,Inhoud
Tractus circulatorius................................................................................................ 3
Doelstellingen:.................................................................................................... 3
Tractus respiratorius............................................................................................. 12
Doelstellingen................................................................................................... 12
Besturingssystemen I en II................................................................................... 15
Doelstellingen................................................................................................... 15
Tractus digistives.................................................................................................. 25
Doelstellingen:.................................................................................................. 25
Cel & Weefselleer................................................................................................. 33
Doelstellingen................................................................................................... 33
Weerstand, afweer en huid................................................................................... 39
Doelstellingen................................................................................................... 39
Tractus urinarius................................................................................................... 45
Doelstellingen:.................................................................................................. 45
Houdings-en bewegingsapparaat.........................................................................48
Doelstellingen................................................................................................... 48
Tractus genitalis en seksualiteit............................................................................52
Doelstellingen:.................................................................................................. 52
Zwangerschap...................................................................................................... 56
Doelstellingen:.................................................................................................. 56
Hepatitis B............................................................................................................ 57
Doelstellingen:.................................................................................................. 57
2
, Tractus circulatorius
Doelstellingen:
De student kan
1. De drie kernonderdelen van de tractus circulatorius (te weten: de
bloedvaten, het bloed en de pompsystemen) beschrijven naar bouw en
functie.
1. De noodzaak van de aanwezigheid van het lymfevatstelsel
beargumenteren vanuit de
fysiologische (druk-)processen op capillairniveau.
2. De bouw en functies inzake de afweer van het lymfevatstelsel beschrijven.
3. De regulatie van de tractus circulatorius toelichten aan de hand van een
zelfgemaakte schets. In deze toelichting besteedt de student aandacht
aan de behoefte van het menselijk organisme in relatie tot de functie en
aansturing van de tractus circulatorius.
Literatuursuggesties
Waugh, A & Grant, A. (2021). Ross en Wilson Anatomie en Fysiologie in
gezondheid en ziekte. , sectie
2 (hoofdstuk 4, 5 en 6). Elsevier Health Sciences.
Het hart
Het hart bestaat uit een rechterhelft en een linkerhelft. Ze stuwen het bloed aan
de ene kant weg en zuigen het bloed aan de andere kant aan. Door deze druk
ontstaat er drukverschil en dit zorgt voor stroming van het bloed.
Elke harthelft is verdeeld in 2 holten:
1. Boezem (atrium)
2. Kamer(ventrikel)
Het hart bestaat dus uit 4 holten in totaal.
Het bloed wordt gecirculeerd in 2 systemen:
1. Grote bloedsomloop(lichaamscirculatie)
Functie: Vervoeren van zuurstofrijk bloed naar alle organen in het lichaam
en afvoeren van zuurstofarm bloed naar het hart.
Route: linkerkamer, aorta, slagaders, kleine slagaders, haarvaten, organen
en weefsels, haarvaten, kleine aders, aders, holle aders,
rechterboezem( rechterkamer)
2. Kleine bloedsomloop(longcirculatie)
Functie: Vervoeren van zuurstafarm bloed naar de longen en het afvoeren
van zuurstofrijkbloed naar het hart.
Route: rechterkamer, longslagaders, kleine slagaders, haarvaten,
longweefsel, haarvaten, kleine aders, longaders, linkerboezem
(linkerkamer)
Ligging van het hart
Het hart ligt in de borstholte, direct achter het borstbeen(sternum). In de
ruimte tussen de longen, slokdarm(oesofagus) en grote bloedvaten. Deze
ruimte heet mediastinum. De hartpunt(apex) wijst naar links.
Bouw van het hart
3
, Het hart is gebouwd uit 2 holle spieren, de boezemspier en de kamerspier. Deze
zijn gescheiden door 2 bindweefselringen: de annuli fibrosi cordis. De linker
en rechter harthelft zijn gescheiden door een harttussenschot. (septum
cordis). Dit schot verdeelt de boezemspier in rechterboezem en linkerboezem.
Tussen de kamers is dit tussenschot veel dikker deze bestaat uit
hartspierweefsel. Deze verdeelt de kamer in rechterkamer en linkerkamer.
In de rechterboezem monden 2 grote bloedvaten uit. De bovenste holle ader
(v,cava superior), onderste holle ader( v.cava inferior). Hierdoor stroomt
zuurstofarm bloed de rechterboezem in.
In de rechterkamer zie je de truncus pulmonalis, die als snel opsplits in de
linker en de rechter longslagader (arteria pulmonalis) . De longslagaders
bevatten zuurstofarm bloed. In de linkerboezem monden 4 longader ( venae
pulmonales) uit met zuurstofrijkbloed.
