Week 1
(Eindhovense brandstichting)
Grens tussen voorbereidingshandelingen en begin van uitvoering
Casus
Twee mannen wilden een huis in brand steken. Zj hadden alles in gereedheid gebracht: benzine, lonten
door het huid, gaspistool met touwtjes. Door aan het touwtje te trekken, zou het huis in brand vliegen.
Ze werden echter verhinderd.
Rechtsregel
De HR moest beoordelen of er hier sprake was van een poging, en dus van een begin van uitvoering.
De Hoge Raad stelt dat er pas sprake is van een begin van uitvoering kan als de verdachte een
zodanige handeling heeft verricht, dat het misdrijf – zonder nader ingrijpen – wordt voltooid. Dit
betekent dat de verdachte al moet zijn begonnen met de allerlaatste handeling voordat het misdrijf is
voltooid.
Samir A.
Voorbereiding
Casus
Samir A. was van plan een aanslag te plegen op verschillende overheidsgebouwen en wilde dit doen
met o.a.: kerstboomverlichting, batterijen, kunstmest, snoeren etc. Het Hof stelde dat deze voorwerpen
op zichzelf niet zijn bestemd tot voorbereiding van een aanslag, omdat de voorwerpen die
bestemming in objectieve zin niet kunnen hebben.
Rechtsregel
De HR verworp dit. Het misdadige doel van de verdachte is uiteindelijk van belang, waarbij alle
voorwerpen tezamen (ook absoluut ondeugdelijke voorwerpen) en de bestemming van deze
voorwerpen kunnen worden meegewogen.
Citoarrest (1978)
Poging
Casus
Wanneer is er sprake van een ‘begin van uitvoering’ van de poging?
Rechtsregel
Gedragingen zijn naar hun uiterlijke verschijningsvorm aan te merken als een begin van uitvoering,
wanneer zij naar hun uiterlijke verschijningsvorm zijn gericht op voltooiing van het misdrijf
1
, Helikopter arrest (2021)
Poging
Casus
9 verdachten wilden een helikopter huren om zo een gedetineerde in de p.i. in Roermond te bevrijden.
Ze wilden een landing maken, waarbij ze de bestuurder wilden overmeesteren en de helikopter kapen.
Enkel het instappen in de heli was het laatste dominosteentje om tot het strafbare feit over te gaan. Dit
was van belang bij het oordeel van de HR.
Rechtsregel
Aanvulling op het Citoarrest. Er worden in dit arrest factoren gegeven om te bepalen of er sprake is
van een begin van uitvoering. De factoren om dit te bepalen zijn:
a. Hoe dicht lagen de gedragingen op voltooiing van het misdrijf aan in tijd/plaats
b. Hoe concreet de gedraging op voltooiing is gericht (wat moet er nog gebeuren om het misdrijf
te voltooien?)
c. Samenstel van gedragingen
d. Aard misdrijf
Coronaspuger
Casus
In april 2020 spuugde een verdachte richting twee verbalisanten. De klodder belandde twee meter
voor hun voeten. De verbalisanten maakten zich zorgen over verspreiding van het coronavirus; op dat
moment was er namelijk nog veel onzeker over het virus.
Kan het spugen worden aangemerkt als bedreiging met zware mishandeling?
Rechtsregel
Antwoord: ja. Voor een bedreiging in het onderhavige geval is vereist dat bij betrokkene redelijkerwijs
de vrees kon ontstaan dat deze zwaar lichamelijk letsel zou kunnen oplopen en het opzet van de
verdachte moet hierop zijn gericht. Daar is aan voldaan. Het spugen kan dus worden aangemerkt als
bedreiging met zware mishandeling
Nijmeegse scooterzaak
Casus
Twee verdachten hadden het plan een hotel te overvallen. Toen zij onderweg politie tegenkwamen,
sloegen zij op de vlucht en overtraden alle verkeersregels. Onderweg schepten ze een voetganger die
overstak. De voetganger overleed.
Het Hof is van oordeel dat voor de vraag of sprake is van medeplegen, doodslag, dood door schuld of
gevaarzetting op de weg van belang is wie ten tijde van het feit de bestuurder was van de
motorscooter. Het hof sprak de verdachten hiervoor vrij, omdat het hof niet kon vaststellen wie de
bestuurder van de scooter was. Ook het medeplegen kon niet worden bewezen, omdat van een nauwe
en bewuste samenwerking tijdens de vlucht niet kon worden bewezen.
Rechtsregel
Om te spreken van medeplegen, is een exacte vaststelling van de verdeling van de rollen niet
noodzakelijk omdat de rollen zodanig inwisselbaar zijn. Vaststellen dat het onderdeel om ten koste
van alles te kunnen vluchten onderdeel was van het grotere plan, het overvallen van het hotel, is
voldoende.
