Cardiologie en vitale functiekunde
HC 1: vaataandoeningen
De student kan:
De anatomie fysiologie van de vaten (kenmerken en functies)
beschrijven;
De diagnostiek bij vaataandoeningen uitleggen;
De oorzaken, verschijnselen, complicaties en behandeling van acute
en
chronische arteriële doorbloedingsstoornissen beschrijven en
verklaren
vanuit de anatomie en (patho)fysiologie;
De oorzaken, verschijnselen, complicaties en behandeling van
aneurysma’s, in het bijzonder een aneurysma van de aorta,
beschrijven
en verklaren vanuit de anatomie en (patho)fysiologie;
De oorzaken, verschijnselen, behandeling van aortadissectie
beschrijven
en verklaren vanuit de anatomie en (patho)fysiologie;
De oorzaken, verschijnselen, behandeling en complicaties van
veneuze
problematiek beschrijven en verklaren vanuit de anatomie en
(patho)fysiologie;
Klinisch redeneren aan de hand van casuïstiek.
Anatomie bloedvaten
- Arteriën:
Voeren bloed weg van hart
Bijna altijd o2 rijk bloed en in rood aangegeven.
Behalve aa. Pulmonalis (longslagaders)
- Venen:
Voeren bloed terug naar hart.
Bijna altijd o2 arm bloed en in blauw aangegeven.
Behalve vv. Pulmonalis (longaders)
- Capillair (haarvaten)
Uitwisseling tussen weefsel en bloed
O2, CO2, voeding-en-afvalstoffen.
Anatomie: bouw bloedvatwand.
Arterie is ‘gespierde’ dan venen (druk is hoger)
,Atherosclerose (slagaderverkalking)
Door bijvoorbeeld roken raakt de wand (tunica intima)
beschadigd, waardoor vettige stoffen binnendringen (lang
proces).
Vaat kan worden afgesloten, O2 rijk bloed kan niet goed stromen,
ischemie.
In hersenen arterie: TIA/CVA
In coronair arterie: angina pectoris/myocardinfarct.
In been arterie: perifeer arterieel vaatlijden (PAV).
Door atherosclerose kan wand slaper worden/minder sterk ipv
vernauwen ook uitzetten.
Lokale verwijding van slagader.
Aneurysma.
Risicofactoren atherosclerose
Beinvloedbare risicofactoren.
Roken
Hypertensie
Verhoogd cholesterol
Diabetes mellitus.
Obesitas
Lichamelijke inactiviteit.
Niet-beïnvloedbare risicofactoren.
Leeftijd
Erfelijke factoren
Mannen/ vrouwen in de postmenopauze.
Cholesterol
LDL: low density lipoproteïne
Stimuleert afzetting van cholesterol in de vaatwand.
Slechte cholesterol.
HDL: high density lipoproteïne.
Verwijdert/neemt mee de cholesterol van de vaatwand.
Goede cholesterol.
Cholesterol ratio:
Hoe lager, hoe beter.
Is vaak verhoogd door voeding en kan je verlagen door voeding/lifestyle:
Vetarm dieet.
Cholesterol verlagers (statine).
Meer bewegen.
Vermindering stress.
Stoppen met roken.
Artiele aandoeningen.
(Aorta)dissectie.
, Een splijting/scheur in de binnenwand van de aorta.
Bij type A: splijting in aorta ascendens (stijgende deel) van de aorta.
Geen bloed naar kransslagaders naar hart.
Kans op beschadiging van aortaklep.
Bij type B: splijting in aorta desacendens (afdalende deel.
Eventueel naar onderbuik
Tast de aorta en aortaboog niet aan!
Type A is gevaarlijker.
Aneurysma
Lokale verwijding van arterie.
AAA: Aneurysma Aorta Abdominalis.
AAAA: Acuut Aneurysma Aorta Abdominalis.
Ruptuur.
Bloed loopt de buik in, waardoor er geen o2 rijk bloed naar de
benen stroomt.
Patient vaak na 10 minuten overleden als niet op tijd op de OK
(veel risico’s).
Meest voorkomende klacht: asymptomatisch.
Vaak toevallig ontdekt door scan of echo.
TAA: Thoracaal Aneurysma Aorta.
Aneurysma = 1,5 x de normale afmeting (vaak > 3 cm).
Grote bepaald behandeling
Behandeling: prothese van de aorta abdominalis (veel risico’s)
Perifeer arterieel vaatlijden (PAV)
Vernauwing of afsluiting in de slagader naar het been/voet veroorzaakt
door atherosclerose.
Minder tot geen bloed naar de benen.
Gebrek aan zuurstof in benen of voeten.
Door enkel arm index (EAI) vaststellen.
Bloeddruk is dan lager in de enkels dan in de arm.
PAV-classificaties
Fontaine I:
Geen klachten.
Fontaine II:
, Claudicatio intermittens (etalage benen).
Eerst last bij inspanning (door vernauwing minder o2 rijk bloed)
Bij dit stadium gaan veel mensen naar de eigen huisarts.
Fontaine III:
Bij geen behandeling: pijn in rust.
Been naar beneden (zwaartekracht).
Fontaine VI:
Doorbloeding zo slecht dat weefsel afsterft.
Kan leidden tot amputatie.
Diagnose PAV
Systolische enkeldruk/systolische armdruk = EAI
Als de waarde 1 of hoger is, de bloeddruk gelijk is aan de arm en
enkel, is een vernauwing uitgesloten.
Behandeling PAV
Conservatief:
Leefstijl
Looptraining
Medicatie
Dit is vaak voldoende
Operatief
Intraluminale dilatatie (dotteren)
Bypass
Gevaar: acute ischemie
Pain
Pulseless (geen pols)
Pallor (bleke huid)
Paresthesie (tinteling)
Paralyse (verlamming)
Veneuze aandoeningen
DVT (diepe veneuze trombose)
Is niet levensbedreigend en bevindt zich vaak in de vena
femoralis.
Gevaarlijke complicatie: longembolie
Route van de bloedprop:
Bevindt zich in de vena femoralis, daarna naar de:
Vena iliaca externa