Aan de linkerkamer zit de grote lichaamsslagaders vast (aorta)
Kleppen
De bindweefselring heeft 4 openingen, 2 tussen de boezems en 2 tussen
kamers. Deze 4 openingen worden ritmische afgesloten door
bindweefselvliezen. Dit zijn hartkleppen of kleppen.
De 2 kleppen tussen boezems en kamers worden boezem-
kamerkleppen( artrioventriculair kleppen of av-kleppen.
1. De boezem-kamerklep tussen de rechterboezem en rechterkamer heeft 3
bindweefselslippen en heet drieslippige klep(tricuspidaalklep / valva
tricuspidalis)
2. De boezem-kamerklep tussen de linker boezem en de linkerkamer heeft 2
bindweefselslippen en heet tweeslippige klep (bicuspidaalklep/ valva
bicuspidalis)
De kleppen zit vast met dunne pezige draden (chordae tendineae/ papillaire
spieren/ musculi papilares)
De arteriële kleppen zitten vast aan de basis van de truncus pulmonalis een aan
de aorta. Deze hebben halvemaanvormige slippen( valvulae semilunares) De
halvemaanvormige slippen tussen de rechterkamer en de longslagader worden
samen de pulmonaalklep genoemd. De linker en de aorta heten samen de
aortaklep.
De wand het hart
Endocard: binnenlaag dekweefsel (endotheel)
Myocard: dwarsgestreept spierweefsel, dikste deel van de hartwand
Epicard: buitenlaag dun bindweefsel vormt het viscerale(orgaan) blad en
is vergroeit met het hart (elastisch)
Pericard: rondom zitten de beide weivliezen, samen het pericard ofwel
hartzakje vormen. Het binnenblad van het hartzakje wordt epicard
genoemd. Tussen beide lagen een kleine hoeveelheid vocht die hart
vrijheid geeft om te bewegen zonder wrijving.
Prikkelgeleiding in het hart
Een deel van de hartspiercellen heeft het vermogen om prikkels op te wekken.
Een andere deel is gespecialiseerd in het geleiden van deze prikkels. De
prikkelvormende en de prikkelgeleidende hartspiercellen vormen samen de
prikkelautomaat van het hart.
4
Tractus circulatorius................................................................................................ 3
Doelstellingen:.................................................................................................... 3
Tractus respiratorius............................................................................................. 12
Doelstellingen................................................................................................... 12
Besturingssystemen I en II................................................................................... 15
Doelstellingen................................................................................................... 15
Tractus digistives.................................................................................................. 25
Doelstellingen:.................................................................................................. 25
Cel & Weefselleer................................................................................................. 33
Doelstellingen................................................................................................... 33
Weerstand, afweer en huid................................................................................... 39
Doelstellingen................................................................................................... 39
Tractus urinarius................................................................................................... 45
Doelstellingen:.................................................................................................. 45
Houdings-en bewegingsapparaat.........................................................................48
Doelstellingen................................................................................................... 48
Tractus genitalis en seksualiteit............................................................................52
Doelstellingen:.................................................................................................. 52
Zwangerschap...................................................................................................... 56
Doelstellingen:.................................................................................................. 56
Hepatitis B............................................................................................................ 57
Doelstellingen:.................................................................................................. 57
2
, Tractus circulatorius
Doelstellingen:
De student kan
1. De drie kernonderdelen van de tractus circulatorius (te weten: de
bloedvaten, het bloed en de pompsystemen) beschrijven naar bouw en
functie.
1. De noodzaak van de aanwezigheid van het lymfevatstelsel
beargumenteren vanuit de
fysiologische (druk-)processen op capillairniveau.
2. De bouw en functies inzake de afweer van het lymfevatstelsel beschrijven.
3. De regulatie van de tractus circulatorius toelichten aan de hand van een
zelfgemaakte schets. In deze toelichting besteedt de student aandacht
aan de behoefte van het menselijk organisme in relatie tot de functie en
aansturing van de tractus circulatorius.
Literatuursuggesties
Waugh, A & Grant, A. (2021). Ross en Wilson Anatomie en Fysiologie in
gezondheid en ziekte. , sectie
2 (hoofdstuk 4, 5 en 6). Elsevier Health Sciences.
Het hart
Het hart bestaat uit een rechterhelft en een linkerhelft. Ze stuwen het bloed aan
de ene kant weg en zuigen het bloed aan de andere kant aan. Door deze druk
ontstaat er drukverschil en dit zorgt voor stroming van het bloed.