2
(Eindhovense brandstichting)
Grens tussen voorbereidingshandelingen en begin van uitvoering
Casus
Twee mannen wilden een huis in brand steken. Zj hadden alles in gereedheid gebracht: benzine, lonten
door het huid, gaspistool met touwtjes. Door aan het touwtje te trekken, zou het huis in brand vliegen.
Ze werden echter verhinderd.
Rechtsregel
De HR moest beoordelen of er hier sprake was van een poging, en dus van een begin van uitvoering.
De Hoge Raad stelt dat er pas sprake is van een begin van uitvoering kan als de verdachte een
zodanige handeling heeft verricht, dat het misdrijf – zonder nader ingrijpen – wordt voltooid. Dit
betekent dat de verdachte al moet zijn begonnen met de allerlaatste handeling voordat het misdrijf is
voltooid.
Samir A.
Voorbereiding
Casus
Samir A. was van plan een aanslag te plegen op verschillende overheidsgebouwen en wilde dit doen
met o.a.: kerstboomverlichting, batterijen, kunstmest, snoeren etc. Het Hof stelde dat deze voorwerpen
op zichzelf niet zijn bestemd tot voorbereiding van een aanslag, omdat de voorwerpen die
bestemming in objectieve zin niet kunnen hebben.
Rechtsregel
De HR verworp dit. Het misdadige doel van de verdachte is uiteindelijk van belang, waarbij alle
voorwerpen tezamen (ook absoluut ondeugdelijke voorwerpen) en de bestemming van deze
voorwerpen kunnen worden meegewogen.
Citoarrest (1978)
Poging
Casus
Wanneer is er sprake van een ‘begin van uitvoering’ van de poging?
Rechtsregel
Gedragingen zijn naar hun uiterlijke verschijningsvorm aan te merken als een begin van uitvoering,
wanneer zij naar hun uiterlijke verschijningsvorm zijn gericht op voltooiing van het misdrijf
1
, Helikopter arrest (2021)
Poging
Casus
9 verdachten wilden een helikopter huren om zo een gedetineerde in de p.i. in Roermond te bevrijden.
Ze wilden een landing maken, waarbij ze de bestuurder wilden overmeesteren en de helikopter kapen.
Enkel het instappen in de heli was het laatste dominosteentje om tot het strafbare feit over te gaan. Dit
was van belang bij het oordeel van de HR.
Rechtsregel
Aanvulling op het Citoarrest. Er worden in dit arrest factoren gegeven om te bepalen of er sprake is
van een begin van uitvoering. De factoren om dit te bepalen zijn:
a. Hoe dicht lagen de gedragingen op voltooiing van het misdrijf aan in tijd/plaats
b. Hoe concreet de gedraging op voltooiing is gericht (wat moet er nog gebeuren om het misdrijf
te voltooien?)
c. Samenstel van gedragingen
d. Aard misdrijf
Coronaspuger
Casus
In april 2020 spuugde een verdachte richting twee verbalisanten. De klodder belandde twee meter
voor hun voeten. De verbalisanten maakten zich zorgen over verspreiding van het coronavirus; op dat
moment was er namelijk nog veel onzeker over het virus.
Kan het spugen worden aangemerkt als bedreiging met zware mishandeling?
Rechtsregel
Antwoord: ja. Voor een bedreiging in het onderhavige geval is vereist dat bij betrokkene redelijkerwijs
de vrees kon ontstaan dat deze zwaar lichamelijk letsel zou kunnen oplopen en het opzet van de
verdachte moet hierop zijn gericht. Daar is aan voldaan. Het spugen kan dus worden aangemerkt als
bedreiging met zware mishandeling
Nijmeegse scooterzaak
Casus
Twee verdachten hadden het plan een hotel te overvallen. Toen zij onderweg politie tegenkwamen,
sloegen zij op de vlucht en overtraden alle verkeersregels. Onderweg schepten ze een voetganger die
overstak. De voetganger overleed.
Het Hof is van oordeel dat voor de vraag of sprake is van medeplegen, doodslag, dood door schuld of
gevaarzetting op de weg van belang is wie ten tijde van het feit de bestuurder was van de
motorscooter. Het hof sprak de verdachten hiervoor vrij, omdat het hof niet kon vaststellen wie de
bestuurder van de scooter was. Ook het medeplegen kon niet worden bewezen, omdat van een nauwe
en bewuste samenwerking tijdens de vlucht niet kon worden bewezen.
Rechtsregel
Om te spreken van medeplegen, is een exacte vaststelling van de verdeling van de rollen niet
noodzakelijk omdat de rollen zodanig inwisselbaar zijn. Vaststellen dat het onderdeel om ten koste
van alles te kunnen vluchten onderdeel was van het grotere plan, het overvallen van het hotel, is
voldoende.
2
