Drang en Dwang
Openvragen toets: 27 januari 2025
8 toets vragen gericht op de onderstaande leerdoelen
Leren PPTs + aanvullend literatuur (reader)
In toets: waarom vind je iets?
Les 1
De doelgroep
- Gevaar voor zichzelf en voor een ander
- (Vaak) gebrek aan motivatie
• Denk aan bijvoorbeeld mensen met een verslaving, mensen met psychotische stoornissen, mensen
met forensische titel en asielzoekers.
• Kan vaak komen door slechte ervaring met hulpverlening in het verleden.
• Gebrek aan motivatie gaat vaak gepaard met gesprek aan kennis van hulpverlening.
Drang en dwang
Drang = proberen iemand te invloeden/motiveren om een andere keuze te maken.
• Drang is een zodanige – niet vrijblijvende – beïnvloeding van de persoon zodat deze minder keuze
heeft.
1. Opgelegde beinvloedingsmaatregel: als – dan…
2. Relatieve beïnvloeding = vanuit het contact en de relatie met de client verschillende scenario’s en
consequenties schetsen.
Drang kan in drie vormen van overtuiging worden toegepast:
• Opties: beloning/sancties worden in het vooruitzicht gesteld.
• Informatie: achterhouden of verdraaien van informatie.
• Psychologisch: inspelen op gevoelens.
Dwang = er is sprake van dwang als iemand tegen diens wil in wordt genoodzaakt iets te doen of te laten.
• (formele) vrijheidsbeperking (opsluiten/beperken/inbrengen)
Voorbeelden van dwang:
• Separatie
• Afzondering
• Fixatie
• Medicatie
• Voeding/vocht
Waarom?
- Veiligheid van derden
- Welzijn van de persoon zelf
- Drang en dwang kunnen meer ingrijpende zorg voorkomen en noodzakelijke zorg inzetten
, Les 2
Zorgmijdende clienten
• Opeenstapeling van problemen of beperkingen
• Gevoelens van machteloosheid en wantrouwen
• Verstoorde communicatie
• Geen of beperkte toegang tot hulpbronnen
• Disbalans tussen draagkracht en draaglast
• afhankelijkheidssituatie
Bemoeizorg
Bemoeizorg = bemoeizorgteams bieden ongevraagd hulp aan mensen die in zorgwekkende leefomstandigheden
zijn gekomen en niet voor hulp aankloppen bij zorginstellingen (= een vorm van outreachend werken).
- Doel = contact krijgen met clienten om hen met praktische hulp een kortere periode te ondersteunen.
• Uiteindelijk doel = doorverwijzen naar reguliere voorzieningen, waar ze dan in kunnen stromen.
- Denk daarbij aan (een combinatie van) drugs-, medicatie-, en alcoholmisbruik, psychiatrische
problemen, straatprostitutie, ernstige vereenzaming, verwaarlozing en vervuiling.
Bemoeizorg wordt gefinancierd vanuit gemeente en niet vanuit zorgverzekeringen (aangeboden aan bepaalde
organisaties).
Aanmeldingen komen vaak binnen vanuit politie (overlast etc.).
Doelgroep bemoeizorg
- Aanwezigheid van psychische stoornis (waaronder verslavingsproblematiek) of ernstige psychosociale
problemen.
- Tegelijkertijd aanwezigheid van meerdere problemen op andere leefgebieden.
- Leidend tot het onvoldoende in staat zijn om in de eigen bestaansvoorwaarden te voorzien.
- Gebrek aan mogelijkheden om de problemen op te lossen.
- Afwezigheid van hulpvraag.
Zorgcontinuüm
Ongevraagd hulp = iemand vraagt zelf niet om hulp, maar is wel blij met de hulp.
Bemoeizorg = client is niet blij met de hulp, heeft geen hulp nodig. Bemoeizorger wordt ingeschakeld om ‘’contact
af te dwingen’’ (vaak complexe problematiek bij client).
Drang = kan in lichte mate ook al voorkomen bij bemoeizorg.
Verschil tussen ongevraagd en bemoeizorg = bij ongevraagd is iemand zich (nog niet) bewust van de problemen
maar kan wel in zien dat de hulp positief kan zijn. Bij bemoeizorg zit iemand niet op de hulpverlener te wachten.
Verschil tussen ambulante dwang en dwangopname = ambulante dwang is bij iemand thuis, iemand moet
bijvoorbeeld verplicht zorg ontvangen (hulpverleners, medicatie etc.,).
