Europees recht samenvatting
UNI
College 1 – aard, ontwikkeling en instellingen
Hoe komt een verdrag tot stand?
Een verdrag komt tot stand door onderhandelingen tussen vertegenwoordigers van
verschillende staten, waarbij overeenstemming wordt bereikt over de inhoud van het
verdrag. Dit proces omvat vaak meerdere stappen, waaronder voorbereidende
onderhandelingen, formele besprekingen, en mogelijk wijzigingen en aanpassingen van de
tekst van het verdrag. Zodra de partijen tot overeenstemming komen, wordt de tekst van
het verdrag opgesteld en ondertekend door de vertegenwoordigers van de betrokken
staten. Vervolgens moeten de partijen het verdrag ratificeren volgens hun interne wetgeving
voordat het juridisch bindend wordt. Ratificatie kan bijvoorbeeld plaatsvinden door
goedkeuring door het nationale parlement of door de handtekening van het staatshoofd,
afhankelijk van de specifieke procedure van elk land. Na ratificatie treedt het verdrag in
werking op de overeengekomen datum, en de partijen zijn dan gebonden aan de
verplichtingen die in het verdrag zijn vastgelegd.
Intergouvernementeel: inter betekent tussen/onderling de gouvernementen (regering). Zo
een besluit komt tot stand op basis van een overeenstemming tussen de regering. Een
voorbeeld is hiervan een lidstaat die bij besluiten hun vetorecht behouden. Of wanneer
besluiten bij unanimiteit zijn genomen. Unanimiteit is eigenlijk dat geen enkele lidstaat
tegen stemt.
Intergouvernementeel is dus wanneer besluitvorming plaatsvindt door regeringen
onderling, waarbij elke staat zelfstandig kan beslissen om zich wel/niet te binden aan het
besluit. In een volledig intergouvernementeel systeem kan een staat niet buiten zijn wil
gebonden worden aan afspraken.
Supranationaal: supra betekent boven en nationaal betekent natiestaten. Besluiten die
boven de natiestaat zijn genomen. Voorbeelden hiervan zijn besluiten bij meerderheid of bij
besluiten door instellingen die niet de lidstaten vertegenwoordigen (Commissie).
Supranationaal verwijst naar besluitvorming waarbij alle lidstaten gebonden worden aan het
genomen besluit, maar niet alle lidstaten eigenlijk mee eens zijn.
Bij supranationaal worden de volgende belangen in afweging genomen:
- Onafhankelijke organen
- Besluitvorming bij meerderheid
- Toezicht op nakoming
, - Eigen rechtsorde
Europese integratie:
- WO II, Benelux (1947), OEEC (1948), Raad van Europa (1949),
EVRM (1950)
- Plan Robert Schuman (9 mei 1950)
- EGKS-Verdrag (18 april 1951)
- EEG en Euratom (1957)
Totstandkoming EU in drie perioden:
1) Europese Gemeenschappen (1952-1993)
2) Europese Unie en de Europese Gemeenschappen (1993-2009)
3) Europese Unie (sinds 2009)
De verdragen van de EU
1) VEU
2) VWEU
[EU-Handvest van de grondrechten]
Europese Grondwet/Verdrag van Lissabon
Het vrij verkeer van goederen, diensten, vestiging en werknemers kwam tot stend met:
- Het verdrag van Maastricht
Wat is de Europese Unie?
De Europese Unie is geen staat, maar club van staten
De Europese Unie vormt een steeds hechter verbond
De Europese Unie verwezenlijkt gemeenschappelijke doelstellingen van de lidstaten
Wat is het recht van de Europese Unie?
Primair/secundair
Institutioneel/materieel
Belangrijkste onderdelen van de Europese Unie:
a) interne markt; b) economische en monetaire unie; c) gemeenschappelijke activiteiten; d)
justitie en politie; e) extern beleid
Belangrijkste kenmerken van de Europese Unie:
a) recht van gemeenschappelijke overheid; b) bron van wetgeving; c) relevant voor
overheden, burgers en ondernemers
Instellingen van de Unie art. 13 VEU
Wie doet wat?
A. Vaststellen van de grote beleidslijnen voor de Unie
B. Regelgeving; vaststellen van wetgevende en andere regels
C. Rechtspraak
D. Financiën
,De zeven instellingen van de Europese Unie:
het Europees Parlement Het Europees Parlement (EP) is een van de instellingen van de
Europese Unie (EU) en heeft als belangrijkste taken:
1. Wetgevende rol: Het Europees Parlement neemt deel aan de
wetgevingsprocedure van de EU door wetten voor te stellen, te amenderen en
goed te keuren. Het werkt samen met de Europese Commissie en de Raad van de
Europese Unie om EU-verordeningen, richtlijnen en andere
wetgevingsinstrumenten aan te nemen.
