SMZ 2 deeltoets 2: cyclus 3.18-3.20 college aanvullend pathologisch onderzoek bij tumoren in het hoofd-hals gebied
• Sinds 1975 heet een patholoog- anatoom een patholoog (+/- 450 in NL ; nu iets meer door vergrijzing = toename oncologie)
• Wat doet de Nederlandse patholoog?
o 450 pathologen
▪ Onderzoek van weefsels en cellen
▪ Vaststellen doodsoorzaak
▪ Onderwijs en opleiding
▪ Onderzoek
• werkgebied:
o onderzoek v. cellen en weefsel
o obducties ( = secties/lichaamsschouwing)
o onderwijs & opleiding
• Andere aspecten werk
o Overleg met behandelend artsen over diagnose en therapie, particitatie in veel klinische besprekingen
▪ Verslag maken voor een behandelend arts
▪ Vooral bij de oncologische zorg
o Review in het kader van klinische trails
o Consulten en revisies bij moeilijke gevallen ( in academische ziekenhuizen 10% van totale volume)
o Vaststellen nieuwe richtlijnen
o Ontwikkeling nieuwe testen
• Belangrijkste methodes
o Cytologie : kijken naar losse cellen → bv.plas/
baarmoederhalsuitstrijkje Belangrijkste methodes in diagnostiek
▪ Uitstrijkje van oppervlak (baarmoederhals)
▪ Vochten
•
Cytologie
▪ Punctie: met naald in orgaan
–
Uitstrijkje van oppervlak (baarmoederhals)
–
vochten
o Histologie: kijken nr cellen in weefselverband bv. –
Punctie uit orgaan
Heel stukje weefsel/ heel orgaan of deel ervan.
▪ Biopt •
Histologie
▪ (Resectie/ excisie/ amputatie) Excisiebiopt: –
Biopt (chirurgisch incisie of excisiebiopt, naaldbiopt)
doel is hele laesie eruit snijden –
Resectie / amputatie
▪ Incisiebiopt: je wilt kijken wat er aan de
hand is, na uitslag kan je bepalen wat je er •
Immunohistochemie (aantonen van specifieke eiwitten
verder mee doet. in cellen of weefsels)
▪ Vb. incisiebiopt gedaan → uitslag:
Plaveiselcelcarcinoom → •
Moleculaire diagnostiek (aantonen van specifieke DNA
resectie/amputatie of RNA afwijkingen of bepaalde infecties in cellen of
o Obductie weefsels)
2-06-16 6
o Alle coupes worden standaard met HE kleuring
gedaan, maar om bepaalde tumoren te typeren heb je aanvullende kleuringen nodig, daarom →
▪ → Immunohistochemie: gebruik maken van specifieke eiwitten op de te bestuderen cel. Hier kunnen
antilichamen op aangrijpen, deze antilichamen zijn commercieel verkrijgbaar en kunnen gekleurd worden. Door
binding (gekleurde) antilichaam → aantonen/uitsluiten met welk type weefsel je te maken
hebt.
• Nauwelijks: diagnostiek bij overledenen
o Mensen kunnen een obductie krijgen als er verachte omstandigheden zijn rond de dood → vaststellen of
iemand niet aan een natuurlijke dood gestorven is.
▪ Aantal obducties nemen af → dingen in de beeldvorming zijn veel duidelijker
▪ Als er iemand overlijd dan wordt er vaak niet gedacht aan de een obductie → het kijken naar
een genetisch patroon wordt vaak vergeten
o Je haalt blokken weefsel haal je uit het lichaam → zoals hiernaast
o Klinische obducties
▪ Doodsoorzaak, mits natuurlijk
▪ Evaluatie therapie, ingreep
▪ Door >300 pathologen in ziekenhuizen
o Gerechtelijke of forensische obstructies
▪ Doodsoorzaak en schuldvraag
▪ Uitsluitend door de forensische pathologen in forensisch instituut in Rijkswijk
Je moet het weefsel in plakjes snijden → 1cm dikte → goed kijken naar het uiterlijk van het
weefsel → kan wat gezeggen over de ziekte die iemand heeft gehad.
