SMZ deeltoets 2: Cyclus 3.18-3.20: Samenvatting oncologie voor de tandheelkundige praktijk
J de Vries, JLN Roodenburg, I vd Waal en W Bender (2006), Oncologie voor de tandheelkundige praktijk
• 1.3 De organisatie van de oncologische zorg in Nederland
o Top-oncologische zorg door universitaire ziekenhuizen en kankerziekenhuizen.
o Diagnostiek, behandeling en nazorg d.m.v. protocollen van stichting kinderoncologie Nederland (SKION) → landelijk
samenwerkingsverband van kinderartsen werkzaam in kinderoncologie.
o De rol van de overheid
▪ Primaire verantwoordelijkheid voor volksgezondheid en maatschappelijk welzijn van bevolking.
▪ Verschillende kaders
• Financiële kaders
• Kaders voor vroege opsporing van kanker (baarmoederhals, borst)
• Regulering van spreiding van kostenintensieve voorzieningen zoals lineaire versnellers en centra voor
allogene beenmergtransplantatie
• Kaders voor kwaliteit (wet beroepen in de individuele gezondheidszorg en WGBO), toegankelijkheid en
continuïteit van zorg
▪ Taken steeds meer verschoven naar zorgverzekeraars, zorgaanbieders en verzekerden.
o De rol van integrale kankercentra
▪ Verlenen van consulentendiensten: door consulenten (hoog gespecialiseerde kankerspecialisten) wordt kennis
overgedragen vanuit een centrum naar de perifere ziekenhuizen. Hiermee krijg je optimale zorg van de
kankerpatiënten in de regio.
▪ Het ontwikkelen en implementeren van richtlijnen.
• Richtlijnen door specialisten en consulten gemaakt en verspreid onder alle werekzame specialisten
binnen een IKC-regio.
• Richtlijnontwikkeling vindt ook plaats op landelijk niveau, onder andere via. CBO: Centraal
Begeleidingsorgaan van de intercollegiale toetsing.
▪ Kwaliteitsverbetering
• Vanuit IKC steun om kwaliteit van oncologisch zorgproces binnen instelling te verehogen.
▪ Verrichten van registratie
• Instellingen bezoeken om tumorstadium-gegevens, behandelgegevens en geanominiseerde
persoonsgegevens van patiënten met kanker te registreren en op te slaag in geautomatiseerd
databestand bij IKC.
• Gegevens over incidentie in NL en in regio’s.
▪ Ondersteunen en verrichten van onderzoek
▪ Bevorderen van deskundigheid
• Bijscholing hulpverleners.
▪ Het geven van informatie en voorlichting
• NKB (Nederlandse Kankerebestrijding)
• IKC beschikt over informatiecentrum waar iedereen met vragen over kanker terecht kan
▪ Organiseren en ondersteunen van patiëntenactiviteiten
• NFK (Nederlandse Federatie van Kanker-patiëntenverenigingen) is een koepelorganisatie van ong. 20
kankerpatiëntenorganisaties in NL.
• Bieden lotgenotencontacten + info over kanker.
o Rol van Nederlandse kankerbestrijding (NKB)
▪ Voortgekomen uit Koningin Wilhelmia Fonds (KWF).
▪ Bevordert en financiert wetenschappelijk onderzoek in NL, zorgt voor voorlichting, patiëntenbegeleiding,
onderwijs en opleiding van hulpverleners of onderzoekers die meer te weten willen komen over oncologie.
• 1.4.2 De rol van de tandarts
o Vroege diagnostiek
▪ Relatief lage incidentie van mondkanker, je komt het weinig tegen.
▪ Symptomen en uitingsvormen van mondkanker en mogelijke voorstadia zijn nogal divers.
▪ Vroegtijdig herkennen is van grote betekenis voor de behandeling en prognose.
o Verwijzing
▪ Nader onderzoek d.m.v. een excisie zal worden gedaan door de kaakchirurg
o Gebitssanering en mondhygiënische begeleiding
• Bij patiënten die voor mondkanker worden behandeld is een optimaal verzorgde dentitie van groot
belang om mond- en gebitsproblemen tijdens of na de behandeling te voorkomen.
▪ Continuïteit in de tandartsenzorg
• Na oncologische behandeling blijft de tandarts verantwoordelijkheid dragen voor de tandheelkundige
zorg voor zijn patiënt
• Er kunnen omstandigheden zijn die reguliere behandeling moeilijker maken.
o VB. ernstige trismus of bijzondere prothetische voorziening.
