Lesdoelen/samenvatting HLGV16 agrarisch recht
Les 1
Benoemen waar de regels over eigendom en zakelijke rechten in de wet staan
Zakelijke rechten staan in boek 5 van het burgerlijk wetboek
Uitleggen wat natrekking is en de gevolgen daarvan toelichten
De eigenaar van grond is ook eigenaar van wat op de grond staat en in de grond zit
o Als A een gebouw bouwt op de grond van B, dan wordt B automatisch eigenaar van dat
gebouw
Benoemen wat de vereisten zijn voor een geldige overdracht van grond en gebouwen
1) De vervreemder moet eigenaar zijn: “beschikkingsbevoegd”
2) Geldige juridische grondslag: “geldige titel”. Bijvoorbeeld:
o koopovereenkomst
o schenking
o erfenis
3) Geldige levering. Hoe lever je grond?
Via notariële akte (art. 3:89 BW) + inschrijving in kadaster
Benoemen wat de kenmerken zijn van zakelijke rechten
• Gekoppeld aan een kadastraal perceel (ingeschreven in het kadaster)
• Vestiging via notariële akte + inschrijving kadaster (net zoals eigendomsoverdracht)
Uitleggen wat een recht van opstal is en toelichten wanneer dit kan worden toegepast
Splitsing eigendom in ondergrond en wat er op de grond staat
• Opstalhouder kan de financiering regelen met een hypotheek
• Windmolens, zonnepanelen
Uitleggen wat een recht van erfpacht is en toelichten wanneer dit kan worden toegepast
Erfpacht is gebruik van grond met alles wat erop staat alsof het jouw eigendom is met een
juridisch eigenaar: de blooteigenaar
o Jaarlijkse vergoeding aan bloot eigenaar (canon)
o Kan verkocht worden (afhankelijk van hoogte canon en resterende looptijd)
o Je kunt hypotheek vestigen
o Op elke zaak kun je erfpacht bevestigen
Erfpacht is geen pacht
o Zakelijk recht, verhandelbaar, hypotheek, kent veel contractsvrijheid, bij een duur van
max 25 jaar zijn de regels van pachtrecht echter wel van toepassing
Agrarische erfpacht als financieringsconstructie. Hoe werkt die constructie?
o Boer is grondeigenaar en heeft geld nodig
o Boer verkoopt grond aan C voor koopprijs X
o Vestiging van erfpacht op de grond:
• C wordt bloot eigenaar
• Boer ontvangt koopprijs X en krijgt daarmee het geld dat hij nodig heeft
• Boer wordt erfpachter en houdt het gebruik op de grond
• Boer betaalt jaarlijkse canon aan C
• Boer krijgt recht om zijn grond terug te kopen van C na afloop erfpacht (bijv. na
30 jaar) voor een bepaalde prijs (hoger dan koopprijs X)
, o Bij einde erfpacht kan boer B zijn grond terugkopen. Als boer B zijn grond niet
terugkoopt, dan wordt C volledig eigenaar van de grond. B verliest daarmee zijn recht op
gebruik van grond
Uitleggen wat een recht van erfdienstbaarheid is en toelichten wanneer dit kan worden
toegepast.
Het dienende erf waar de erfdienstbaarheid op is gevestigd zorgt voor toeging naar het
heersend erf
o Perceel B is alleen te bereiken door perceel A en dus is er erfdienstbaarheid gevestigd op
perceel A
o Het staat ingeschreven in kadaster en als perceel A wordt verkocht gaat
erfdienstbaarheid mee
o Overeenkomst is tussen personen (persoonlijke werking). Erfdienstbaarheid is tussen
zaken (zakelijke werking
Les 2 pacht
Benoemen waar de regels over pacht in de wet staan
Boek 7 in het BW
Uitleggen wat het verschil is tussen pacht en andere gebruiksrechten op grond
De kenmerken van pacht benoemen en die toepassen op een overeenkomst
Vier kenmerken
o De een geeft grond (verpachter)
o De ander neemt de grond in gebruik (pachter)
o Bedrijfsmatig agrarisch gebruik
o Gebruiker betaalt tegenprestatie
Benoemen en toelichten wat de rechten van de pachter zijn
1. Er is sprake van een maximum pachtprijs
o Minister stelt het elk jaar vast per regio
2. Goedkeuring pachtcontract door grondkamer
o Pachtprijs, buitensporige verplichtingen
o Sancties (ook op mondelinge pacht)
• Verpachter kan de pacht niet opzeggen
• Verpachter kan de pachtprijs niet innen
3. Continuatierecht
o Wettelijk duur is 6 jaar
o Pachter heeft recht op verlening van 6 jaar
4. Voorkeursrecht op koop
o Aanbiedingsplicht van de verpachter als hij wil verkopen
5. Recht op medepacht (bedrijfsopvolging)
o Als verpachter niet meewerkt kan de rechter de verpachter dwingen om de nieuwe
pachter te accepteren
• Voldoende waarborgen voor een behoorlijke bedrijfsvoeren (scholing + ervaring)
6. Melioratierecht
o Pachter heeft recht op vergoeding voor verbeteringen
, o Verpachter moet vooraf akkoord zijn gegaan
o Vergoeding aan het einde van de pacht (veroudering)
Toelichten hoe een pachtovereenkomst kan worden beëindigd
• Opzegging
o Als de pachter zich verzet kan verpachter naar de rechter maar heeft weinig kans