Elke harthelft is verdeeld in 2 holten:
1. Boezem (atrium)
2. Kamer(ventrikel)
Het hart bestaat dus uit 4 holten in totaal.
Het bloed wordt gecirculeerd in 2 systemen:
1. Grote bloedsomloop(lichaamscirculatie)
Functie: Vervoeren van zuurstofrijk bloed naar alle organen in het lichaam
en afvoeren van zuurstofarm bloed naar het hart.
Route: linkerkamer, aorta, slagaders, kleine slagaders, haarvaten, organen
en weefsels, haarvaten, kleine aders, aders, holle aders,
rechterboezem( rechterkamer)
2. Kleine bloedsomloop(longcirculatie)
Functie: Vervoeren van zuurstafarm bloed naar de longen en het afvoeren
van zuurstofrijkbloed naar het hart.
Route: rechterkamer, longslagaders, kleine slagaders, haarvaten,
longweefsel, haarvaten, kleine aders, longaders, linkerboezem
(linkerkamer)
Ligging van het hart
Het hart ligt in de borstholte, direct achter het borstbeen(sternum). In de
ruimte tussen de longen, slokdarm(oesofagus) en grote bloedvaten. Deze
ruimte heet mediastinum. De hartpunt(apex) wijst naar links.
Bouw van het hart
3
, Het hart is gebouwd uit 2 holle spieren, de boezemspier en de kamerspier. Deze
zijn gescheiden door 2 bindweefselringen: de annuli fibrosi cordis. De linker
en rechter harthelft zijn gescheiden door een harttussenschot. (septum
cordis). Dit schot verdeelt de boezemspier in rechterboezem en linkerboezem.
Tussen de kamers is dit tussenschot veel dikker deze bestaat uit
hartspierweefsel. Deze verdeelt de kamer in rechterkamer en linkerkamer.
In de rechterboezem monden 2 grote bloedvaten uit. De bovenste holle ader
(v,cava superior), onderste holle ader( v.cava inferior). Hierdoor stroomt
zuurstofarm bloed de rechterboezem in.
In de rechterkamer zie je de truncus pulmonalis, die als snel opsplits in de
linker en de rechter longslagader (arteria pulmonalis) . De longslagaders
bevatten zuurstofarm bloed. In de linkerboezem monden 4 longader ( venae
pulmonales) uit met zuurstofrijkbloed.
Aan de linkerkamer zit de grote lichaamsslagaders vast (aorta)
Kleppen
De bindweefselring heeft 4 openingen, 2 tussen de boezems en 2 tussen
kamers. Deze 4 openingen worden ritmische afgesloten door
bindweefselvliezen. Dit zijn hartkleppen of kleppen.
De 2 kleppen tussen boezems en kamers worden boezem-
kamerkleppen( artrioventriculair kleppen of av-kleppen.
1. De boezem-kamerklep tussen de rechterboezem en rechterkamer heeft 3
bindweefselslippen en heet drieslippige klep(tricuspidaalklep / valva
tricuspidalis)
2. De boezem-kamerklep tussen de linker boezem en de linkerkamer heeft 2
bindweefselslippen en heet tweeslippige klep (bicuspidaalklep/ valva
bicuspidalis)
De kleppen zit vast met dunne pezige draden (chordae tendineae/ papillaire
spieren/ musculi papilares)
De arteriële kleppen zitten vast aan de basis van de truncus pulmonalis een aan
de aorta. Deze hebben halvemaanvormige slippen( valvulae semilunares) De
halvemaanvormige slippen tussen de rechterkamer en de longslagader worden
samen de pulmonaalklep genoemd. De linker en de aorta heten samen de
aortaklep.
De wand het hart
Endocard: binnenlaag dekweefsel (endotheel)
Myocard: dwarsgestreept spierweefsel, dikste deel van de hartwand
Epicard: buitenlaag dun bindweefsel vormt het viscerale(orgaan) blad en
is vergroeit met het hart (elastisch)
Pericard: rondom zitten de beide weivliezen, samen het pericard ofwel
hartzakje vormen. Het binnenblad van het hartzakje wordt epicard
genoemd. Tussen beide lagen een kleine hoeveelheid vocht die hart
vrijheid geeft om te bewegen zonder wrijving.
Prikkelgeleiding in het hart
Een deel van de hartspiercellen heeft het vermogen om prikkels op te wekken.
Een andere deel is gespecialiseerd in het geleiden van deze prikkels. De
prikkelvormende en de prikkelgeleidende hartspiercellen vormen samen de
prikkelautomaat van het hart.
4