J de Vries, JLN Roodenburg, I vd Waal en W Bender (2006), Oncologie voor de tandheelkundige praktijk
• 1.3 De organisatie van de oncologische zorg in Nederland
o Top-oncologische zorg door universitaire ziekenhuizen en kankerziekenhuizen.
o Diagnostiek, behandeling en nazorg d.m.v. protocollen van stichting kinderoncologie Nederland (SKION) → landelijk
samenwerkingsverband van kinderartsen werkzaam in kinderoncologie.
o De rol van de overheid
▪ Primaire verantwoordelijkheid voor volksgezondheid en maatschappelijk welzijn van bevolking.
▪ Verschillende kaders
• Financiële kaders
• Kaders voor vroege opsporing van kanker (baarmoederhals, borst)
• Regulering van spreiding van kostenintensieve voorzieningen zoals lineaire versnellers en centra voor
allogene beenmergtransplantatie
• Kaders voor kwaliteit (wet beroepen in de individuele gezondheidszorg en WGBO), toegankelijkheid en
continuïteit van zorg
▪ Taken steeds meer verschoven naar zorgverzekeraars, zorgaanbieders en verzekerden.
o De rol van integrale kankercentra
▪ Verlenen van consulentendiensten: door consulenten (hoog gespecialiseerde kankerspecialisten) wordt kennis
overgedragen vanuit een centrum naar de perifere ziekenhuizen. Hiermee krijg je optimale zorg van de
kankerpatiënten in de regio.
▪ Het ontwikkelen en implementeren van richtlijnen.
• Richtlijnen door specialisten en consulten gemaakt en verspreid onder alle werekzame specialisten
binnen een IKC-regio.
• Richtlijnontwikkeling vindt ook plaats op landelijk niveau, onder andere via. CBO: Centraal
Begeleidingsorgaan van de intercollegiale toetsing.
▪ Kwaliteitsverbetering
• Vanuit IKC steun om kwaliteit van oncologisch zorgproces binnen instelling te verehogen.
▪ Verrichten van registratie
• Instellingen bezoeken om tumorstadium-gegevens, behandelgegevens en geanominiseerde
persoonsgegevens van patiënten met kanker te registreren en op te slaag in geautomatiseerd
databestand bij IKC.
• Gegevens over incidentie in NL en in regio’s.
▪ Ondersteunen en verrichten van onderzoek
▪ Bevorderen van deskundigheid
• Bijscholing hulpverleners.
▪ Het geven van informatie en voorlichting
• NKB (Nederlandse Kankerebestrijding)
• IKC beschikt over informatiecentrum waar iedereen met vragen over kanker terecht kan
▪ Organiseren en ondersteunen van patiëntenactiviteiten
• NFK (Nederlandse Federatie van Kanker-patiëntenverenigingen) is een koepelorganisatie van ong. 20
kankerpatiëntenorganisaties in NL.
• Bieden lotgenotencontacten + info over kanker.
o Rol van Nederlandse kankerbestrijding (NKB)
▪ Voortgekomen uit Koningin Wilhelmia Fonds (KWF).
▪ Bevordert en financiert wetenschappelijk onderzoek in NL, zorgt voor voorlichting, patiëntenbegeleiding,
onderwijs en opleiding van hulpverleners of onderzoekers die meer te weten willen komen over oncologie.
• 1.4.2 De rol van de tandarts
o Vroege diagnostiek
▪ Relatief lage incidentie van mondkanker, je komt het weinig tegen.
▪ Symptomen en uitingsvormen van mondkanker en mogelijke voorstadia zijn nogal divers.
▪ Vroegtijdig herkennen is van grote betekenis voor de behandeling en prognose.
o Verwijzing
▪ Nader onderzoek d.m.v. een excisie zal worden gedaan door de kaakchirurg
o Gebitssanering en mondhygiënische begeleiding
• Bij patiënten die voor mondkanker worden behandeld is een optimaal verzorgde dentitie van groot
belang om mond- en gebitsproblemen tijdens of na de behandeling te voorkomen.
▪ Continuïteit in de tandartsenzorg
• Na oncologische behandeling blijft de tandarts verantwoordelijkheid dragen voor de tandheelkundige
zorg voor zijn patiënt
• Er kunnen omstandigheden zijn die reguliere behandeling moeilijker maken.
o VB. ernstige trismus of bijzondere prothetische voorziening.
