Samenvatting Blok 4 Preventie en zelfmanagement

Samenvatting Blok 4: Preventie en zelfmanagement
Themaweek
Hoorcollege – introductie/GGZ: werken aan herstel

Lesdoelen:

 De student weet wat het verschil is tussen ziekte denken en herstel denken, specifiek
m.b.t. de geestelijke gezondheid.
 De student weet wat ervaringsdeskundigheid is en welke rol dit speelt binnen de
herstelbeweging.
 De student heeft kennis van de Herstel Ondersteunende Intake, van Jim van Os, en
weet waarom die ontstaan is.



Ervaringsdeskundigheid: Een ervaringsdeskundige is iemand die op basis van persoonlijke en
collectieve ervaringskennis in staat is deze kennis, in welke vorm dan ook, door te geven aan
anderen.

1. je hebt een ervaring
2. deze ervaring heeft invloed op
je gevoel, gedrag, handelen
(gevolg van de ervaring)
3. je verwerkt (doet iets met) de
gevolgen
4. je reflecteert op de manier
waarop je het hebt verwerkt.
(dat wat je deed, hielp het wel
of niet en waarom?)




1

,Herstel: “Herstel is een manier om een bevredigend, hoopvol leven te leiden,
met een zinvolle bijdrage aan de gemeenschap, ondanks de
beperkingen van de aandoening...” (Anthony, 1993)

Verpleegkunde: ¨Het bevorderen en/of aanleren van het omgaan met en het vergroten
van zelfredzaamheid bij langdurige kwetsbaarheid en/of een
chronische aandoening.¨

Ontstaan Herstel Beweging
 2002: Herstel, empowerment, ervaringsdeskundigheid (HEE) Trimbos instituut en
stichting Rehabilitatie
 Diagnose: ernstige psychiatrische aandoening (Schizofrenie)
 negatief toekomstperspectief
 2017: proefschrift ¨ Over herstel, empowerment en ervaringsdeskundigheid in de
psychiatrie¨

Het doel van de herstelbeweging: verkleinen van de nog te grote kloof tussen (1)
wetenschappelijke kennis + professionele zorg en de (2) belevingswereld van patiënten
/cliënten
 een van de taken van de ervaringsdeskundige is om deze kloof te dichten en deze
kennis te 'vertalen' voor de zorgvrager




2

,  holistische verpleegkundige aanpak

Ziekte denken en Herstel denken
Ziekte denken: gericht op de ziekte en niet op het herstel hiervan, labelen. bezig bent met de
aandoening en niet het behandelen van de persoon
herstel denken: richt zich op het vergroten van de mogelijkheden en weerbaarheid van de
patiënt




DSM-5
 diagnostic and statistical manual of mental disorders
 woordenboek voor psychiaters
 1978 eerste Nederlandse versie
 kritiek op huidige versie

Herstel Ondersteunende Intake (HOI)
1. Wat is er gebeurd?
2. Wat is je kwetsbaarheid en weerbaarheid?
3. Waar wil je naartoe?
4. Wat heb je nodig?


 tool voor het stellen van een diagnose
 focus is gericht op herstel

Wat is je kwetsbaarheid?
duidelijk verschil met DSM-V


 symptomen ontstaan uit kwetsbaarheden


3

, Bijvoorbeeld:
 Je wordt somber (symptoom) omdat je je benen bent verloren of ernstig ziek bent
(kwetsbaarheid)
 Je krijgt paranoïde gedachten (symptoom) omdat je door trauma of onveilige
hechting, mensen niet vertrouwt (kwetsbaarheid)
 Je wordt angstig (symptoom) omdat je door negatieve boodschappen die je als kind
hoorde (kwetsbaarheid) verwacht dat je zal falen

Wat is je weerbaarheid
Weerbaarheid is in hoeverre je ermee om kunt gaan:
 gebruik van hulpmiddelen: bijvoorbeeld blades
 iemand kunnen vertrouwen om je paranoïde gedachten bij te checken
 peer support geven
 coping mogelijkheden die je zelf al ontwikkeld hebt

Als de weerbaarheid minder is dat de kwetsbaarheid, dan praat je over symptomen.

Waar wil je naartoe?
 niemand die symptomen ervaart wil deze houden, en om in beweging te komen, is
perspectief een must
 ervaringsdeskundigheid als wegwijzer
 de beperking van de DSM-methode




Wat heb je nodig?
(hoe kunnen wij jou steunen?)
Hulpvragen die eventueel aanwezig zijn en waarbij de verpleegkundige van groot belang is:




Het gebruik van de HOI
 HOI gebruiken als basis


4