EDS
Eten (& drinken): het proces van voedselopname van mond tot maag, met inbegrip van de
sensorische activiteit, het gedrag, de opname van het voedsel en de werking daarvan
Slikken: het proces waarbij het voedsel via de orale, faryngeale en oesofageale fase naar de
maag wordt getransporteerd
Normale slikproces
Fase 1:
- (Voorbereidende) orale fase
- Onwillekeurig en bewust
- Mond openen, afbijten, voedsel in mond geplaatst, proeven, zijwaartse tongbeweging,
kauwen, tong verzamelt voedsel, bolusvorming, voedsel wordt naar achteren
getransporteerd
Fase 2:
- Faryngeale fase
- Onwillekeurig en bewust
- Velum trekt op om neusweg af te sluiten, het bovenste gedeelte vd keelholte trekt
licht samen, heffing en naar voren bewegen van hyoid
Fase 3:
- Oesofageale fase
- Onwillekeurig en onbewust
- Ontspannen en openen van slokdarmsfincter, voedselbrok wordt naar maag
getransporteerd door de peristaltische beweging
Normale ontwikkeling van eten en drinken:
borst- en/of flesvoeding → lepelvoeding → kauwen → drinken
Borst-/flesvoeding:
- Adem-/zuig-/slik coördinatie
- Tijdens zuigen kan kind ademhalen
- Tijdens slikken wordt ademhaling onderbroken
- 12-14 weken pm kan kind al slikken
- 15-18 weken kan kind zuigen
- Borstvoeding is qua samenstelling het allerbest omdat dat alles bevat wat het kind op
dat moment nodig heeft. Flesvoeding (kunstmatig) is meer algemeen.
- Flesweigeren: kind wil exclusief aan de borst en wil niet uit de fles drinken.
- Vanaf geboorte op basis van orale reflexactiviteit
- Afname reflexactiviteit door neurologische rijping
Zuigen
- Adem-/zuig-/slik coördinatie
- Voedend
- Niet-voedend
Orale reflexen bestaan uit motorische patronen die uitgelokt worden door sensibele
ervaringen (input). Reflexen kunnen een voedende en beschermende functie hebben
, Zuig-slikreflex
- Opwekken: met tepel, speen of vinger zachtjes de lippen, lipslijmvlies, tandvlees of
harde gehemelte aanraken
- Reactie: tuiten van lippen, zuig-slik reactie treedt op
- Doel: voedsel tot je kunnen nemen
- Ontwikkeling: vanaf geboorte aanwezig, gecombineerde reflex verdwijnt tussen 3 a 5
maanden. Afzonderlijke slikreflex blijft bestaan
Slikreflex
- Opwekken: voedsel/vloeistof raakt de gehemeltebogen en velum
- Reactie: slik wordt opgewekt
- Doel: voedsel transporteren
- Ontwikkeling: levenslang aanwezig
Tepelzoekreflex
- Opwekken: aanraken vd wang of rondom de mond
- Reactie: kind draait het hoofd en de mond richting de stimulatie en opent de mond
- Doel: actief zoeken naar voedselbron
- Ontwikkeling: vanaf geboorte tot ongeveer 0;3
Bijtreflex
- Opwekken: stimuleren vd kaken, zowel voor in de mond als aan de zijkant
- Reactie: ritmische op- en neergaande bewegingen vd onderkaak
- Doel: bijtreflex ondersteunt het zuigen
- Ontwikkeling: aanwezig rondom geboorte, naarmate zuigen krachtiger wordt,
verdwijnt het bijten en wordt het zuigen bepaald door het vacuüm in de mond. Vanaf
0;4 inhiberen en rond 0;6 verdwenen
Palmomentale reflex
- Opwekken: door over de muis vd duim vd zuigeling te wrijven
- Reactie: reacties in het mondgebied variërend van lichte trekkingen vd lippen tot
duidelijke zuigbewegingen
- Doel: stimuleren van activiteit in mondgebied
- Ontwikkeling: vanaf geboorte tot 0;1
Hoestreflex
- Opwekken: voedsel of speeksel komt terecht op de stemplooien of in de bovenste
luchtwegen
- Reactie: hoesten
- Doel: voorkomen van aspiratie
- Ontwikkeling: vanaf geboorte levenslang aanwezig
Wurgreflex/kokhalsreflex
- Opwekken: bij stimulatie vd voorste delen vd mond (tandvlees, harde gehemelte,
tongpunt)
- Reactie: kokhalzen
- Doel: beschermen tegen vreemde voorwerpen in de mond
