Samenva ng stof selec e psychologie UU
Hoofdstuk 1 biopsychologie van emotie, stress en
gezondheid
Angst is de makkelijkste emo e om af te leiden uit verschillende soorten, speelt een
belangrijke adap eve func e bij het vermijden van bedreigende situa es en chronische angst
is veelvoorkomende bron van stress
Rol van autonome zenuwstelsel in emo onele ervaring en gezichtsuitdrukkingen van emo e
Belangrijke gebeurtenissen in geschiedenis voor biopsychologie van emo e
Gage func oneerde goed, maar persoonlijkheid en emo onele leven waren veranderd na
ongeluk.
Schade aan beide mediale prefrontale kwabben → betrokken bij planning,
besluitvorming en emo e.
Darwin’s theorie van de evolu e van emo e:
Bepaalde emo onele reac es als gezichtsuitdrukkingen hebben de neiging om
dezelfde emo es op te wekken bij alle leden van een soort.
Hij dacht dat ui ng van emo e product van evolu e was.
Hij ontwikkelde theorie over de evolu e van emo onele expressie:
Ui ngen van emo e komen voort uit gedragingen die aangeven wat een dier
waarschijnlijk gaat doen
Als dit gedrag ten goede is, dan zullen ze evolueren en hun communica eve
func e verbeteren en de oorspronkelijke func e kan verloren gaan.
Het principe van an these: tegengestelde boodschappen worden
gesignaleerd door tegengestelde bewegingen, want ze moeten natuurlijk
goed te onderscheiden zijn.
Dus eigenlijk als gevecht, dan aanvaller boos → met agressie communiceren, dus kon
vijand in mideren zonder te vechten. Als gevolg dat gedrag evolueerde en aantal
gevechten nam af
James-lange en cannon-bard theorie:
Eerste fysiologische theorie
Emo e inducerende sensorische prikkels → ontvangen en geïnterpreteerd in cortex
→ verandering in viscerale (inwendige) organen via autonoom zenuwstelsel. En in
skeletspieren via soma sch zenuwstelsel. → zenuwstelsel vervolgens reac e in
hersenen (emo e).
Zij dachten dus dat de fysiologische reac es leiden tot emo e en niet andersom.
(bijv. snelle hartslag leidt tot angst)
De cannon-bard theorie zegt juist dat emo onele s muli zorgen voor 2
ona ankelijke prikkelende e ecten: zowel emo e in hersenen als emo e in
autonome en soma sche zenuwstelsel (en dat dit bij alle emo onele ervaringen
hetzelfde is, dus verhoogde hartslag etc.). (dus parallelle processen)
Beiden blijken onjuist!!! → want soma sche en autonomie feedback niet nodig voor
ervaren emo e (mensen met gebroken nek ook in staat tot emo e namelijk). (enige
demping van angst en woede tho)
Downloaded by youn sam ()
,Samenva ng stof selec e psychologie UU
Toen kwam de moderne biopsychologie visie, waarbij alle drie factoren elkaar
kunnen beïnvloeden.
SHAM-woede: extreme woede na verwijdering cortex → hypothalamus cruciaal voor
ui ng agressieve reac es en func e cortex is om deze reac es te remmen en te
sturen.
Limbische systeem en emo e:
Papez stelde voor dat emo e wordt uitgedrukt door de werking van delen van het
limbisch systeem op de hypothalamus en dat ze worden ervaren door hun werking
op de cortex.
Kluver Bucy syndroom: alles eten, verhoogde ongepaste seksuele ac viteit,
vertrouwde objecten willen onderzoeken (met de mond) en gebrek aan angst. Dit
komt door beschadiging in amygdala (zit in slaapkwab)
Emo es en autonome zenuwstelsel
Autonome zenuwstelsel reac es niet speci ek voor bepaalde emo e. Dus niet elke emo e
duidelijk gekenmerkt voor een patroon van autonome zenuwstelsel ac viteit.
Polygra e (leugendetector): meet autonoom zenuwstelsel indexen van emo e om te weten
of iemand liegt, dan worden er controlevragen gesteld en fysiologische kenmerken
Downloaded by youn sam ()
, Samenva ng stof selec e psychologie UU
vergeleken met de echte vraag, maar klopt vaak niet, want ook iemand die onschuldig is krijg
verhoogd hartslag als je vraagt heb je dit gestolen. → de guilty-knowledge techniek/hidden-
informa on test lost dit probleem op: lijst met feitelijke en bedachte info over de misdaad en
kijken wat reac e is. Onschuldige mensen reageren hetzelfde op al deze dingen op de lijst.
De schuldige mensen reageren verschillend.
Emo es en gezichtsuitdrukkingen
Facial feedback hypothese: gezichtsuitdrukkingen beïnvloeden onze emo onele ervaringen.
We hebben vrijwillige controle over onze gezichtsuitdrukkingen, dus kunnen valse
gezichtsuitdrukkingen doen. Soms posi ef soms nega ef. Maar dit kan een expert makkelijk
opmerken namelijk: tussen fake expressie zi en al jd micro-expressie van de echte emo e
van ongeveer 0,05 sec. En er zijn verschillen in valse en echte gezichtsuitdrukkingen te zien.
