Samenvatting Medische Biologie Voorbereiding Week 5

Het cardiovasculaire stelsel
 Cardiovasculaire stelsel: het interne transportnetwerk van het lichaam. Dit is
een stelsel waarmee snel zuurstof, voedingsstoffen en afvalstoffen kunnen
worden getransporteerd.
 Bloed: de vloeistof die in het lichaam circuleert, een gespecialiseerd type
bindweefsel dat bestaat uit cellen die zich in een vloeibare matrix
bevinden. Vijf functies:
1. Transport van opgeloste gassen, voedingsstoffen, hormonen en
afvalproducten van de stofwisseling.
 Het transporteert zuurstof van de longen naar de weefsels.
 Het transporteert co2 van de weefsels naar de longen.
 Het transporteert voedingsstoffen die in het spijsverteringskanaal
zijn opgenomen of die vanuit opslagplaatsen in vetweefsel of in de
lever zijn afgegeven.
 Het transporteert hormonen vanuit endocriene klieren naar de
doelcellen.
 Het neemt de afvalstoffen op die door actieve cellen worden
gevormd en vervoert deze naar de nieren waar ze worden
uitgescheiden.
2. Stabilisering van de pH en de ionensamenstelling van de interstitiële
vloeistof in het gehele lichaam.
 Het absorbeert en neutraliseert de zuren die door actieve weefsels
worden gevormd.
3. Beperking van het vloeistofverlies bij verwonding.
 Door het bezit van enzymen en factoren die het proces van
bloedstolling in gang zetten wanneer bloedvatwanden beschadigd
raken stolt het bloed zo snel mogelijk.
 Als gevolg hiervan ontstaat een bloedprop die als tijdelijke
afsluiting fungeert. Dit zorgt ervoor dat er niet nog meer bloed
verloren gaat.
4. Verdediging tegen gifstoffen en ziekteverwekkers.
 Door het vervoer van leukocyten. Dit zijn gespecialiseerde cellen die
weefsels binnendringen om infecties te bestrijden of afvalstoffen te
verwijderen.
 Het voert ook antistoffen aan. Dit zijn speciale eiwitten die
binnendringende pathogenen of lichaamsvreemde verbindingen
aanvallen.
5. Stabilisering van de lichaamstemperatuur.
 Het neemt de warmte op die door actieve skeletspieren wordt
gevormd en voert deze warmte af naar andere weefsels.
 Als de lichaamstemperatuur te hoog is, wordt bloed naar het
huidoppervlak vervoerd, waar warmte aan de omgeving wordt
afgestaan.
 Als de lichaamstemperatuur te laag is, wordt warm bloed naar de
hersenen en andere temperatuurgevoelige organen
getransporteerd.
 De samenstelling van bloed: plasma, bloedcellen en celfragmenten. Vol
bloed heeft de volgende elementaire fysische eigenschappen (wat
betekent dit?):
 Temperatuur: ongeveer 38 graden celsius.

,  Viscositeit: het heeft een vijf maal zo hoge viscositeit als water, is
vijf keer zo kleverig, heeft een sterkere cohesiekracht en heeft een
vijf keer grotere weerstand tegen stroming dan water.
 Dit is het gevolg van interacties tussen de opgeloste eiwitten, de
vaste elementen en de watermoleculen in plasma.
 pH: 7,35 en 7,45. Het klopt dat het bloed een pH-waarde heeft
tussen de 7,35 en 7,45, en hoewel het dezelfde stof is (namelijk
bloed), kan de pH binnen dat bereik variëren. Dit verschil ontstaat
door kleine schommelingen in de concentratie van waterstofionen
(H+) in het bloed. De pH-waarde van 7,35 komt vaker voor in het
veneuze bloed (bloed dat naar het hart terugkeert), waardoor de
concentratie van co2 hoger is. Dit verhoogt de hoeveelheid koolzuur
(H2co3), wat de pH iets zuurder maakt. Het arteriële bloed (dat van
het hart naar de weefsels gaat) heeft doorgaans een pH van rond de
7,45 omdat het minder co2 bevat, wat het iets minder zuur maakt.
De pH van bloed moet binnen dit smalle bereik blijven omdat
enzymen en andere biologische processen zeer gevoelig zijn voor
veranderingen in zuurgraad.
 Bloedafname en -onderzoek:
 Bloeduitstrijkje maken: een klein druppeltje bloed afnemen uit een
perifere capillair, door in de vingertop of oorlel te prikken. De
verschillende typen bloedcellen kunnen zichtbaar gemaakt worden
door het uitstrijkje met speciale kleurstoffen te behandelen.
 Arteriële punctie: de procedure die nodig kan zijn om te beoordelen
hoe efficiënt de gaswisseling ter hoogte van de longen verloopt.
 Venapunctie: de procedure waarbij vol bloed wordt afgenomen
vanuit een oppervlakkig gelegen vene. 3 redenen waarom:
1. De oppervlakkig gelegen venen zijn gemakkelijk te lokaliseren.
2. De wanden van de venen zijn dunner dan die van even grote
arteriën.
3. De bloeddruk in het veneuze systeem is betrekkelijk laag,
waardoor de prikwond snel geneest.
 De samenstelling van plasma: het bestaat uit plasma-eiwitten, overige
opgeloste stoffen en water.
 Plasma-eiwitten:
 Albuminen: de aanwezigheid van deze eiwitten is belangrijk voor
het handhaven van de osmotische druk van het plasma.
 Globulinen: de antistoffen (immunoglobulinen) en
transporteiwitten. Globulinen die betrokken zijn bij het transport
van vetten worden lipoproteïnen genoemd.
 Fibrinogeen: speelt een rol bij de bloedstolling. Onder bepaalde
omstandigheden reageren fibrinogeenmoleculen met elkaar en
worden ze omgezet in lange, onoplosbare strengen fibrine. Deze
strengen vormen de basis voor bloedstolsel. De vloeistof die
overblijft nadat de stollingseiwitten zijn verwijderd wordt serum
genoemd.
 Hemoglobine: is verantwoordelijk voor het vermogen van de cel om
zuurstof en co2 te vervoeren.
 Structuur: een molecuul bestaat uit vier globulaire
eiwitsubeenheden, gerangschikt in twee paren.