H1
Een organisatie is een samenwerkingsverband van mensen en middelen om een bepaald
doel te bereiken. Het woord organisatie komt van het Griekse woord organon, dat instrument
of middel betekent. Organisatiekundig kan juridische dienstverlening worden beschreven als
kennisintensieve dienstverlening door hoogopgeleide professionals. Dit type dienstverlening
wordt vaak aangeduid als professional services. Een kenmerk van professional services is
dat voor het verrichten van de werkzaamheden over het algemeen theoretische kennis en
praktische vaardigheden zijn vereist die alleen door langdurige opleiding en ervaring kunnen
worden verkregen. Voor sommigen van deze professionals geldt ook dat deze
kwaliteitseisen worden geborgd doordat zij lid zijn van een beroepsgroep waarvoor een
tuchtrechtelijke instantie is die tuchtrecht uitoefent.
Beroepsgroep Tuchtrechtelijke instantie
Advocaten Raden van discipline
Gerechtsdeurwaarders Kamer voor gerechtsdeurwaarders
Notarissen Kamer van toezicht
Medici Tuchtcolleges voor de gezondheidszorg
Accountants Accountantskamer
Er wordt onderscheidt gemaakt tussen juridische diensten en diensten met belangrijke en/of
complexe juridische aspecten. Onder een juridische dienst verstaan we alleen diensten die
hoogwaardige juridische expertise vereisen en die alleen geleverd kunnen worden door
juristen.
Om te kunnen spreken van een organisatie, moet aan de volgende dingen voldaan zijn:
1. Mensen
2. Middelen
3. Samenwerken
4. Doel
Over het algemeen wordt bedrijf meestal gereserveerd voor commerciële organisaties.
Organisatiekundig spreken we echter van bedrijven als een organisatie producten en/of
diensten voortbrengt om te voorzien in een maatschappelijke behoefte.
Overheidsorganisaties vormen een bijzondere categorie rechtsvormen. Zij worden vaak met
een specifiek doel opgericht, waarbij ze nauwkeurig omschreven taken, bevoegdheden en
verantwoordelijkheden krijgen toebedeeld. Het grote voordeel van het oprichten van een
rechtspersoon is dat een rechtspersoon niet kan overlijden, waardoor de continuïteit van de
organisatie beter geborgd is.
Er zijn allerlei soorten organisaties en allerlei manieren om organisaties in categorieën in te
delen. 1 indelingswijze is een indeling aan de hand van de sector waarin de organisatie
actief is. Allereerst kunnen we een onderscheid maken tussen publieke en private
organisaties. Private organisaties zijn organisaties die eigendom zijn van een privaat
persoon en dus niet in handen van de overheid. Publieke organisaties maken onderdeel uit
van de publieke sector. Tot de publieke sector behoren de centrale en decentrale overheid
en semioverheidsorganisaties. Tot de semioverheid behoren organisaties die niet direct
onder het overheidsgezag vallen, maar waarop de overheid wel grote invloed uitoefent.
Semioverheidsorganisaties zijn organisaties die een private rechtsvorm hebben (zoals
stichting, bv of nv), maar publieke belangen dienen. Het Juridisch Loket is een voorbeeld van
een semiorganisatie.
, De term non-profit wordt in de praktijk vaak alleen gebruikt voor organisaties die geen
winstoogmerk hebben en ook niet tot de centrale of decentrale overheid behoren.
Semioverheidsorganisaties worden dus we tot de non-profitsector gerekend.
Binnen juridische organisaties kunnen de rechterlijke macht, advocatenkantoren,
notariskantoren en gerechtsdeurwaarders als klassiek-juridische organisaties worden
beschouwd. Sommige organisaties zijn niet in te delen in juridische of niet-juridische
organisaties. Dan is er sprake van een mengvorm. De Belastingdienst is zo’n mengvorm.
Binnen juridische organisaties valt ook nog onderscheid te maken tussen organisaties die
rechtsbijstand verlenen of juridisch advies te verzorgen en organisaties die een
geschilbeslechtende functie hebben. Rechtsbijstandsverzekeraars, gerechtsdeurwaarders en
advocatenkantoren vallen bijvoorbeeld in de 1e categorie. Rechtbanken, gerechtshoven,
arbitrage-instituties en geschillencommissies vallen in de 2e categorie. Kenmerk van de 1e
categorie is dat zij doorgaans partijdig zijn, terwijl voor de 2e categorie juist onpartijdigheid
geldt.
