Strafrecht HC&WC
College 1 - wat is strafrecht?
Wat is strafrecht?
Het is een sanctierecht.
Doel en plaats van strafrecht
⁃ Het bestraffen van personen die een strafbaar feit hebben
gepleegd
⁃ Strafdoelen: vergelding: straf om iemand te laten boeten,
generale preventie: Algemene afschrikkende werking en speciale:
preventie Individuele afschrikkende werking preventie en
reparatie.
⁃ Het treft de verticale relatie tussen overheid en burger.
⁃ Publieke domein van het recht.
Bronnen van het strafrecht:
1. Wet
2. Jurisprudentie
3. Verdragen en Unierechtelijke regelgeving
Structuur van het strafrecht:
Formeel strafrecht en materieel strafrecht
Verhouding materieel-formeel-sanctie:
a. Materieel strafrecht: belangrijkste algemene leerstukken voor
strafrechtelijke aansprakelijkheid (=inhoud van het strafrecht)
b. Formeel strafrecht: procedures die moeten worden gevolgd om
iemand strafrechtelijk aansprakelijk te houden
c. Sanctierecht: voorwaarden waaronder straffen mogen worden
opgelegd en ten uitvoer worden gelegd
Relatie tot andere rechtsgebieden:
a. Vervagende grenzen tussen het strafrecht, bestuursrecht en
privaatrecht
b. Europeanisering van strafrecht
i. Raad van Europa: Europees verdrag voor de Rechten van de
Mens
ii. Europese Unie: harmonisatie van het straf(proces) recht
, Wat is een strafbaat feit?
"Een strafbaar feit is een menselijke gedraging die valt binnen de
grenzen van een wettelijke delictsomschrijving, die wederrechtelijk is
en aan schuld is te wijten."
De opbouw van een strafbaar feit
Wat is een strafbaar feit?
a. Onderdelen van een strafbepaling
b. Subjectieve versus objectieve bestanddelen
c. Misdrijf versus overtreding
d. Materieel versus formeel delict
e. Gekwalificeerd versus geprivilegieerd straf
Structuur van een strafbaar feit
a. Vier voorwaarden van strafbaar feit
i. ‘ een menselijke gedraging die past binnen een wettelijke
delictsomschrijving, die wederrechtelijk is en aan schuld te wijten.’
b. Bestanddelen versus elementen
Oefening: de opbouw van een strafbaar feit
Art. 287 Sr en art. 307 Sr
‘hij die opzettelijk een ander van het leven beroofd, ->
delictsomschrijving
Wordt, als schuldig aan doodslag -> kwalificatieaanduiding
Gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste vijftien jaren of een
geldboete van de vijfde categorie -> strafbedreiging
Subjectief: opzettelijk, schuld
Objectief: een ander van het leven beroofd, de dood van een ander te
wijten is
Tweede boek van het wetboek van strafrecht (‘misdrijven’)
Derde boek van het wetboek van strafrecht (‘overtreding’)
,Soorten delicten
Materieel delict: omschrijven van het strafbare gevolg. Bijvoorbeeld
> doodslag
Formeel delict: beschrijven de gedragingen die zijn gepleegd. Deftige
delicten. Bijvoorbeeld > diefstal
Gronddelict:
Een bepaalde gedraging is strafbaar gesteld.
Gekwalificeerd:
De strafbepaling staat omschreven als gronddelict, maar met een
variant hierop kan het de strafbepaling hoger uitlopen. Dan is er sprake
van een gekwalificeerde strafbepaling.
Art. 300 SR (gronddelict) -> Voorbedachte raad -> Art. 301 SR
Geprivilegieerd:
Een variant van het gronddelict kan een lagere strafbepaling hebben
dan het gronddelict.
Art. 290 Sr ‘Kinderdoodslag’ voorbeeld van een geprivilegieerd delict.
Commissie delicten -> handelen wordt strafbaar gesteld. Denk hier
bijvoorbeeld aan: mishandelen, andermans spullen vernielen, stelen
Omissie delicten -> Nalaten wordt strafbaar gesteld (art. 450 Sr)
Bijvoorbeeld: art. 450 SR het nalaten om hulp te verlenen aan iemand
die in levensgevaar verkeert.
Verschil wordt bepaald door de vraag of er een handelen plaatsvindt of
nalaten.
