INVLOED VAN GAMEN OP KINDEREN 8-
12
,INHOUD
Inleiding ..............................................................................................................................................3
What-Fase ...........................................................................................................................................3
So- What-Fase .....................................................................................................................................5
Now What-Fase. ..................................................................................................................................8
Bijlage ............................................................................................................................................... 10
Literatuurlijst ................................................................................................................................. 10
Reflectie ............................................................................................................................................ 11
Topic lijst ........................................................................................................................................... 12
Topic lijst ouders ............................................................................................................................ 12
Topic lijst professional .................................................................................................................... 15
, INLEIDING
Gamen is in de afgelopen decennia een belangrijk onderdeel geworden van de kindertijd. Waar kinderen
vroeger buiten of met speelgoed speelden, besteden ze nu steeds meer tijd aan digitale games. In
Nederland nam het totaal aantal uren besteed aan gamen toe van 8,11 uur per dag naar 11,79 uur per
dag. Deze toename bleef ook na de lockdown hoog (Kneepkens et al., 2023).
Ouders herkennen het wel: kinderen die de hele dag achter een scherm zitten, verdiept in spelletjes op de
iPad of spelcomputer, variërend van gewelddadige actiespellen tot educatieve taalspelletjes. Het kan
voor ouders lastig zijn om precies te weten hoe ze hier het beste mee kunnen omgaan (Nederlands
Jeugdinstituut, z.d.).
Ouderschap gaat over veel meer dan alleen opvoeden. Het omvat ook een diep
verantwoordelijkheidsgevoel, waarbij ouders het welzijn van hun kind vooropstellen en hen willen
beschermen tegen mogelijke gevaren en negatieve invloeden (Groeigids, z.d.). Dit geldt ook voor gamen,
dat tegenwoordig een steeds grotere rol speelt in het leven van kinderen en jongeren. Hoewel gamen vaak
onschuldig en leuk is, roept het ook vragen op als ouder over de effecten ervan op hun ontwikkeling,
sociale gedrag en schoolprestaties (Nederlands Jeugdinstituut, z.d.).
Voor veel kinderen is gamen meer dan alleen een hobby; het biedt een manier om even aan de realiteit te
ontsnappen, hun fantasie te prikkelen en te ontspannen na een lange schooldag. Toch roept de groeiende
populariteit van games ook vragen op: Wat zijn de risico’s van gamen? En in hoeverre draagt gamen bij
aan de ontwikkeling van een kind? (Nederlands Jeugdinstituut, z.d.).
Als voormalig kindergamer herken ik deze uitdagingen. Mijn eerste iPad op 10-jarige leeftijd opende de
wereld van online spellen. Ik speelde vaak met kinderen wereldwijd en vroeg mijn ouders soms om langer
wakker te blijven vanwege tijdsverschillen. Mijn moeder hield echter vast aan een strikt slaapritme. In
Minecraft ervaarde ik pesten in competitieve gamemodi, wat leerde hoe moeilijk sociale interacties
kunnen zijn binnen games. Daarnaast probeerde ik soms geld uit te geven aan virtuele items, maar mijn
ouders stelden duidelijke grenzen. Voor mij bleef gamen echter een fijne uitlaatklep en prikkelde het mijn
creativiteit en Engelse taalvaardigheden.
In dit proces heb ik ook veel geleerd. Toch zag ik ook de risico's van excessief gamegedrag in mijn
omgeving. Mijn neefje raakte sociaal geïsoleerd, omdat hij bijna de hele dag alleen maar speelde en niet
meer geïnteresseerd was in buitenspelen of schoolprestaties.
Deze persoonlijke ervaringen en observaties hebben geleid tot vier kernboodschappen, die relevant zijn
voor elke ouder met een gamend kind die te vinden is bij de WHAT-FASE.
WHAT-FASE
Kernboodschap 1:
Kinderen die gamen tussen de 8 en 12 jaar vluchten soms uit het gewone leven omdat ze zich daar
ongelukkig voelen. Probeer met je kind in gesprek te blijven, ook al trekt hij of zij zich terug. Je kunt het
hebben over de bedoeling van het spel, of het spel moeilijk is, of je kind het lastig vindt om te stoppen, en
hoe jij daarbij kunt helpen. Bespreek samen welke regels jullie kunnen afspreken en houd er rekening mee
dat soms een onderdeel van het spel moet worden afgemaakt (Groeigids, z.d.).