• Wanprestatie
o Kan alleen door rechter, kan tussentijds
• Ontbinding wegens niet-agrarische bestemming
o Alleen door rechter
o Pachter heeft recht op schadeloosstelling
Toelichten wat de kenmerken zijn van de bijzondere pachtvormen (geliberaliseerde pacht,
teeltpacht, hectarepacht en natuurpacht) en wanneer deze pachtvormen kunnen worden
toegepast
Geliberaliseerde pacht
o Veel rechten van de pachter gelden niet (Verlenging, voorkeursrecht, indeplaatsstelling,
melioratierecht)
o Automatisch einde
o Verplichte inzending naar grondkamer binnen 2 maand anders uitstelling tot jaar erna
o Kan alleen voor los land
Teeltpacht
o Zelfde als geliberaliseerde pacht, alleen voor één- of tweejarige teelt
Hectare pacht
o Los land van max 1 hectare → geen pachtbescherming
Natuurpacht
o Verpachter mag beheer verplichtingen opleggen aan pachter, pachter heeft recht op
beheersvergoeding die niet hoger is dan de pachtprijs
Enkele valkuilen in het pachtrecht herkennen
• Naam doet er niet toe (huur, grondgebruik is allemaal pacht)
• Mondelinge pacht kan niet opgezegd worden, verpachter kan betaling niet afdwingen en
pachter kan schriftelijke vastlegging vorderen
• Hobbybedrijf, geen sprake van agrarisch bedrijf → pachtersbescherming stopt
• Ruilen van grond is 2x pacht, geliberaliseerde pachtovereenkomst opstellen en laten
goedkeuren
• Opzegging door verpachter, binnen zes week in verzet
• Investering aan gepachte eerst toestemming vragen aan verpachter anders geen
melioratierecht
• Bouwen op pachtgrond → opstalrecht afspreken met zelfde looptijd zodat pachter
hypotheek kan krijgen, bij einde pacht kan bloot eigenaar de schuur kopen
• Geen hypotheek op pachtovereenkomst
• Teeltpacht binnen 2 maand naar GK anders reguliere pacht
Les 3 rechtsvormen
Uitleggen wat het Didam-arrest inhoudt en de consequenties hiervan toepassen in concrete
situaties
De overheid mag grond en gebouwen niet zomaar verkopen aan iedereen
Les 1
Benoemen waar de regels over eigendom en zakelijke rechten in de wet staan
Zakelijke rechten staan in boek 5 van het burgerlijk wetboek
Uitleggen wat natrekking is en de gevolgen daarvan toelichten
De eigenaar van grond is ook eigenaar van wat op de grond staat en in de grond zit
o Als A een gebouw bouwt op de grond van B, dan wordt B automatisch eigenaar van dat
gebouw
Benoemen wat de vereisten zijn voor een geldige overdracht van grond en gebouwen
1) De vervreemder moet eigenaar zijn: “beschikkingsbevoegd”
2) Geldige juridische grondslag: “geldige titel”. Bijvoorbeeld:
o koopovereenkomst
o schenking
o erfenis
3) Geldige levering. Hoe lever je grond?
Via notariële akte (art. 3:89 BW) + inschrijving in kadaster
Benoemen wat de kenmerken zijn van zakelijke rechten
• Gekoppeld aan een kadastraal perceel (ingeschreven in het kadaster)
• Vestiging via notariële akte + inschrijving kadaster (net zoals eigendomsoverdracht)
Uitleggen wat een recht van opstal is en toelichten wanneer dit kan worden toegepast
Splitsing eigendom in ondergrond en wat er op de grond staat
• Opstalhouder kan de financiering regelen met een hypotheek
• Windmolens, zonnepanelen
Uitleggen wat een recht van erfpacht is en toelichten wanneer dit kan worden toegepast
Erfpacht is gebruik van grond met alles wat erop staat alsof het jouw eigendom is met een
juridisch eigenaar: de blooteigenaar
o Jaarlijkse vergoeding aan bloot eigenaar (canon)
o Kan verkocht worden (afhankelijk van hoogte canon en resterende looptijd)
o Je kunt hypotheek vestigen
o Op elke zaak kun je erfpacht bevestigen
Erfpacht is geen pacht
o Zakelijk recht, verhandelbaar, hypotheek, kent veel contractsvrijheid, bij een duur van
max 25 jaar zijn de regels van pachtrecht echter wel van toepassing
Agrarische erfpacht als financieringsconstructie. Hoe werkt die constructie?
o Boer is grondeigenaar en heeft geld nodig
o Boer verkoopt grond aan C voor koopprijs X
o Vestiging van erfpacht op de grond:
• C wordt bloot eigenaar
• Boer ontvangt koopprijs X en krijgt daarmee het geld dat hij nodig heeft
• Boer wordt erfpachter en houdt het gebruik op de grond
• Boer betaalt jaarlijkse canon aan C
• Boer krijgt recht om zijn grond terug te kopen van C na afloop erfpacht (bijv. na
30 jaar) voor een bepaalde prijs (hoger dan koopprijs X)
, o Bij einde erfpacht kan boer B zijn grond terugkopen. Als boer B zijn grond niet
terugkoopt, dan wordt C volledig eigenaar van de grond. B verliest daarmee zijn recht op
gebruik van grond
Uitleggen wat een recht van erfdienstbaarheid is en toelichten wanneer dit kan worden
toegepast.