Soorten strafbare feiten:
Misdrijven -> Ernstige delicten zoals verkrachting. (Boek II)
Overtredingen -> Overtredingen zijn over het algemeen minder
ernstig dan misdrijven, maar op de zwaarste overtredingen staat een
hogere straf dan op de lichtste misdrijven. (BOEK III)
Voorwaarden voor strafbaar feit:
, ⁃ Menselijke gedraging
⁃ Wettelijke delictsomschrijving
⁃ Wederrechtelijkheid
⁃ Aan schuld te wijten
1. Menselijke gedraging
a. Menselijke: alleen personen kunnen aansprakelijk worden
gehouden
b. ‘Gedraging’: fysiek gedragingsbegrip
i. Commissie versus omissie
2. Wettelijke delictsomschrijving
a. Gedragingen zijn pas strafbaar als ze in de wet zijn terug te
vinden (legaliteitsbeginsel is van belang)
b. Juridische duiding van de menselijke gedraging (bijv.
mishandeling)
‘hij op of omstreeks 28 maart 2022 te Amsterdam, in elk geval in
Nederland, opzettelijk (slachtoffer) heeft mishandeld, bestaande die
mishandeling uit het eenmaal (met kracht) slaan tegen het
gezicht/hoofd, in elk geval tegen het lichaam van voornoemde
(slachtoffer), waardoor deze letsel heeft bekomen en/of pijn heeft
ondervonden. ‘
‘Mishandeling’ wordt gestraft met een gevangenisstraf van ten
hoogste drie jaren of een geldboete van de vierde categorie’ (artikel
300 Sr)
3. Wederrechtelijkheid (oftewel in strijd met de wet)
a. ‘In strijd met het objectieve recht’ het gedrag moet in strijd zijn met
geschreven/ongeschreven regels.
b. Wordt in beginsel verondersteld aanwezig te zijn.
i. TENZIJ: er sprake is van een rechtvaardigingsgrond.
4. Aan schuld te wijten
a. Verwijtbaarheid: toerekening van het feit aan de dader.
i. (Geen straf zonder schuld)
b. Wordt in beginsel verondersteld aanwezig te zijn.
i. TENZIJ: er sprake is van een schulduitsluitingsgrond.
Bestanddelen versus elementen
College 1 - wat is strafrecht?
Wat is strafrecht?
Het is een sanctierecht.
Doel en plaats van strafrecht
⁃ Het bestraffen van personen die een strafbaar feit hebben
gepleegd
⁃ Strafdoelen: vergelding: straf om iemand te laten boeten,
generale preventie: Algemene afschrikkende werking en speciale:
preventie Individuele afschrikkende werking preventie en
reparatie.
⁃ Het treft de verticale relatie tussen overheid en burger.
⁃ Publieke domein van het recht.
Bronnen van het strafrecht:
1. Wet
2. Jurisprudentie
3. Verdragen en Unierechtelijke regelgeving
Structuur van het strafrecht:
Formeel strafrecht en materieel strafrecht
Verhouding materieel-formeel-sanctie:
a. Materieel strafrecht: belangrijkste algemene leerstukken voor
strafrechtelijke aansprakelijkheid (=inhoud van het strafrecht)
b. Formeel strafrecht: procedures die moeten worden gevolgd om
iemand strafrechtelijk aansprakelijk te houden
c. Sanctierecht: voorwaarden waaronder straffen mogen worden
opgelegd en ten uitvoer worden gelegd
Relatie tot andere rechtsgebieden:
a. Vervagende grenzen tussen het strafrecht, bestuursrecht en
privaatrecht
b. Europeanisering van strafrecht
i. Raad van Europa: Europees verdrag voor de Rechten van de
Mens
ii. Europese Unie: harmonisatie van het straf(proces) recht
, Wat is een strafbaat feit?
"Een strafbaar feit is een menselijke gedraging die valt binnen de
grenzen van een wettelijke delictsomschrijving, die wederrechtelijk is
en aan schuld is te wijten."