2. Toezicht op andere EU-instellingen: Het Parlement houdt toezicht op de
activiteiten van andere EU-instellingen, met name de Europese Commissie. Het
heeft het recht om commissarissen te ondervragen, moties van wantrouwen in te
dienen en de begroting van de EU goed te keuren.
3. Vertegenwoordiging van EU-burgers: Het Europees Parlement
vertegenwoordigt de belangen van de burgers van de EU en fungeert als het
direct gekozen orgaan van de EU. De leden van het Europees Parlement worden
rechtstreeks gekozen door de burgers van de EU tijdens de Europese
verkiezingen, die om de vijf jaar plaatsvinden.
4. Internationale betrekkingen: Het Europees Parlement onderhoudt relaties met
parlementen van andere landen en internationale organisaties, en speelt een rol
bij het bevorderen van democratie en mensenrechten wereldwijd.
In essentie heeft het Europees Parlement wetgevende, toezichthoudende en
vertegenwoordigende functies binnen de Europese Unie. De samenstelling
geschied met max. 750 leden plus voorzitter (na vertek VK 704 leden plus
voorzitter). Het aantal lidstaten is verdeeld op basis van systeem van ‘’degressief-
evenredige vertegenwoordiging’’. Het uitgangspunt hierbij is het bevolkingsaantal
van elke lidstaat, maar met een forse correctie in het voordeel van de kleine
lidstaten.
Nederland:
Nederland heeft sinds februari 2020 recht op 29 vertegenwoordigers in het
Europees Parlement.
de Europese Raad; Hoogste instelling van de unie wat bestaat uit (Staatshoofden en
regeringsleiders). De belangrijkste taken zijn: verdragen opstellen of wijzigen (art. 48 veu) en
beleidslijnen vaststellen. Ook bepalen zij een de algemene politieke koers van de Unie en de
prioriteiten van de Unie.
De voorzitter van de raad is: Charles Michel (art. 15 lid 6 VEU) Hij werd benoemd op 1
december 2019. Op 24 maart 2022 werd hij herkozen voor een tweede termijn van twee en
, een half jaar. Zijn termijn loopt af in november 2024. Zijn voorganger was de Pool Donald
Tusk en daarvoor de Belg Herman van Rompuy.
de Raad (van Ministers) van de Unie De raad is een samenstelling van vakministers. Zij
beraadslagen zich over de wetgeving en besluitvorming. De raad is vastgelegd in art. 16 VEU
en art. 237-243 VWEU
de Europese Commissie de Europese Commissie is het uitvoerende orgaan van de
Europese Unie en speelt een centrale rol bij het formuleren, uitvoeren en
vertegenwoordigen van het beleid van de Europese Unie. Ze bestaan uit 27 leden (een per
lidstaat). Ook hebben zij een begrotingstaak. Zij hebben een onafhankelijke positie van de
rest van de organen. Hun taak is vastgelegd in art. 17 VEU en art. 244-250 VWEU
De uitvoerende taken:
- Toezicht op toepassing unierecht
- Uitvoering en beheer
- Externe vertegenwoordiging van de Unie
- Het voorstellen van wetgeving, initiatiefrecht: de commissie heeft in heel groot
aantal gevallen het monopolie tot het doen van wetgevingsvoorstellen art. 17 lid 2
VEU
Vertegenwoordiger van de Commissie:
- Josep Borell Fontelles Wordt gekozen door het Europees parlement
- Hij is de Hoge vertegenwoordiger (vicevoorzitter) van de Europese Commissie, maar
de HV neemt ook deel aan de werkzaamheden van de Europese Raad als het gaat
over Buitenlandse Zaken en Veiligheidsbeleid.
het Hof van Justitie van de Europese Unie Het hof van Justitie is het hoogste gerechtelijke
orgaan van de EU. Ze zijn gevestigd in Luxemburg en hebben in totaal 92 rechters en
Advocaten-Generaal, en heeft als belangrijke taken:
- Interpretatie van EU-wetgeving
- Handhaving van EU-recht
- Geschillenbeslechting
- Beantwoording van prejudiciële vragen
Het gerechtelijke orgaan bestaat uit de volgende colleges:
- HvJ
- Gerecht
- Gespecialiseerde rechtbanken
Hun taak is vastgelegd in art. 19 VEU en art. 251-281 VWEU
de Europese Centrale Bank De Europese Centrale Bank oftewel de (ECB) is
verantwoordelijk voor het monetaire beleid binnen de eurozone. Dit is tevens een instelling
met eigen rechtspersoonlijkheid o.g.v. art. 282 lid 3 VWEU: zelfstandig en onafhankelijk. De
UNI
College 1 – aard, ontwikkeling en instellingen
Hoe komt een verdrag tot stand?