Alle juridische organisaties, gecombineerd met alle juridische functies in niet-juridische
organisaties, kunnen we samen de Nederlandse rechtspraktijk noemen.
De tak van management(wetenschap) of organisatiekunde die zich specifiek bezighoudt met
het werk van juridisch professionals en het functioneren van juridische organisaties wordt
met een Engelse uitdrukking ook wel legal management genoemd. Legal management is
dus organisatiekunde, toegepast op het functioneren van juridisch professionals en juridische
organisaties.
In de organisatiekunde wordt er veel gewerkt met (wetenschappelijke) modellen. Een
wetenschappelijk model is een voorbeeld van een abstractie. Een wetenschappelijk model
beoogt in het algemeen wetmatigheden tussen fenomenen te beschrijven en te verklaren.
Een model dat in de Nederlandse praktijk veel wordt gebruikt, is het zogenaamde INK-
model. Dit model is ontwikkeld door het Instituut Nederlandse Kwaliteit op initiatief van het
Ministerie van Economische Zaken. Het model laat de samenhang zien tussen de
inspanningen en eigenschappen van een organisatie en de resultaten van deze organisatie.
De linkerkant toont alle belangrijke aspecten van een organisatie die nodig zijn om resultaten
te bereiken: leiderschap, strategie en beleid, management van medewerkers, middelen en
processen. De rechterkant laat zien dat het, om een genuanceerd te krijgen van het ‘succes’
van een organisatie, goed is om alle groepen in acht te nemen die bij de organisatie een
duidelijk belang hebben (stakeholders).
Een ander bekend model is het Engelse 7S-model van het Amerikaanse organisatiebureau
McKinsey. Ook dit model toont de wisselwerking tussen verschillende belangrijke aspecten
van een organisatie. De gelijkenissen met het INK-model vallen op; er zijn ook enkele
verschillen. Net zoals het INK-model besteedt het 7S-model zowel aandacht aan meer
‘harde’ aspecten (structuur en gebruikte systemen) van een organisatie, als aan meer
‘zachte’ aspecten (stijl van management en gedeelde waarden van de organisatie (shared
values)).
Een organisatie is een samenwerkingsverband van mensen en middelen om een bepaald
doel te bereiken. Het woord organisatie komt van het Griekse woord organon, dat instrument
of middel betekent. Organisatiekundig kan juridische dienstverlening worden beschreven als
kennisintensieve dienstverlening door hoogopgeleide professionals. Dit type dienstverlening
wordt vaak aangeduid als professional services. Een kenmerk van professional services is
dat voor het verrichten van de werkzaamheden over het algemeen theoretische kennis en
praktische vaardigheden zijn vereist die alleen door langdurige opleiding en ervaring kunnen
worden verkregen. Voor sommigen van deze professionals geldt ook dat deze
kwaliteitseisen worden geborgd doordat zij lid zijn van een beroepsgroep waarvoor een
tuchtrechtelijke instantie is die tuchtrecht uitoefent.
Beroepsgroep Tuchtrechtelijke instantie
Advocaten Raden van discipline
Gerechtsdeurwaarders Kamer voor gerechtsdeurwaarders
Notarissen Kamer van toezicht
Medici Tuchtcolleges voor de gezondheidszorg
Accountants Accountantskamer
Er wordt onderscheidt gemaakt tussen juridische diensten en diensten met belangrijke en/of
complexe juridische aspecten. Onder een juridische dienst verstaan we alleen diensten die
hoogwaardige juridische expertise vereisen en die alleen geleverd kunnen worden door
juristen.
Om te kunnen spreken van een organisatie, moet aan de volgende dingen voldaan zijn:
1. Mensen
2. Middelen
3. Samenwerken
4. Doel
Over het algemeen wordt bedrijf meestal gereserveerd voor commerciële organisaties.
Organisatiekundig spreken we echter van bedrijven als een organisatie producten en/of
diensten voortbrengt om te voorzien in een maatschappelijke behoefte.
Overheidsorganisaties vormen een bijzondere categorie rechtsvormen. Zij worden vaak met
een specifiek doel opgericht, waarbij ze nauwkeurig omschreven taken, bevoegdheden en
verantwoordelijkheden krijgen toebedeeld. Het grote voordeel van het oprichten van een
rechtspersoon is dat een rechtspersoon niet kan overlijden, waardoor de continuïteit van de
organisatie beter geborgd is.