De opbouw van een strafbaar feit
Wat is een strafbaar feit?
a. Onderdelen van een strafbepaling
b. Subjectieve versus objectieve bestanddelen
c. Misdrijf versus overtreding
d. Materieel versus formeel delict
e. Gekwalificeerd versus geprivilegieerd straf
Structuur van een strafbaar feit
a. Vier voorwaarden van strafbaar feit
i. ‘ een menselijke gedraging die past binnen een wettelijke
delictsomschrijving, die wederrechtelijk is en aan schuld te wijten.’
b. Bestanddelen versus elementen
Oefening: de opbouw van een strafbaar feit
Art. 287 Sr en art. 307 Sr
‘hij die opzettelijk een ander van het leven beroofd, ->
delictsomschrijving
Wordt, als schuldig aan doodslag -> kwalificatieaanduiding
Gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste vijftien jaren of een
geldboete van de vijfde categorie -> strafbedreiging
Subjectief: opzettelijk, schuld
Objectief: een ander van het leven beroofd, de dood van een ander te
wijten is
Tweede boek van het wetboek van strafrecht (‘misdrijven’)
Derde boek van het wetboek van strafrecht (‘overtreding’)
,Soorten delicten
Materieel delict: omschrijven van het strafbare gevolg. Bijvoorbeeld
> doodslag
Formeel delict: beschrijven de gedragingen die zijn gepleegd. Deftige
delicten. Bijvoorbeeld > diefstal
Gronddelict:
Een bepaalde gedraging is strafbaar gesteld.
Gekwalificeerd:
De strafbepaling staat omschreven als gronddelict, maar met een
variant hierop kan het de strafbepaling hoger uitlopen. Dan is er sprake
van een gekwalificeerde strafbepaling.
Art. 300 SR (gronddelict) -> Voorbedachte raad -> Art. 301 SR
Geprivilegieerd:
Een variant van het gronddelict kan een lagere strafbepaling hebben
dan het gronddelict.
Art. 290 Sr ‘Kinderdoodslag’ voorbeeld van een geprivilegieerd delict.
Commissie delicten -> handelen wordt strafbaar gesteld. Denk hier
bijvoorbeeld aan: mishandelen, andermans spullen vernielen, stelen
Omissie delicten -> Nalaten wordt strafbaar gesteld (art. 450 Sr)
Bijvoorbeeld: art. 450 SR het nalaten om hulp te verlenen aan iemand
die in levensgevaar verkeert.
Verschil wordt bepaald door de vraag of er een handelen plaatsvindt of
nalaten.
Soorten strafbare feiten:
Misdrijven -> Ernstige delicten zoals verkrachting. (Boek II)
Overtredingen -> Overtredingen zijn over het algemeen minder
ernstig dan misdrijven, maar op de zwaarste overtredingen staat een
hogere straf dan op de lichtste misdrijven. (BOEK III)
Voorwaarden voor strafbaar feit:
, ⁃ Menselijke gedraging
⁃ Wettelijke delictsomschrijving
⁃ Wederrechtelijkheid
⁃ Aan schuld te wijten
1. Menselijke gedraging
a. Menselijke: alleen personen kunnen aansprakelijk worden
gehouden
b. ‘Gedraging’: fysiek gedragingsbegrip
i. Commissie versus omissie
2. Wettelijke delictsomschrijving
a. Gedragingen zijn pas strafbaar als ze in de wet zijn terug te
vinden (legaliteitsbeginsel is van belang)
b. Juridische duiding van de menselijke gedraging (bijv.
mishandeling)
‘hij op of omstreeks 28 maart 2022 te Amsterdam, in elk geval in
Nederland, opzettelijk (slachtoffer) heeft mishandeld, bestaande die
mishandeling uit het eenmaal (met kracht) slaan tegen het
gezicht/hoofd, in elk geval tegen het lichaam van voornoemde
(slachtoffer), waardoor deze letsel heeft bekomen en/of pijn heeft
ondervonden. ‘
‘Mishandeling’ wordt gestraft met een gevangenisstraf van ten
hoogste drie jaren of een geldboete van de vierde categorie’ (artikel
300 Sr)
3. Wederrechtelijkheid (oftewel in strijd met de wet)
a. ‘In strijd met het objectieve recht’ het gedrag moet in strijd zijn met
geschreven/ongeschreven regels.
b. Wordt in beginsel verondersteld aanwezig te zijn.
i. TENZIJ: er sprake is van een rechtvaardigingsgrond.
4. Aan schuld te wijten
a. Verwijtbaarheid: toerekening van het feit aan de dader.
i. (Geen straf zonder schuld)
b. Wordt in beginsel verondersteld aanwezig te zijn.
i. TENZIJ: er sprake is van een schulduitsluitingsgrond.
Bestanddelen versus elementen