Een verdrag komt tot stand door onderhandelingen tussen vertegenwoordigers van
verschillende staten, waarbij overeenstemming wordt bereikt over de inhoud van het
verdrag. Dit proces omvat vaak meerdere stappen, waaronder voorbereidende
onderhandelingen, formele besprekingen, en mogelijk wijzigingen en aanpassingen van de
tekst van het verdrag. Zodra de partijen tot overeenstemming komen, wordt de tekst van
het verdrag opgesteld en ondertekend door de vertegenwoordigers van de betrokken
staten. Vervolgens moeten de partijen het verdrag ratificeren volgens hun interne wetgeving
voordat het juridisch bindend wordt. Ratificatie kan bijvoorbeeld plaatsvinden door
goedkeuring door het nationale parlement of door de handtekening van het staatshoofd,
afhankelijk van de specifieke procedure van elk land. Na ratificatie treedt het verdrag in
werking op de overeengekomen datum, en de partijen zijn dan gebonden aan de
verplichtingen die in het verdrag zijn vastgelegd.
Intergouvernementeel: inter betekent tussen/onderling de gouvernementen (regering). Zo
een besluit komt tot stand op basis van een overeenstemming tussen de regering. Een
voorbeeld is hiervan een lidstaat die bij besluiten hun vetorecht behouden. Of wanneer
besluiten bij unanimiteit zijn genomen. Unanimiteit is eigenlijk dat geen enkele lidstaat
tegen stemt.
Intergouvernementeel is dus wanneer besluitvorming plaatsvindt door regeringen
onderling, waarbij elke staat zelfstandig kan beslissen om zich wel/niet te binden aan het
besluit. In een volledig intergouvernementeel systeem kan een staat niet buiten zijn wil
gebonden worden aan afspraken.
Supranationaal: supra betekent boven en nationaal betekent natiestaten. Besluiten die
boven de natiestaat zijn genomen. Voorbeelden hiervan zijn besluiten bij meerderheid of bij
besluiten door instellingen die niet de lidstaten vertegenwoordigen (Commissie).
Supranationaal verwijst naar besluitvorming waarbij alle lidstaten gebonden worden aan het
genomen besluit, maar niet alle lidstaten eigenlijk mee eens zijn.
Bij supranationaal worden de volgende belangen in afweging genomen:
- Onafhankelijke organen
- Besluitvorming bij meerderheid
- Toezicht op nakoming
, - Eigen rechtsorde
Europese integratie:
- WO II, Benelux (1947), OEEC (1948), Raad van Europa (1949),
EVRM (1950)
- Plan Robert Schuman (9 mei 1950)
- EGKS-Verdrag (18 april 1951)
- EEG en Euratom (1957)
Totstandkoming EU in drie perioden:
1) Europese Gemeenschappen (1952-1993)
2) Europese Unie en de Europese Gemeenschappen (1993-2009)
3) Europese Unie (sinds 2009)
De verdragen van de EU
1) VEU
2) VWEU
[EU-Handvest van de grondrechten]
Europese Grondwet/Verdrag van Lissabon
Het vrij verkeer van goederen, diensten, vestiging en werknemers kwam tot stend met:
- Het verdrag van Maastricht
Wat is de Europese Unie?
De Europese Unie is geen staat, maar club van staten
De Europese Unie vormt een steeds hechter verbond
De Europese Unie verwezenlijkt gemeenschappelijke doelstellingen van de lidstaten
Wat is het recht van de Europese Unie?
Primair/secundair
Institutioneel/materieel
Belangrijkste onderdelen van de Europese Unie:
a) interne markt; b) economische en monetaire unie; c) gemeenschappelijke activiteiten; d)
justitie en politie; e) extern beleid
Belangrijkste kenmerken van de Europese Unie:
a) recht van gemeenschappelijke overheid; b) bron van wetgeving; c) relevant voor
overheden, burgers en ondernemers
Instellingen van de Unie art. 13 VEU
Wie doet wat?
A. Vaststellen van de grote beleidslijnen voor de Unie
B. Regelgeving; vaststellen van wetgevende en andere regels
C. Rechtspraak
D. Financiën
,De zeven instellingen van de Europese Unie:
het Europees Parlement Het Europees Parlement (EP) is een van de instellingen van de
Europese Unie (EU) en heeft als belangrijkste taken:
1. Wetgevende rol: Het Europees Parlement neemt deel aan de
wetgevingsprocedure van de EU door wetten voor te stellen, te amenderen en
goed te keuren. Het werkt samen met de Europese Commissie en de Raad van de
Europese Unie om EU-verordeningen, richtlijnen en andere
wetgevingsinstrumenten aan te nemen.