Er zijn allerlei soorten organisaties en allerlei manieren om organisaties in categorieën in te
delen. 1 indelingswijze is een indeling aan de hand van de sector waarin de organisatie
actief is. Allereerst kunnen we een onderscheid maken tussen publieke en private
organisaties. Private organisaties zijn organisaties die eigendom zijn van een privaat
persoon en dus niet in handen van de overheid. Publieke organisaties maken onderdeel uit
van de publieke sector. Tot de publieke sector behoren de centrale en decentrale overheid
en semioverheidsorganisaties. Tot de semioverheid behoren organisaties die niet direct
onder het overheidsgezag vallen, maar waarop de overheid wel grote invloed uitoefent.
Semioverheidsorganisaties zijn organisaties die een private rechtsvorm hebben (zoals
stichting, bv of nv), maar publieke belangen dienen. Het Juridisch Loket is een voorbeeld van
een semiorganisatie.
, De term non-profit wordt in de praktijk vaak alleen gebruikt voor organisaties die geen
winstoogmerk hebben en ook niet tot de centrale of decentrale overheid behoren.
Semioverheidsorganisaties worden dus we tot de non-profitsector gerekend.
Binnen juridische organisaties kunnen de rechterlijke macht, advocatenkantoren,
notariskantoren en gerechtsdeurwaarders als klassiek-juridische organisaties worden
beschouwd. Sommige organisaties zijn niet in te delen in juridische of niet-juridische
organisaties. Dan is er sprake van een mengvorm. De Belastingdienst is zo’n mengvorm.
Binnen juridische organisaties valt ook nog onderscheid te maken tussen organisaties die
rechtsbijstand verlenen of juridisch advies te verzorgen en organisaties die een
geschilbeslechtende functie hebben. Rechtsbijstandsverzekeraars, gerechtsdeurwaarders en
advocatenkantoren vallen bijvoorbeeld in de 1e categorie. Rechtbanken, gerechtshoven,
arbitrage-instituties en geschillencommissies vallen in de 2e categorie. Kenmerk van de 1e
categorie is dat zij doorgaans partijdig zijn, terwijl voor de 2e categorie juist onpartijdigheid
geldt.
Alle juridische organisaties, gecombineerd met alle juridische functies in niet-juridische
organisaties, kunnen we samen de Nederlandse rechtspraktijk noemen.
De tak van management(wetenschap) of organisatiekunde die zich specifiek bezighoudt met
het werk van juridisch professionals en het functioneren van juridische organisaties wordt
met een Engelse uitdrukking ook wel legal management genoemd. Legal management is
dus organisatiekunde, toegepast op het functioneren van juridisch professionals en juridische
organisaties.
In de organisatiekunde wordt er veel gewerkt met (wetenschappelijke) modellen. Een
wetenschappelijk model is een voorbeeld van een abstractie. Een wetenschappelijk model
beoogt in het algemeen wetmatigheden tussen fenomenen te beschrijven en te verklaren.
Een model dat in de Nederlandse praktijk veel wordt gebruikt, is het zogenaamde INK-
model. Dit model is ontwikkeld door het Instituut Nederlandse Kwaliteit op initiatief van het
Ministerie van Economische Zaken. Het model laat de samenhang zien tussen de
inspanningen en eigenschappen van een organisatie en de resultaten van deze organisatie.
De linkerkant toont alle belangrijke aspecten van een organisatie die nodig zijn om resultaten
te bereiken: leiderschap, strategie en beleid, management van medewerkers, middelen en
processen. De rechterkant laat zien dat het, om een genuanceerd te krijgen van het ‘succes’
van een organisatie, goed is om alle groepen in acht te nemen die bij de organisatie een
duidelijk belang hebben (stakeholders).
Een ander bekend model is het Engelse 7S-model van het Amerikaanse organisatiebureau
McKinsey. Ook dit model toont de wisselwerking tussen verschillende belangrijke aspecten
van een organisatie. De gelijkenissen met het INK-model vallen op; er zijn ook enkele
verschillen. Net zoals het INK-model besteedt het 7S-model zowel aandacht aan meer
‘harde’ aspecten (structuur en gebruikte systemen) van een organisatie, als aan meer
‘zachte’ aspecten (stijl van management en gedeelde waarden van de organisatie (shared
values)).