Het dienende erf waar de erfdienstbaarheid op is gevestigd zorgt voor toeging naar het
heersend erf
o Perceel B is alleen te bereiken door perceel A en dus is er erfdienstbaarheid gevestigd op
perceel A
o Het staat ingeschreven in kadaster en als perceel A wordt verkocht gaat
erfdienstbaarheid mee
o Overeenkomst is tussen personen (persoonlijke werking). Erfdienstbaarheid is tussen
zaken (zakelijke werking
Les 2 pacht
Benoemen waar de regels over pacht in de wet staan
Boek 7 in het BW
Uitleggen wat het verschil is tussen pacht en andere gebruiksrechten op grond
De kenmerken van pacht benoemen en die toepassen op een overeenkomst
Vier kenmerken
o De een geeft grond (verpachter)
o De ander neemt de grond in gebruik (pachter)
o Bedrijfsmatig agrarisch gebruik
o Gebruiker betaalt tegenprestatie
Benoemen en toelichten wat de rechten van de pachter zijn
1. Er is sprake van een maximum pachtprijs
o Minister stelt het elk jaar vast per regio
2. Goedkeuring pachtcontract door grondkamer
o Pachtprijs, buitensporige verplichtingen
o Sancties (ook op mondelinge pacht)
• Verpachter kan de pacht niet opzeggen
• Verpachter kan de pachtprijs niet innen
3. Continuatierecht
o Wettelijk duur is 6 jaar
o Pachter heeft recht op verlening van 6 jaar
4. Voorkeursrecht op koop
o Aanbiedingsplicht van de verpachter als hij wil verkopen
5. Recht op medepacht (bedrijfsopvolging)
o Als verpachter niet meewerkt kan de rechter de verpachter dwingen om de nieuwe
pachter te accepteren
• Voldoende waarborgen voor een behoorlijke bedrijfsvoeren (scholing + ervaring)
6. Melioratierecht
o Pachter heeft recht op vergoeding voor verbeteringen
, o Verpachter moet vooraf akkoord zijn gegaan
o Vergoeding aan het einde van de pacht (veroudering)
Toelichten hoe een pachtovereenkomst kan worden beëindigd
• Opzegging
o Als de pachter zich verzet kan verpachter naar de rechter maar heeft weinig kans
• Wanprestatie
o Kan alleen door rechter, kan tussentijds
• Ontbinding wegens niet-agrarische bestemming
o Alleen door rechter
o Pachter heeft recht op schadeloosstelling
Toelichten wat de kenmerken zijn van de bijzondere pachtvormen (geliberaliseerde pacht,
teeltpacht, hectarepacht en natuurpacht) en wanneer deze pachtvormen kunnen worden
toegepast
Geliberaliseerde pacht
o Veel rechten van de pachter gelden niet (Verlenging, voorkeursrecht, indeplaatsstelling,
melioratierecht)
o Automatisch einde
o Verplichte inzending naar grondkamer binnen 2 maand anders uitstelling tot jaar erna
o Kan alleen voor los land
Teeltpacht
o Zelfde als geliberaliseerde pacht, alleen voor één- of tweejarige teelt
Hectare pacht
o Los land van max 1 hectare → geen pachtbescherming
Natuurpacht
o Verpachter mag beheer verplichtingen opleggen aan pachter, pachter heeft recht op
beheersvergoeding die niet hoger is dan de pachtprijs
Enkele valkuilen in het pachtrecht herkennen
• Naam doet er niet toe (huur, grondgebruik is allemaal pacht)
• Mondelinge pacht kan niet opgezegd worden, verpachter kan betaling niet afdwingen en
pachter kan schriftelijke vastlegging vorderen
• Hobbybedrijf, geen sprake van agrarisch bedrijf → pachtersbescherming stopt
• Ruilen van grond is 2x pacht, geliberaliseerde pachtovereenkomst opstellen en laten
goedkeuren
• Opzegging door verpachter, binnen zes week in verzet
• Investering aan gepachte eerst toestemming vragen aan verpachter anders geen
melioratierecht
• Bouwen op pachtgrond → opstalrecht afspreken met zelfde looptijd zodat pachter
hypotheek kan krijgen, bij einde pacht kan bloot eigenaar de schuur kopen
• Geen hypotheek op pachtovereenkomst
• Teeltpacht binnen 2 maand naar GK anders reguliere pacht
Les 3 rechtsvormen
Uitleggen wat het Didam-arrest inhoudt en de consequenties hiervan toepassen in concrete
situaties
De overheid mag grond en gebouwen niet zomaar verkopen aan iedereen
