Nummer 1 probeert dan de anderen ervan te overtuigen dat het afhakken van de
staarten, zal leiden tot de dood van velen, maar nummer 5 meent dat de wond met een
pikpleistertje dicht te plakken valt. De apen die het rekwest van de apinnen ter oren kwam,
verdachten hun vrouwen meteen van vreemdgaan en veel apengezinnen ontstond ruzie. Er
ontstond zo’n chaos in apenland dat veel apen begonnen te roepen om wettelijke afkapping, anders
deden zij het zelf.
In een nieuwe vergadering doet nummer 1 een laatste poging om op de rede van de apen in te
spelen maar nummer 5 speelt in op hun angsten en wint. Nummer 1 stelt dan voor om eerst van een
kleine groep de staarten af te kappen zodat iedereen kan zien wat er gebeurt. Hij biedt zichzelf als
vrijwilliger aan. De Nummervijfianen vrezen echter om dan het hele apendom tegen zich te krijgen
en blijven vasthouden aan het plan om alle staarten in een keer af te hakken. Men besluit meteen
tot een datum: de derde dag na de resolutie.
De kermismensen besluiten z.s.m. naar het apenland te reizen om te redden wat er te redden valt.
Men organiseert dat de apen op een groot veld verschillende cirkels vormen. Iedere aap krijgt een
hakmes, een houtblokje en een pikpleister. Op het gegeven sein leggen alle apen de staarten op het
blok, op het volgende sein heffen zij het mes en op het derde sein hakken zij de staart af. De hoge
apen staan op een verhoging in de buurt, zien wat de apen zichzelf aandoen en horen welke kreten
van pijn zij uitstoten. Veel apen bloeden dood of worden in de chaos vertrapt. De Nummervijfianen
trekken zich terug, de Nummereenianen proberen te helpen wat ze kunnen. De kermisartiesten
komen aan en nemen de Nummervijfianen gevangen om te kunnen gebruiken tijdens hun werk.
Nummer 17 valt flauw en slaapt drie dagen en nachten. Als hij wakker wordt, ziet hij zijn vrouw en
zijn zwangere dienstmaagd en wordt woest.
3) Titelverklaring:
De hoofdpersoon reist door een imaginair apenland.
4) Personages:
Verteller
De verteller is een slimme en laconieke man. Hij is eerder een man van de gedachte dan van het
gevoel want hij denkt erg lang na voordat hij iemand zal redden en dan is het te laat. Als het echter
1) Voorwerk:
Auteur: J.A. Schasz M.D. (pseudoniem voor Gerrit Paape)
Titel: Reize door het Aapenland
Uitgeverij: Uitgeverij Vantilt
Plaats van uitgave:
Jaar van uitgave: 1788
Gelezen editie: 8e druk
2) Samenvatting:
In 'Reize door het Aapenland' vlucht de hoofdpersoon uit zijn dorp weg als hij onterecht wordt
beschuldigd van diefstal en moord. Hij komt in het idyllische Apenland terecht maar daar willen de
apen juist op mensen lijken.
De vrouw, de dienstmeid, het paard en de hond van de ik-verteller liggen in het water en hij kan niet
besluiten wie hij wil redden. Hij denkt daar zo lang over na dat iedereen verdrinkt. Mensen die erbij
komen staan, beschuldigen hem van moord. Iedereen in het dorp spant tegen de man samen en hij
besluit te vluchten. Op zijn vlucht ontdekt hij dat het verhaal over zijn misdaad heel snel de
vreemdste vormen aanneemt: hij heeft het paard gestolen, zijn vrouw de hersens ingeslagen, de
meid verkracht en de hond op haar buik gebonden. Later verwordt hij zelfs tot een duivel die dit
alles met alle vrouwen en beesten in het dorp gedaan heeft en er daarna op een kar getrokken door
vuurspuwende draken vandoor gegaan is.
In eerste instantie loopt de man alleen rechtdoor, maar omdat dat op begint te vallen, wijkt hij af
van het rechte pad en komt aan in een vreemd land. Hier moet hij om enige menslievendheid te
kunnen krijgen geld op zak hebben. Hij besluit door te lopen naar het apenland. Daar wordt hij
meteen herkend: hij blijkt vroeger aap 7854 geweest te zijn en in een mens veranderd te zijn. Hij
wordt verwelkomd door een lief apinnetje maar zijn lelijke vrouw zit ook ergens in een boom. Omdat
hij mens geworden is en teruggekomen is, wordt hij door een deftige aap, aap nummer 1, verheven
tot een hoger nummer, namelijk nummer 17. Omdat nummer 17 niets begrijpt van wat er gebeurt,
neemt nummer 1 hem mee naar zijn boom en vertelt hem over de apengewoonten. Hij vertelt ook
dat de apen graag mensen zouden willen worden.