Eten (& drinken): het proces van voedselopname van mond tot maag, met inbegrip van de
sensorische activiteit, het gedrag, de opname van het voedsel en de werking daarvan
Slikken: het proces waarbij het voedsel via de orale, faryngeale en oesofageale fase naar de
maag wordt getransporteerd
Normale slikproces
Fase 1:
- (Voorbereidende) orale fase
- Onwillekeurig en bewust
- Mond openen, afbijten, voedsel in mond geplaatst, proeven, zijwaartse tongbeweging,
kauwen, tong verzamelt voedsel, bolusvorming, voedsel wordt naar achteren
getransporteerd
Fase 2:
- Faryngeale fase
- Onwillekeurig en bewust
- Velum trekt op om neusweg af te sluiten, het bovenste gedeelte vd keelholte trekt
licht samen, heffing en naar voren bewegen van hyoid
Fase 3:
- Oesofageale fase
- Onwillekeurig en onbewust
- Ontspannen en openen van slokdarmsfincter, voedselbrok wordt naar maag
getransporteerd door de peristaltische beweging
Normale ontwikkeling van eten en drinken:
borst- en/of flesvoeding → lepelvoeding → kauwen → drinken
Borst-/flesvoeding:
- Adem-/zuig-/slik coördinatie
- Tijdens zuigen kan kind ademhalen
- Tijdens slikken wordt ademhaling onderbroken
- 12-14 weken pm kan kind al slikken
- 15-18 weken kan kind zuigen
- Borstvoeding is qua samenstelling het allerbest omdat dat alles bevat wat het kind op
dat moment nodig heeft. Flesvoeding (kunstmatig) is meer algemeen.
- Flesweigeren: kind wil exclusief aan de borst en wil niet uit de fles drinken.
- Vanaf geboorte op basis van orale reflexactiviteit
- Afname reflexactiviteit door neurologische rijping
Zuigen
- Adem-/zuig-/slik coördinatie
- Voedend
- Niet-voedend
Orale reflexen bestaan uit motorische patronen die uitgelokt worden door sensibele
ervaringen (input). Reflexen kunnen een voedende en beschermende functie hebben
, Zuig-slikreflex
- Opwekken: met tepel, speen of vinger zachtjes de lippen, lipslijmvlies, tandvlees of
harde gehemelte aanraken
- Reactie: tuiten van lippen, zuig-slik reactie treedt op
- Doel: voedsel tot je kunnen nemen
- Ontwikkeling: vanaf geboorte aanwezig, gecombineerde reflex verdwijnt tussen 3 a 5
maanden. Afzonderlijke slikreflex blijft bestaan
Slikreflex
- Opwekken: voedsel/vloeistof raakt de gehemeltebogen en velum
- Reactie: slik wordt opgewekt
- Doel: voedsel transporteren
- Ontwikkeling: levenslang aanwezig
Tepelzoekreflex
- Opwekken: aanraken vd wang of rondom de mond
- Reactie: kind draait het hoofd en de mond richting de stimulatie en opent de mond
- Doel: actief zoeken naar voedselbron
- Ontwikkeling: vanaf geboorte tot ongeveer 0;3
Bijtreflex
- Opwekken: stimuleren vd kaken, zowel voor in de mond als aan de zijkant
- Reactie: ritmische op- en neergaande bewegingen vd onderkaak
- Doel: bijtreflex ondersteunt het zuigen
- Ontwikkeling: aanwezig rondom geboorte, naarmate zuigen krachtiger wordt,
verdwijnt het bijten en wordt het zuigen bepaald door het vacuüm in de mond. Vanaf
0;4 inhiberen en rond 0;6 verdwenen
Palmomentale reflex
- Opwekken: door over de muis vd duim vd zuigeling te wrijven
- Reactie: reacties in het mondgebied variërend van lichte trekkingen vd lippen tot
duidelijke zuigbewegingen
- Doel: stimuleren van activiteit in mondgebied
- Ontwikkeling: vanaf geboorte tot 0;1
Hoestreflex
- Opwekken: voedsel of speeksel komt terecht op de stemplooien of in de bovenste
luchtwegen
- Reactie: hoesten
- Doel: voorkomen van aspiratie
- Ontwikkeling: vanaf geboorte levenslang aanwezig
Wurgreflex/kokhalsreflex
- Opwekken: bij stimulatie vd voorste delen vd mond (tandvlees, harde gehemelte,
tongpunt)
- Reactie: kokhalzen
- Doel: beschermen tegen vreemde voorwerpen in de mond