Samenvatting Medische Biologie Voorbereiding Week 9

Het spijsverteringsstelsel
Functies van water
 Water: de belangrijkste stof in het lichaam, bijna twee derde van het totale
lichaamsgewicht bestaat eruit. Drie algemene eigenschappen:
1. Water is een belangrijk reagens bij de chemische reacties in levende
systemen:
 Tijdens de condensatie van grote moleculen komen watermoleculen
vrij.
 Bij hydrolyse worden complexe moleculen afgebroken door de
toevoeging van watermoleculen.
2. Water heeft een zeer grote warmtecapaciteit: het vermogen van een stof
om warmte op te nemen en vast te houden.
 Hierdoor zal de temperatuur langzaam veranderen en daardoor wordt
de lichaamstemperatuur gestabiliseerd en blijft het water in onze cellen
vloeibaar bij sterk uiteenlopende omgevingstemperaturen.
3. Water is een uitstekend oplosmiddel: terwijl de stoffen oplossen, raken de
ionen of kleinere moleculen die vrijkomen, gelijkmatig in het water
verspreid, waardoor een oplossing ontstaat.
 Anorganische stoffen die door ionbindingen bij elkaar worden
gehouden, ondergaan in water ionisatie of dissociatie. Bij dit proces
worden ionbindingen verbroken, doordat afzonderlijke met de positieve
of negatieve delen van polaire watermoleculen reageren.
 Het resultaat is een mengsel van kationen en anionen die door heel
veel watermoleculen zijn omgeven, zodat ze niet in staat zijn om
hun oorspronkelijke bindingen opnieuw te vormen.
 Stoffen die ionen afgeven bij oplossing in water worden elektrolyten
genoemd.
 Elektrische krachten aan beide zeiden van het celmembraan
hebben een belangrijke invloed op het functioneren van alle
cellen. Zwakke elektronische stroompjes die door ionen worden
voortgeleid zijn noodzakelijk voor spiercontractie en
zenuwfunctie.
 Sommige organische moleculen bevatten covalente bindingen, die ook
watermoleculen aantrekken. Dit is glucose in het lichaam.
Functies van koolhydraten en verschil tussen mono-, di- en
polysachariden
 Koolhydraat: een organisch molecuul dat koolstof, waterstof en zuurstof bevat
in een verhouding van ongeveer 1:2:1. De belangrijkste rol is het leveren van
energie. Drie belangrijkste soorten:
1. Monosachariden: een enkelvoudige suiker:
 Een koolhydraat dat drie tot zeven koolstofatomen bevat.
 Glucose en andere monosachariden lossen gemakkelijk op in water en
worden snel door het hele lichaam vervoerd via bloed en andere
lichaamsvloeistoffen.
 Fructose meestal in snoepgoed en frisdranken.
2. Disachariden: twee aan elkaar gekoppelde monosachariden.

,  Sucrose is oplosbaar in water. Het wordt gevormd via een
condensatiereactie (moleculen worden aan elkaar gekoppeld door een
watermolecuul af te splitsen).
 Alle koolhydraten, behalve monosachariden, moeten via hydrolyse
worden afgebroken voordat ze bruikbare energie kunnen leveren.
3. Polysachariden: grote koolhydraatmoleculen die ontstaan wanneer telkens
meer monosachariden of disachariden via herhaalde condensatiereacties
aan elkaar worden gekoppeld.
 Zetmeel: een op glucose gebaseerd polysacharide die veel voorkomt in
ons dagelijks voedsel.
 Het spijsverteringskanaal kan deze moleculen tot enkelvoudige
suikers afbreken.
 Het zetmeel uit aardappelen en granen is een belangrijke
energiebron.
 Cellulose: een onderdeel van de celwanden van planten.
 Dit kan niet door ons lichaam worden verteerd.
 Dierlijk zetmeel: bestaat uit onderling verbonden glucosemoleculen.
Wordt gevormd door de lever en spierweefsels en opgeslagen.
 Niet oplosbaar in water en in andere lichaamsvloeistoffen.
 Wanneer de weefsels een sterke energiebehoefte hebben, worden
de glycogeenmoleculen tot glucose afgebroken.
 Als er weinig energie nodig is, nemen de weefsels glucose op uit de
bloedcirculatie en vullen ze de glycogeenreserves weer aan.
Functies van vetten en verschil tussen triglyceriden, fosfolipiden en
steroïden
 Lipiden: vetten: bevatten ook koolstof, waterstof en zuurstof, maar in
verhouding minder zuurstof dan de koolhydraten.
 Ze vormen een essentiële bouwstof voor alle cellen en afzettingen ervan
zijn belangrijk als energiereserve.
 Wanneer ze worden afgebroken in het lichaam leveren ze ongeveer twee
keer zo veel energie als bij de afbraak van dezelfde hoeveelheid
koolhydraten.
 Als de toevoer van lipiden de vraag naar energie overtreft, wordt het
teveel in het vetweefsel opgeslagen.
 Belangrijkste soorten vetten in het lichaam:
 Vetzuren:
 Enkelvoudig onverzadigd: heeft één enkele dubbele binding in de
koolwaterstofstaart.
 Meervoudig onverzadigd: bevat verschillende dubbele bindingen.
 Zowel verzadigde als onverzadigde vetzuren kunnen worden
afgebroken om energie te krijgen, maar door een voedingspatroon
dat grote hoeveelheden verzadigde vetzuren bevat, wordt het risico
voor hart- en vaatziekten verhoogd.
 Vetten:
 Triglyceride: een glycerolmolecuul is aan drie vetzuren gekoppeld.
Dit zijn de meest voorkomende vetten in het lichaam.
 Behalve dat vetten als energiereserve dienen, fungeren vetweefsels
onder de huid als isolatie en vetweefsel rond een kwetsbaar orgaan
vormt een beschermend kussen.