Lichaamssignalen spelen belangrijke rol bij uiten emo es.
Angst is de emo onele reac e op dreiging en het is de mo verende kracht voor defensief
gedrag.
Defensief gedrag is om organisme te beschermen tegen bedreiging of schade
Agressief gedrag is om organismen te bedreigen of schade toe te brengen.
Omdat we een woord hebben voor bijv. angst en intelligen e denken mensen dat 1 deel in
hersenen daarvoor toegerekend is, maar dat is niet zo.
Soorten agressief en defensief gedrag
Ka en spelen niet met muizen, ze aarzelen gewoon tussen agressief en defensief gedrag.
Je hebt categorieën van agressief en defensief gedrag:
Hun topogra e: vorm
De situa e die ze oproepen
Hun schijnbare func e.
Bijvoorbeeld sociale agressie, roofagressie, verdedigingsaanval,
moederaanval etc. De hebben dus allemaal verschillende neurale bases.
Omdat hun func e allemaal anders is.
Target-site concept: agressief en defensief gedrag bij dieren komt vaak doordat ze bij dit
gedrag vaak of speci eke loca es op het lichaam van een ander dier willen aanvallen of
speci eke loca es op zichzelf willen beschermen. (bijv. de andere willen bijten, maar
tegelijker jd je hoofd beschermen.)
Agressie en testosteronniveaus
Sociale agressie komt meer voor bij mannen, door organisatorische en ac verende e ecten
van testosteron.
Korte periode testosteronafgi e rond geboorte organiseert zenuwstelsel langs mannelijke
lijnen en zo wordt poten eel gecreëerd voor mannelijke patronen van sociale agressie die
worden geac veerd door hoge testosteronniveaus na puberteit.
Castra e net na geboorte bij muizen elimineert vermogen van testosteron injec es om
sociale agressie op volwassen lee ijd te veroorzaken.
Castra e volwassenen elimineert sociale agressie zonder testosteronspuit.
Conclusies van onderzoeken:
Testosteron verhoogt sociale agressie bij mannetjes
Agressie wordt voor een groot deel afgescha door castra e (bij sommige soorten
niet tho, of bij sommige soorten alleen bij broedperiode)
Rela e tussen agressie en testosteron moeilijk te interpreteren, want agressieve
ac viteiten kunnen testosteronniveau ook doen verhogen (bijv. spelen met pistool).
Downloaded by youn sam ()
Hoofdstuk 1 biopsychologie van emotie, stress en
gezondheid
Angst is de makkelijkste emo e om af te leiden uit verschillende soorten, speelt een
belangrijke adap eve func e bij het vermijden van bedreigende situa es en chronische angst
is veelvoorkomende bron van stress
Rol van autonome zenuwstelsel in emo onele ervaring en gezichtsuitdrukkingen van emo e
Belangrijke gebeurtenissen in geschiedenis voor biopsychologie van emo e
Gage func oneerde goed, maar persoonlijkheid en emo onele leven waren veranderd na
ongeluk.
Schade aan beide mediale prefrontale kwabben → betrokken bij planning,
besluitvorming en emo e.
Darwin’s theorie van de evolu e van emo e:
Bepaalde emo onele reac es als gezichtsuitdrukkingen hebben de neiging om
dezelfde emo es op te wekken bij alle leden van een soort.
Hij dacht dat ui ng van emo e product van evolu e was.
Hij ontwikkelde theorie over de evolu e van emo onele expressie:
Ui ngen van emo e komen voort uit gedragingen die aangeven wat een dier
waarschijnlijk gaat doen
Als dit gedrag ten goede is, dan zullen ze evolueren en hun communica eve
func e verbeteren en de oorspronkelijke func e kan verloren gaan.
Het principe van an these: tegengestelde boodschappen worden
gesignaleerd door tegengestelde bewegingen, want ze moeten natuurlijk
goed te onderscheiden zijn.
Dus eigenlijk als gevecht, dan aanvaller boos → met agressie communiceren, dus kon
vijand in mideren zonder te vechten. Als gevolg dat gedrag evolueerde en aantal
gevechten nam af
James-lange en cannon-bard theorie:
Eerste fysiologische theorie
Emo e inducerende sensorische prikkels → ontvangen en geïnterpreteerd in cortex
→ verandering in viscerale (inwendige) organen via autonoom zenuwstelsel. En in
skeletspieren via soma sch zenuwstelsel. → zenuwstelsel vervolgens reac e in
hersenen (emo e).
Zij dachten dus dat de fysiologische reac es leiden tot emo e en niet andersom.