Openvragen toets: 27 januari 2025
8 toets vragen gericht op de onderstaande leerdoelen
Leren PPTs + aanvullend literatuur (reader)
In toets: waarom vind je iets?
Les 1
De doelgroep
- Gevaar voor zichzelf en voor een ander
- (Vaak) gebrek aan motivatie
• Denk aan bijvoorbeeld mensen met een verslaving, mensen met psychotische stoornissen, mensen
met forensische titel en asielzoekers.
• Kan vaak komen door slechte ervaring met hulpverlening in het verleden.
• Gebrek aan motivatie gaat vaak gepaard met gesprek aan kennis van hulpverlening.
Drang en dwang
Drang = proberen iemand te invloeden/motiveren om een andere keuze te maken.
• Drang is een zodanige – niet vrijblijvende – beïnvloeding van de persoon zodat deze minder keuze
heeft.
1. Opgelegde beinvloedingsmaatregel: als – dan…
2. Relatieve beïnvloeding = vanuit het contact en de relatie met de client verschillende scenario’s en
consequenties schetsen.
Drang kan in drie vormen van overtuiging worden toegepast:
• Opties: beloning/sancties worden in het vooruitzicht gesteld.
• Informatie: achterhouden of verdraaien van informatie.
• Psychologisch: inspelen op gevoelens.
Dwang = er is sprake van dwang als iemand tegen diens wil in wordt genoodzaakt iets te doen of te laten.
• (formele) vrijheidsbeperking (opsluiten/beperken/inbrengen)
Voorbeelden van dwang:
• Separatie
• Afzondering
• Fixatie
• Medicatie
• Voeding/vocht
Waarom?
- Veiligheid van derden
- Welzijn van de persoon zelf
- Drang en dwang kunnen meer ingrijpende zorg voorkomen en noodzakelijke zorg inzetten
, Les 2
Zorgmijdende clienten
• Opeenstapeling van problemen of beperkingen
• Gevoelens van machteloosheid en wantrouwen
• Verstoorde communicatie
• Geen of beperkte toegang tot hulpbronnen
• Disbalans tussen draagkracht en draaglast
• afhankelijkheidssituatie
Bemoeizorg
Bemoeizorg = bemoeizorgteams bieden ongevraagd hulp aan mensen die in zorgwekkende leefomstandigheden
zijn gekomen en niet voor hulp aankloppen bij zorginstellingen (= een vorm van outreachend werken).
- Doel = contact krijgen met clienten om hen met praktische hulp een kortere periode te ondersteunen.
• Uiteindelijk doel = doorverwijzen naar reguliere voorzieningen, waar ze dan in kunnen stromen.
- Denk daarbij aan (een combinatie van) drugs-, medicatie-, en alcoholmisbruik, psychiatrische
problemen, straatprostitutie, ernstige vereenzaming, verwaarlozing en vervuiling.
Bemoeizorg wordt gefinancierd vanuit gemeente en niet vanuit zorgverzekeringen (aangeboden aan bepaalde
organisaties).
Aanmeldingen komen vaak binnen vanuit politie (overlast etc.).
Doelgroep bemoeizorg
- Aanwezigheid van psychische stoornis (waaronder verslavingsproblematiek) of ernstige psychosociale
problemen.
- Tegelijkertijd aanwezigheid van meerdere problemen op andere leefgebieden.
- Leidend tot het onvoldoende in staat zijn om in de eigen bestaansvoorwaarden te voorzien.
- Gebrek aan mogelijkheden om de problemen op te lossen.
- Afwezigheid van hulpvraag.
Zorgcontinuüm
Ongevraagd hulp = iemand vraagt zelf niet om hulp, maar is wel blij met de hulp.
Bemoeizorg = client is niet blij met de hulp, heeft geen hulp nodig. Bemoeizorger wordt ingeschakeld om ‘’contact
af te dwingen’’ (vaak complexe problematiek bij client).
Drang = kan in lichte mate ook al voorkomen bij bemoeizorg.
Verschil tussen ongevraagd en bemoeizorg = bij ongevraagd is iemand zich (nog niet) bewust van de problemen
maar kan wel in zien dat de hulp positief kan zijn. Bij bemoeizorg zit iemand niet op de hulpverlener te wachten.
Verschil tussen ambulante dwang en dwangopname = ambulante dwang is bij iemand thuis, iemand moet
bijvoorbeeld verplicht zorg ontvangen (hulpverleners, medicatie etc.,).