➢ Gamen kan soms dienen als een eenvoudige manier voor kinderen om te ontsnappen aan de
realiteit van het dagelijks leven. Wanneer kinderen zich verliezen in de wereld van
videogames, kan dat een manier zijn om te ontsnappen aan gevoelens van stress, verdriet of
frustratie die ze in hun echte leven ervaren. Als ouder is het belangrijk om in contact te blijven
12
,INHOUD
Inleiding ..............................................................................................................................................3
What-Fase ...........................................................................................................................................3
So- What-Fase .....................................................................................................................................5
Now What-Fase. ..................................................................................................................................8
Bijlage ............................................................................................................................................... 10
Literatuurlijst ................................................................................................................................. 10
Reflectie ............................................................................................................................................ 11
Topic lijst ........................................................................................................................................... 12
Topic lijst ouders ............................................................................................................................ 12
Topic lijst professional .................................................................................................................... 15
, INLEIDING
Gamen is in de afgelopen decennia een belangrijk onderdeel geworden van de kindertijd. Waar kinderen
vroeger buiten of met speelgoed speelden, besteden ze nu steeds meer tijd aan digitale games. In
Nederland nam het totaal aantal uren besteed aan gamen toe van 8,11 uur per dag naar 11,79 uur per
dag. Deze toename bleef ook na de lockdown hoog (Kneepkens et al., 2023).
Ouders herkennen het wel: kinderen die de hele dag achter een scherm zitten, verdiept in spelletjes op de
iPad of spelcomputer, variërend van gewelddadige actiespellen tot educatieve taalspelletjes. Het kan
voor ouders lastig zijn om precies te weten hoe ze hier het beste mee kunnen omgaan (Nederlands
Jeugdinstituut, z.d.).
Ouderschap gaat over veel meer dan alleen opvoeden. Het omvat ook een diep
verantwoordelijkheidsgevoel, waarbij ouders het welzijn van hun kind vooropstellen en hen willen
beschermen tegen mogelijke gevaren en negatieve invloeden (Groeigids, z.d.). Dit geldt ook voor gamen,
dat tegenwoordig een steeds grotere rol speelt in het leven van kinderen en jongeren. Hoewel gamen vaak
onschuldig en leuk is, roept het ook vragen op als ouder over de effecten ervan op hun ontwikkeling,
sociale gedrag en schoolprestaties (Nederlands Jeugdinstituut, z.d.).
Voor veel kinderen is gamen meer dan alleen een hobby; het biedt een manier om even aan de realiteit te
ontsnappen, hun fantasie te prikkelen en te ontspannen na een lange schooldag. Toch roept de groeiende
populariteit van games ook vragen op: Wat zijn de risico’s van gamen? En in hoeverre draagt gamen bij
aan de ontwikkeling van een kind? (Nederlands Jeugdinstituut, z.d.).
Als voormalig kindergamer herken ik deze uitdagingen. Mijn eerste iPad op 10-jarige leeftijd opende de
wereld van online spellen. Ik speelde vaak met kinderen wereldwijd en vroeg mijn ouders soms om langer
wakker te blijven vanwege tijdsverschillen. Mijn moeder hield echter vast aan een strikt slaapritme. In
Minecraft ervaarde ik pesten in competitieve gamemodi, wat leerde hoe moeilijk sociale interacties
kunnen zijn binnen games. Daarnaast probeerde ik soms geld uit te geven aan virtuele items, maar mijn
ouders stelden duidelijke grenzen. Voor mij bleef gamen echter een fijne uitlaatklep en prikkelde het mijn
creativiteit en Engelse taalvaardigheden.
In dit proces heb ik ook veel geleerd. Toch zag ik ook de risico's van excessief gamegedrag in mijn
omgeving. Mijn neefje raakte sociaal geïsoleerd, omdat hij bijna de hele dag alleen maar speelde en niet
meer geïnteresseerd was in buitenspelen of schoolprestaties.
Deze persoonlijke ervaringen en observaties hebben geleid tot vier kernboodschappen, die relevant zijn
voor elke ouder met een gamend kind die te vinden is bij de WHAT-FASE.
WHAT-FASE
Kernboodschap 1:
Kinderen die gamen tussen de 8 en 12 jaar vluchten soms uit het gewone leven omdat ze zich daar
ongelukkig voelen. Probeer met je kind in gesprek te blijven, ook al trekt hij of zij zich terug. Je kunt het
hebben over de bedoeling van het spel, of het spel moeilijk is, of je kind het lastig vindt om te stoppen, en
hoe jij daarbij kunt helpen. Bespreek samen welke regels jullie kunnen afspreken en houd er rekening mee
dat soms een onderdeel van het spel moet worden afgemaakt (Groeigids, z.d.).
➢ Gamen kan soms dienen als een eenvoudige manier voor kinderen om te ontsnappen aan de
realiteit van het dagelijks leven. Wanneer kinderen zich verliezen in de wereld van
videogames, kan dat een manier zijn om te ontsnappen aan gevoelens van stress, verdriet of
frustratie die ze in hun echte leven ervaren. Als ouder is het belangrijk om in contact te blijven