(bijv. snelle hartslag leidt tot angst)
De cannon-bard theorie zegt juist dat emo onele s muli zorgen voor 2
ona ankelijke prikkelende e ecten: zowel emo e in hersenen als emo e in
autonome en soma sche zenuwstelsel (en dat dit bij alle emo onele ervaringen
hetzelfde is, dus verhoogde hartslag etc.). (dus parallelle processen)
Beiden blijken onjuist!!! → want soma sche en autonomie feedback niet nodig voor
ervaren emo e (mensen met gebroken nek ook in staat tot emo e namelijk). (enige
demping van angst en woede tho)
Downloaded by youn sam ()
,Samenva ng stof selec e psychologie UU
Toen kwam de moderne biopsychologie visie, waarbij alle drie factoren elkaar
kunnen beïnvloeden.
SHAM-woede: extreme woede na verwijdering cortex → hypothalamus cruciaal voor
ui ng agressieve reac es en func e cortex is om deze reac es te remmen en te
sturen.
Limbische systeem en emo e:
Papez stelde voor dat emo e wordt uitgedrukt door de werking van delen van het
limbisch systeem op de hypothalamus en dat ze worden ervaren door hun werking
op de cortex.
Kluver Bucy syndroom: alles eten, verhoogde ongepaste seksuele ac viteit,
vertrouwde objecten willen onderzoeken (met de mond) en gebrek aan angst. Dit
komt door beschadiging in amygdala (zit in slaapkwab)
Emo es en autonome zenuwstelsel
Autonome zenuwstelsel reac es niet speci ek voor bepaalde emo e. Dus niet elke emo e
duidelijk gekenmerkt voor een patroon van autonome zenuwstelsel ac viteit.
Polygra e (leugendetector): meet autonoom zenuwstelsel indexen van emo e om te weten
of iemand liegt, dan worden er controlevragen gesteld en fysiologische kenmerken
Downloaded by youn sam ()
, Samenva ng stof selec e psychologie UU
vergeleken met de echte vraag, maar klopt vaak niet, want ook iemand die onschuldig is krijg
verhoogd hartslag als je vraagt heb je dit gestolen. → de guilty-knowledge techniek/hidden-
informa on test lost dit probleem op: lijst met feitelijke en bedachte info over de misdaad en
kijken wat reac e is. Onschuldige mensen reageren hetzelfde op al deze dingen op de lijst.
De schuldige mensen reageren verschillend.
Emo es en gezichtsuitdrukkingen
Facial feedback hypothese: gezichtsuitdrukkingen beïnvloeden onze emo onele ervaringen.
We hebben vrijwillige controle over onze gezichtsuitdrukkingen, dus kunnen valse
gezichtsuitdrukkingen doen. Soms posi ef soms nega ef. Maar dit kan een expert makkelijk
opmerken namelijk: tussen fake expressie zi en al jd micro-expressie van de echte emo e
van ongeveer 0,05 sec. En er zijn verschillen in valse en echte gezichtsuitdrukkingen te zien.
Lichaamssignalen spelen belangrijke rol bij uiten emo es.
Angst is de emo onele reac e op dreiging en het is de mo verende kracht voor defensief
gedrag.
Defensief gedrag is om organisme te beschermen tegen bedreiging of schade
Agressief gedrag is om organismen te bedreigen of schade toe te brengen.
Omdat we een woord hebben voor bijv. angst en intelligen e denken mensen dat 1 deel in
hersenen daarvoor toegerekend is, maar dat is niet zo.
Soorten agressief en defensief gedrag
Ka en spelen niet met muizen, ze aarzelen gewoon tussen agressief en defensief gedrag.
Je hebt categorieën van agressief en defensief gedrag:
Hun topogra e: vorm
De situa e die ze oproepen
Hun schijnbare func e.
Bijvoorbeeld sociale agressie, roofagressie, verdedigingsaanval,
moederaanval etc. De hebben dus allemaal verschillende neurale bases.
Omdat hun func e allemaal anders is.
Target-site concept: agressief en defensief gedrag bij dieren komt vaak doordat ze bij dit
gedrag vaak of speci eke loca es op het lichaam van een ander dier willen aanvallen of
speci eke loca es op zichzelf willen beschermen. (bijv. de andere willen bijten, maar
tegelijker jd je hoofd beschermen.)
Agressie en testosteronniveaus
Sociale agressie komt meer voor bij mannen, door organisatorische en ac verende e ecten
van testosteron.
Korte periode testosteronafgi e rond geboorte organiseert zenuwstelsel langs mannelijke
lijnen en zo wordt poten eel gecreëerd voor mannelijke patronen van sociale agressie die
worden geac veerd door hoge testosteronniveaus na puberteit.
Castra e net na geboorte bij muizen elimineert vermogen van testosteron injec es om
sociale agressie op volwassen lee ijd te veroorzaken.
Castra e volwassenen elimineert sociale agressie zonder testosteronspuit.
Conclusies van onderzoeken:
Testosteron verhoogt sociale agressie bij mannetjes
Agressie wordt voor een groot deel afgescha door castra e (bij sommige soorten
niet tho, of bij sommige soorten alleen bij broedperiode)
Rela e tussen agressie en testosteron moeilijk te interpreteren, want agressieve
ac viteiten kunnen testosteronniveau ook doen verhogen (bijv. spelen met pistool).
Downloaded by youn sam ()
