Samenvatting Klinische Chemie - Schildklier en Fertiliteit

Samenvatting KC

Schildklier
 Plat, vlindervormig orgaan aan de voorzijde
van het strottenhoofd
 Sterk doorbloed
 4cm
 Bijschildklieren

Microscopische bouw
 Follikels gevuld met colloïd omringd door een
enkele laag epitheelcellen
 Cellen produceren Thyreoglobuline (schildkliereiwit)

Schildklierhormoon productie
 Synthese aan grensvlak tussen epitheel en colloïd
o Jodium wordt opgenomen in schildklierhormoon
o Thyreoglobuline bindt jodium
o T4 (4 jodiumionen) en T3 (3 jodiumionen)

Jodering
 Jodering van tyrosylresten in Thyreoglobuline levert residuen:
o MIT: Monojoodtyrosine
o DIT: Dijoodtyrosine
 DIT + DIT  T4/Thyroxine (d.m.v. etherverbinding)
 DIT + MIT  T3/Trijoodthyronine
 Hormonen worden door hydrolyse uit Thyreoglobuline vrijgemaakt

Jodiumpomp
 Schildklier dekt de jodium behoefte uit inname en recycling
 In Nederland onvoldoende inname van jodium  in 1996 is het gehalte
jodium in brood en tafelzout verhoogd door de overheid
 In de membraan van cellen zit een speciale jodium pomp

Functie TPO (Thyreoperoxidase)
 Schilklierenzym dat de jodering en de koppeling MIT en DIT katalyseert

Transport eiwitten Hypothalamus
 Transsporteiwit TBG (Thyroxine bindend globuline),
albumine en pre-albumine TRH
 T4 en T3 zijn in het bloed in eiwitgebonden vorm aanwezig
 In vrije vorm (0,02% T4 en 0,3% T3) kunnen T4 en T3 de Hypofyse
celmembraan passeren
TSH
Schildklier regulatie
 TRH (Thyroïd releasing hormoon)
 TSH (Thyroïd stimulerend hormoon) Schildklier
 T3 en T4 remmen de productie van TSH en TRH
(negatieve feedback) T3 & T4


Organen

, Biologische werking schildklierhormoon




Hyperthyroïdie
 Te snel werkende schildklier
 Verhoogde FT4 (actieve T4)
 Verlaagde TSH
 Ziekte van Graves (Struma) auto-
immuunziekte

Hypothyroïde
 Te traag werkende schildklier
 Verhoogde TSH
 Verlaagde FT4
 Ziekte van Hashimoto
 Auto-immuunziekte
 As tegen TPO (Thyreoperoxidase,
schildklierenzym)

Behandeling
 Medicijnen (Thyrax, Euthyrox)
 Soms operatie

Neonatale hielprik screening
 Onderzoek naar 24 ernstige ziekten d.m.v. een hielprik bij pasgeborenen
tussen 3 en 7 dagen oud
 Historisch ontstaan uit PKU (Phenylketonurie) / CHT (Congenitale
hypothyroïdie) screening
 Bevolkingsonderzoek RIVM

Zwangerschap
 Schildklier ziekten kunnen invloed hebben op de vruchtbaarheid
 In de zwangerschap van een vrouw met schildklierziekte moet de
schildklierfunctie goed in de gaten worden gehouden.
 Het kind is in het eerste trimester afhankelijk van schildklierhormoon van
de moeder

LAB