2. Toezicht op andere EU-instellingen: Het Parlement houdt toezicht op de
activiteiten van andere EU-instellingen, met name de Europese Commissie. Het
heeft het recht om commissarissen te ondervragen, moties van wantrouwen in te
dienen en de begroting van de EU goed te keuren.
3. Vertegenwoordiging van EU-burgers: Het Europees Parlement
vertegenwoordigt de belangen van de burgers van de EU en fungeert als het
direct gekozen orgaan van de EU. De leden van het Europees Parlement worden
rechtstreeks gekozen door de burgers van de EU tijdens de Europese
verkiezingen, die om de vijf jaar plaatsvinden.
4. Internationale betrekkingen: Het Europees Parlement onderhoudt relaties met
parlementen van andere landen en internationale organisaties, en speelt een rol
bij het bevorderen van democratie en mensenrechten wereldwijd.
In essentie heeft het Europees Parlement wetgevende, toezichthoudende en
vertegenwoordigende functies binnen de Europese Unie. De samenstelling
geschied met max. 750 leden plus voorzitter (na vertek VK 704 leden plus
voorzitter). Het aantal lidstaten is verdeeld op basis van systeem van ‘’degressief-
evenredige vertegenwoordiging’’. Het uitgangspunt hierbij is het bevolkingsaantal
van elke lidstaat, maar met een forse correctie in het voordeel van de kleine
lidstaten.
Nederland:
Nederland heeft sinds februari 2020 recht op 29 vertegenwoordigers in het
Europees Parlement.
de Europese Raad; Hoogste instelling van de unie wat bestaat uit (Staatshoofden en
regeringsleiders). De belangrijkste taken zijn: verdragen opstellen of wijzigen (art. 48 veu) en
beleidslijnen vaststellen. Ook bepalen zij een de algemene politieke koers van de Unie en de
prioriteiten van de Unie.
De voorzitter van de raad is: Charles Michel (art. 15 lid 6 VEU) Hij werd benoemd op 1
december 2019. Op 24 maart 2022 werd hij herkozen voor een tweede termijn van twee en
, een half jaar. Zijn termijn loopt af in november 2024. Zijn voorganger was de Pool Donald
Tusk en daarvoor de Belg Herman van Rompuy.
de Raad (van Ministers) van de Unie De raad is een samenstelling van vakministers. Zij
beraadslagen zich over de wetgeving en besluitvorming. De raad is vastgelegd in art. 16 VEU
en art. 237-243 VWEU
de Europese Commissie de Europese Commissie is het uitvoerende orgaan van de
Europese Unie en speelt een centrale rol bij het formuleren, uitvoeren en
vertegenwoordigen van het beleid van de Europese Unie. Ze bestaan uit 27 leden (een per
lidstaat). Ook hebben zij een begrotingstaak. Zij hebben een onafhankelijke positie van de
rest van de organen. Hun taak is vastgelegd in art. 17 VEU en art. 244-250 VWEU
De uitvoerende taken:
- Toezicht op toepassing unierecht
- Uitvoering en beheer
- Externe vertegenwoordiging van de Unie
- Het voorstellen van wetgeving, initiatiefrecht: de commissie heeft in heel groot
aantal gevallen het monopolie tot het doen van wetgevingsvoorstellen art. 17 lid 2
VEU
Vertegenwoordiger van de Commissie:
- Josep Borell Fontelles Wordt gekozen door het Europees parlement
- Hij is de Hoge vertegenwoordiger (vicevoorzitter) van de Europese Commissie, maar
de HV neemt ook deel aan de werkzaamheden van de Europese Raad als het gaat
over Buitenlandse Zaken en Veiligheidsbeleid.
het Hof van Justitie van de Europese Unie Het hof van Justitie is het hoogste gerechtelijke
orgaan van de EU. Ze zijn gevestigd in Luxemburg en hebben in totaal 92 rechters en
Advocaten-Generaal, en heeft als belangrijke taken:
- Interpretatie van EU-wetgeving
- Handhaving van EU-recht
- Geschillenbeslechting
- Beantwoording van prejudiciële vragen
Het gerechtelijke orgaan bestaat uit de volgende colleges:
- HvJ
- Gerecht
- Gespecialiseerde rechtbanken
Hun taak is vastgelegd in art. 19 VEU en art. 251-281 VWEU
de Europese Centrale Bank De Europese Centrale Bank oftewel de (ECB) is
verantwoordelijk voor het monetaire beleid binnen de eurozone. Dit is tevens een instelling
met eigen rechtspersoonlijkheid o.g.v. art. 282 lid 3 VWEU: zelfstandig en onafhankelijk. De
