Stof module 2: Jij bent in the
LEAD!
,Geneeskunde: Airway & Breathing
Literatuur: A&F = 15.1 t/m 15.4, PVVPK = 8.1, 8.2, ABCDE-methodiek
Anatomie en fysiologie: een inleiding
De vijf basale functies van het
ademhalingsstelsel:
1. Het vormt een groot oppervlak
voor de gaswisseling tussen de
lucht en het bloed.
2. Het verplaatsen van lucht van
en naar het
gaswisselingsoppervlak in de
longen.
3. Bescherming van de alveolaire
oppervlakken tegen uitdroging
en temperatuurveranderingen
en verdediging tegen
binnendringende
ziekteverwekkers.
4. De vorming van geluiden
waardoor spraak, zang en
andere vormen van
communicatie mogelijk zijn. Figuur 1 Het ademhalingsstelsel
5. De reukzin bevorderen door de
reukcellen in de neusholten.
Anatomische onderdelen ademhalingsstelsel:
1. De neus (inclusief neusholte en bijholten)
2. De farynx (de keelholte)
3. De larynx (het strottenhoofd)
4. De trachea (de luchtpijp)
5. Bronchiën bronchioli alveoli
De luchtwegen zijn gedeeltelijk voor geleiding van lucht en een deel voor
gaswisseling. Ook filtert, verwarmt en bevochtigd het lucht voor het bij de
alveoli aankomt zodat de lucht ‘schoon’ is.
Respiratoire slijmvlies bekleedt de buizen, het is een dekweefsel met
slijmcellen. Dit specifieke slijmvlies bestaat
uit respiratoir epitheel = cilinder epitheel
met trilhaarcellen met veel slijmcellen en een
ondergelegen losmazig bindweefsel wat
slijmklieren bevat wat hun klierproduct
afgeven op het oppervlak van het
dekweefsel.
De neus
Lucht komt via de uitwendige neusopeningen
binnen (nares), die uitmonden in de
neusholte. Het vestibulum nasi is de ruimte
die door de flexibele weefsels van de neus
worden omsloten. Neusharen worden ook wel
Figuur 2 De neusholte
, vibrissae genoemd. De neusholte wordt gevormd door delen van het:
maxilla, os frontale, os nasale, os ethmoidale, os sphenoidale. Het
neustussenschot verdeelt de neusholte. Het harde gehemelte is
gevormd door het gehemelte been en het kaakbeen en zorgt voor
scheiding van neus en mond. Achter dit zit een zacht gehemelte en
vormt de bodem van de nasofarynx.
Het neusslijm wordt gevormd in de sinus paranasales.
De farynx (keelholte) levert toegang tot de larynx en de oesofagus. Het
bestaat uit de:
1. Nasofarynx = via inwendige neusopeningen verbonden met het
achterste gedeelte van het zachte gehemelte. Hier bevinden zich
veel trilhaarcellen en kom je ook de keelamandelen tegen en de buis
van Eustachius.
2. Orofarynx = van zachte gehemelte naar de basis van de tong en
liggen de gehemelte amandelen er.
3. Laryngofarynx = loopt op het niveau van het os hyoideum en geeft
toegang tot de oesofagus. Is bekleedt in plaveis epitheel, houdt
grove dingen tegen.
De larynx ontvangt lucht vanuit de farynx via de glottis, dit bestaat uit 9
kraakbeendelen die door banden en skeletspieren op hun plek worden
gehouden. De drie grootste kraakbeenstukken zijn: het strottenklepje, het
schildkraakbeen en het ringvormige kraakbeen. Boven de glottis, zit de
epiglottis. Tijdens het slikken gaat de larynx omhoog waar door de
elastische epiglottis naar achter beweegt over de glottis zodat er geen
voeding of dergelijke in de luchtwegen komen.
De larynx bevat ook de valse stembanden, deze beschermen de ware
stembanden van vreemde voorwerpen. Als er bij de ware stembanden
wel iets in contact komt treedt het hoestreflex op. Als er lucht langs de
stembanden komt, trillen deze en kan er geluid worden gecreëerd.
Cystische fibrose = taaislijmziekte, defect slijmvlies. Slijm kan niet
worden verplaatst door trilhaarcellen door de dikte ervan. Dit blokkeert
ook de luchtwegdoorgangen waardoor mensen een moeilijkere
ademhaling ervaren. Dodelijk erfelijk defect gen op chromosoom 7.
De trachea begint op hoogte van C6 waarbij hij is verbonden aan het
ringvormige kraakbeen van de larynx en eindigt in het mediastinum op
hoogte van Th5. Daarbij vertakt het zich in de linker en rechter primaire
bronchus. De wanden van de trachea worden verstevigd door 15 tot 20
kraakbeenstukken (u-vormig). Deze beschermen de luchtwegen. De open
gedeelten van de kraakbeenstukken liggen aan de achterkant tegen de
oesofagus aan. De uiteinden van de opengedeelten zijn omgeven door een
elastisch ligament en de m. trachealis.
Heimlichmanoeuvre wordt toegepast bij blokkade trachea. Als er
voorwerpen in de trachea zitten, in rechter bronchus.