• Sinds 1975 heet een patholoog- anatoom een patholoog (+/- 450 in NL ; nu iets meer door vergrijzing = toename oncologie)
• Wat doet de Nederlandse patholoog?
o 450 pathologen
▪ Onderzoek van weefsels en cellen
▪ Vaststellen doodsoorzaak
▪ Onderwijs en opleiding
▪ Onderzoek
• werkgebied:
o onderzoek v. cellen en weefsel
o obducties ( = secties/lichaamsschouwing)
o onderwijs & opleiding
• Andere aspecten werk
o Overleg met behandelend artsen over diagnose en therapie, particitatie in veel klinische besprekingen
▪ Verslag maken voor een behandelend arts
▪ Vooral bij de oncologische zorg
o Review in het kader van klinische trails
o Consulten en revisies bij moeilijke gevallen ( in academische ziekenhuizen 10% van totale volume)
o Vaststellen nieuwe richtlijnen
o Ontwikkeling nieuwe testen
• Belangrijkste methodes
o Cytologie : kijken naar losse cellen → bv.plas/
baarmoederhalsuitstrijkje Belangrijkste methodes in diagnostiek
▪ Uitstrijkje van oppervlak (baarmoederhals)
▪ Vochten
•
Cytologie
▪ Punctie: met naald in orgaan
–
Uitstrijkje van oppervlak (baarmoederhals)
–
vochten
o Histologie: kijken nr cellen in weefselverband bv. –
Punctie uit orgaan
Heel stukje weefsel/ heel orgaan of deel ervan.
▪ Biopt •
Histologie
▪ (Resectie/ excisie/ amputatie) Excisiebiopt: –
Biopt (chirurgisch incisie of excisiebiopt, naaldbiopt)
doel is hele laesie eruit snijden –
Resectie / amputatie
▪ Incisiebiopt: je wilt kijken wat er aan de
hand is, na uitslag kan je bepalen wat je er •
Immunohistochemie (aantonen van specifieke eiwitten
verder mee doet. in cellen of weefsels)
▪ Vb. incisiebiopt gedaan → uitslag:
Plaveiselcelcarcinoom → •
Moleculaire diagnostiek (aantonen van specifieke DNA
resectie/amputatie of RNA afwijkingen of bepaalde infecties in cellen of
o Obductie weefsels)
2-06-16 6
o Alle coupes worden standaard met HE kleuring
gedaan, maar om bepaalde tumoren te typeren heb je aanvullende kleuringen nodig, daarom →
▪ → Immunohistochemie: gebruik maken van specifieke eiwitten op de te bestuderen cel. Hier kunnen
antilichamen op aangrijpen, deze antilichamen zijn commercieel verkrijgbaar en kunnen gekleurd worden. Door
binding (gekleurde) antilichaam → aantonen/uitsluiten met welk type weefsel je te maken
hebt.
• Nauwelijks: diagnostiek bij overledenen
o Mensen kunnen een obductie krijgen als er verachte omstandigheden zijn rond de dood → vaststellen of
iemand niet aan een natuurlijke dood gestorven is.
▪ Aantal obducties nemen af → dingen in de beeldvorming zijn veel duidelijker
▪ Als er iemand overlijd dan wordt er vaak niet gedacht aan de een obductie → het kijken naar
een genetisch patroon wordt vaak vergeten
o Je haalt blokken weefsel haal je uit het lichaam → zoals hiernaast
o Klinische obducties
▪ Doodsoorzaak, mits natuurlijk
▪ Evaluatie therapie, ingreep
▪ Door >300 pathologen in ziekenhuizen
o Gerechtelijke of forensische obstructies
▪ Doodsoorzaak en schuldvraag
▪ Uitsluitend door de forensische pathologen in forensisch instituut in Rijkswijk
Je moet het weefsel in plakjes snijden → 1cm dikte → goed kijken naar het uiterlijk van het
weefsel → kan wat gezeggen over de ziekte die iemand heeft gehad.