Over dit idee wordt regelmatig door de hoogste apen in rang vergaderd. Tijdens de eerste
vergadering die aap 17 bijwoont, bespreken de aap wat er aan het uiterlijk van de apen veranderd
moet worden, om mens te kunnen worden. Nummer 1 stelt voor te beginnen met het inwendige,
omdat de apen anders net zo dom beginnen als de mensen. Aap nummer 4 zegt echter dat er zonder
uitwendige verandering geen inwendige verandering mogelijk is en nummer 5 sluit zich hierbij aan
en stelt heel concreet voor de apen kaal te scheren en de staarten af te hakken. Omdat hierover
ruzie ontstaat, wordt besloten de vergadering op te schorten en dan te besluiten over het
compromis om wel de staarten af te hakken maar niet van de hooggeplaatste apen.
Tijdens het reces kan men ook over dit compromis geen overeenstemming bereiken. Er komt een
volgend reces en er ontstaan twee partijen: de Nummereenianen en de Nummervijfianen. Nummer
17 houdt zich buiten de partijen. Het conflict wordt bekend onder de gewone apen en baart vooral
, de apinnen zorgen, omdat zij denken dat het om de denkbeeldige staarten (de pikken) gaat. Zij
willen geen staart minder maar meer! De apinnen gaan naar nummer 1 om uitleg. Nummer 1 snapt
meteen dat de apinnen het conflict verkeerd begrijpen maar legt ze dat niet uit. Hij denkt dat de
apinnen op deze manier aan zijn kant kunnen komen te staan. Nummer 1 raadt de apinnen dan ook
aan een rekwest in te dienen.
Als nummer 5 hiervan hoort, richt hij zich tot een heel lage aap om de zaak voor hem op te lossen.
Deze aap gaat naar de apinnen toe om uit te leggen dat als zij een extra staart willen, de staart juist
afgehakt moet worden om daar plek voor te maken. Hij raadt ze aan om nummer 17 te
onderzoeken, zodat zij kunnen zien dat mensen zonder staart plek hebben voor een extra staart. Dat
doen de apinnen: zij kleden nummer 17 uit en zien aan de achterkant plek voor een extra staart.
Ondertussen horen de mensen van het plan van de apen om mensen te willen worden. Vooral de
kermisartiesten zijn daar tegen want dan kunnen zij de apen niet meer voor hun werk gebruiken. Zij
formeren een geheim comité van drie mannen om een oplossing te zoeken.
De apinnen gaan terug naar de lage aap en laten een andere aap een rekwest opstellen. Aap
nummer 1 heeft de list van aap nummer 5 en de apinnen niet in de gaten. De apinnen denken
ondertussen dat ze doen wat aap 1 ook wil. Tijdens de volgende vergadering schrikt aap 1 dan ook
enorm van het rekwest. Hij vraagt om tijd voor een beraad maar daar willen de Nummervijfianen
niets van weten. Nummer 1 probeert dan de anderen ervan te overtuigen dat het afhakken van de
staarten, zal leiden tot de dood van velen, maar nummer 5 meent dat de wond met een
pikpleistertje dicht te plakken valt. De apen die het rekwest van de apinnen ter oren kwam,
verdachten hun vrouwen meteen van vreemdgaan en veel apengezinnen ontstond ruzie. Er
ontstond zo’n chaos in apenland dat veel apen begonnen te roepen om wettelijke afkapping, anders
deden zij het zelf.
In een nieuwe vergadering doet nummer 1 een laatste poging om op de rede van de apen in te
spelen maar nummer 5 speelt in op hun angsten en wint. Nummer 1 stelt dan voor om eerst van een
kleine groep de staarten af te kappen zodat iedereen kan zien wat er gebeurt. Hij biedt zichzelf als
vrijwilliger aan. De Nummervijfianen vrezen echter om dan het hele apendom tegen zich te krijgen
en blijven vasthouden aan het plan om alle staarten in een keer af te hakken. Men besluit meteen
tot een datum: de derde dag na de resolutie.
De kermismensen besluiten z.s.m. naar het apenland te reizen om te redden wat er te redden valt.
Men organiseert dat de apen op een groot veld verschillende cirkels vormen. Iedere aap krijgt een
hakmes, een houtblokje en een pikpleister. Op het gegeven sein leggen alle apen de staarten op het
blok, op het volgende sein heffen zij het mes en op het derde sein hakken zij de staart af. De hoge
apen staan op een verhoging in de buurt, zien wat de apen zichzelf aandoen en horen welke kreten
van pijn zij uitstoten. Veel apen bloeden dood of worden in de chaos vertrapt. De Nummervijfianen
trekken zich terug, de Nummereenianen proberen te helpen wat ze kunnen. De kermisartiesten
komen aan en nemen de Nummervijfianen gevangen om te kunnen gebruiken tijdens hun werk.
Nummer 17 valt flauw en slaapt drie dagen en nachten. Als hij wakker wordt, ziet hij zijn vrouw en
zijn zwangere dienstmaagd en wordt woest.
3) Titelverklaring:
De hoofdpersoon reist door een imaginair apenland.
4) Personages:
Verteller
De verteller is een slimme en laconieke man. Hij is eerder een man van de gedachte dan van het
gevoel want hij denkt erg lang na voordat hij iemand zal redden en dan is het te laat. Als het echter