LEAD!
,Geneeskunde: Airway & Breathing
Literatuur: A&F = 15.1 t/m 15.4, PVVPK = 8.1, 8.2, ABCDE-methodiek
Anatomie en fysiologie: een inleiding
De vijf basale functies van het
ademhalingsstelsel:
1. Het vormt een groot oppervlak
voor de gaswisseling tussen de
lucht en het bloed.
2. Het verplaatsen van lucht van
en naar het
gaswisselingsoppervlak in de
longen.
3. Bescherming van de alveolaire
oppervlakken tegen uitdroging
en temperatuurveranderingen
en verdediging tegen
binnendringende
ziekteverwekkers.
4. De vorming van geluiden
waardoor spraak, zang en
andere vormen van
communicatie mogelijk zijn. Figuur 1 Het ademhalingsstelsel
5. De reukzin bevorderen door de
reukcellen in de neusholten.
Anatomische onderdelen ademhalingsstelsel:
1. De neus (inclusief neusholte en bijholten)
2. De farynx (de keelholte)
3. De larynx (het strottenhoofd)
4. De trachea (de luchtpijp)
5. Bronchiën bronchioli alveoli
De luchtwegen zijn gedeeltelijk voor geleiding van lucht en een deel voor
gaswisseling. Ook filtert, verwarmt en bevochtigd het lucht voor het bij de
alveoli aankomt zodat de lucht ‘schoon’ is.
Respiratoire slijmvlies bekleedt de buizen, het is een dekweefsel met
slijmcellen. Dit specifieke slijmvlies bestaat
uit respiratoir epitheel = cilinder epitheel
met trilhaarcellen met veel slijmcellen en een
ondergelegen losmazig bindweefsel wat
slijmklieren bevat wat hun klierproduct
afgeven op het oppervlak van het
dekweefsel.
De neus
Lucht komt via de uitwendige neusopeningen
binnen (nares), die uitmonden in de
neusholte. Het vestibulum nasi is de ruimte
die door de flexibele weefsels van de neus
worden omsloten. Neusharen worden ook wel
Figuur 2 De neusholte
, vibrissae genoemd. De neusholte wordt gevormd door delen van het:
maxilla, os frontale, os nasale, os ethmoidale, os sphenoidale. Het
neustussenschot verdeelt de neusholte. Het harde gehemelte is
gevormd door het gehemelte been en het kaakbeen en zorgt voor
scheiding van neus en mond. Achter dit zit een zacht gehemelte en
vormt de bodem van de nasofarynx.
Het neusslijm wordt gevormd in de sinus paranasales.
De farynx (keelholte) levert toegang tot de larynx en de oesofagus. Het
bestaat uit de:
1. Nasofarynx = via inwendige neusopeningen verbonden met het
achterste gedeelte van het zachte gehemelte. Hier bevinden zich
veel trilhaarcellen en kom je ook de keelamandelen tegen en de buis
van Eustachius.
2. Orofarynx = van zachte gehemelte naar de basis van de tong en
liggen de gehemelte amandelen er.
3. Laryngofarynx = loopt op het niveau van het os hyoideum en geeft
toegang tot de oesofagus. Is bekleedt in plaveis epitheel, houdt
grove dingen tegen.
De larynx ontvangt lucht vanuit de farynx via de glottis, dit bestaat uit 9
kraakbeendelen die door banden en skeletspieren op hun plek worden
gehouden. De drie grootste kraakbeenstukken zijn: het strottenklepje, het
schildkraakbeen en het ringvormige kraakbeen. Boven de glottis, zit de
epiglottis. Tijdens het slikken gaat de larynx omhoog waar door de
elastische epiglottis naar achter beweegt over de glottis zodat er geen
voeding of dergelijke in de luchtwegen komen.
De larynx bevat ook de valse stembanden, deze beschermen de ware
stembanden van vreemde voorwerpen. Als er bij de ware stembanden
wel iets in contact komt treedt het hoestreflex op. Als er lucht langs de
stembanden komt, trillen deze en kan er geluid worden gecreëerd.
Cystische fibrose = taaislijmziekte, defect slijmvlies. Slijm kan niet
worden verplaatst door trilhaarcellen door de dikte ervan. Dit blokkeert
ook de luchtwegdoorgangen waardoor mensen een moeilijkere
ademhaling ervaren. Dodelijk erfelijk defect gen op chromosoom 7.
De trachea begint op hoogte van C6 waarbij hij is verbonden aan het
ringvormige kraakbeen van de larynx en eindigt in het mediastinum op
hoogte van Th5. Daarbij vertakt het zich in de linker en rechter primaire
bronchus. De wanden van de trachea worden verstevigd door 15 tot 20
kraakbeenstukken (u-vormig). Deze beschermen de luchtwegen. De open
gedeelten van de kraakbeenstukken liggen aan de achterkant tegen de
oesofagus aan. De uiteinden van de opengedeelten zijn omgeven door een
elastisch ligament en de m. trachealis.
Heimlichmanoeuvre wordt toegepast bij blokkade trachea. Als er
voorwerpen in de trachea zitten, in rechter bronchus.
