Processen in bedrijf
Hoofdstuk 1
Een bedrijfsproces is een verzameling samenhangende activiteiten die gericht zijn op een klant en
afgestemd zijn op organisatiedoelen. Een organisatie is een doelgerichte menselijke samenwerking.
Een bedrijf is een organisatie waarvan de leden een formele arbeidsovereenkomst hebben. Een
onderneming is een bedrijf dat voor eigen rekening en risico deelneemt aan het maatschappelijk
verkeer.
Er zijn drie typen bedrijfsprocessen.
1. Primaire bedrijfsprocessen
2. Besturende bedrijfsprocessen
3. Ondersteunende bedrijfsprocessen
Deze indeling is gebaseerd op het uitgangspunt dat de primaire bedrijfsprocessen het feitelijke
product of de feitelijke dienst leveren aan de klanten, dat deze bestuurd moeten worden en dat er
allerlei ondersteunende processen nodig zijn om de organisatie te laten functioneren.
Primaire bedrijfsprocessen
Het primaire proces van een organisatie houdt rechtstreeks verband met het doel dat die organisatie
nastreeft. Productie en verkoop zijn primaire processen. Maar inkoop en aanvoer zijn daarvoor
nodig, dus deze wordt ook tot primaire processen gerekend. Daarnaast kan service ook een primair
proces zijn.
Besturende bedrijfsprocessen
Om primaire processen goed te laten verlopen, is het nodig dat ze bestuurd worden. Bij het besturen
van organisaties spreekt men weleens van richten, inrichten, verrichten. Onder het richten van de
organisatie verstaat men het bepalen van de strategie. Hierbij worden lange-termijndoelen
opgesteld en hoe men deze wil gaan bereiken. Daarna moet men de organisatie inrichten zodat de
doelen ook daadwerkelijk bereikt worden. Ten slotte gaat men het eigenlijke werk verrichten in de
primaire processen.
Ondersteunende bedrijfsprocessen
Ondersteunende processen (ook wel secundaire processen genoemd) houden niet rechtstreeks
verband met de doelen van de organisatie, maar zonder deze kan een organisatie niet bestaan.
Voorbeelden zijn: onderhoud, procesontwikkeling, bewaking en catering.
Bij primaire processen is het duidelijk wie de klant is. Maar ook bij besturende en ondersteunende
processen is er sprake van een klant. Er zijn twee soorten:
Externe klant. Buiten de organisatie, degenen aan wie de organisatie zijn bestaansrecht
ontleent.
Interne klant. Binnen de organisatie, bijvoorbeeld werknemers die bij de catering gaan
lunchen.
Er zijn drie hoofdcategorieën organisaties.
Categorie Subcategorie Voorbeeld
Handel en productie Productie Bierproducent
Handel Winkel
Distributie Transportbedrijf
Dienstverlening Zakelijke dienstverlening Bank
Persoonlijke dienstverlening Tandarts
Publiek en semipubliek Publieke organisatie Gemeentehuis
Semipublieke organisatie Hogeschool
, Oerproducent
Handels- en productiebedrijven
Groothandel
Handelsbedrijven brengen vraag en aanbod bij elkaar. Ze vervullen
een belangrijkste rol in de bedrijfskolom. Een bedrijfskolom is het Distributiecentrum
geheel van organisaties dat ervoor zorgt dat goederen vanuit
oerproducenten naar de consument kunnen stromen. Supermarkt
Het primaire proces van een handelsbedrijf bestaat uit Consument
inkoop en verkoop. Als de tijdstippen van inkoop en verkoop
uit elkaar liggen, wordt opslag hier aan toegevoegd.
Handelsbedrijven kunnen waarde toevoegen door:
1. Bewaarfunctie (het hele jaar beschikken over bepaalde goederen)
2. Overbruggen van afstand (een supermarkt, midden in de woonwijk)
3. Verzamelfunctie (breed assortiment)
Productiebedrijven voegen waarde toe aan de grondstof door de grondstof om te vormen. Dit heet
de transformatiefunctie. Denk bijvoorbeeld van het productieproces van aardappels naar frites.
Dienstverlenende organisaties
Wat is het verschil tussen een product en een dienst?
1. Ontastbaarheid
2. Vergankelijkheid (geen voorraadvorming)
3. Interactiviteit
4. Heterogeniteit
Er zijn twee soorten dienstverlening:
1. Persoonlijke dienstverlening. Kleine organisaties, waar de bedrijfsprocessen informeel
overzichtelijk, informeel en interactief zijn.
2. Zakelijke dienstverlening. Grote ondernemingen wiens diensten in hoge mate zijn
gestandaardiseerd en geautomatiseerd. Het klantencontact verloopt via de frontoffice en
verloopt de afwerking achter de schermen in de backoffice.
Publieke en semipublieke organisaties
De overheid heeft een aantal taken (zoals het beheer van het wegennet of het beschermen tegen
overstromingen) en daarvoor zijn organisaties ingericht: publieke organisaties. Deze organisaties
krijgen van de overheid middelen om de taak uit te voeren, maar hoeven geen winst te maken. De
middelen verkrijgt de overheid uit belastingen en heffingen. Het zijn dus geen ondernemingen, maar
bedrijven. De overheid is verdeeld in:
1. Landelijke overheid
2. Provinciale overheid
3. Gemeentelijke overheid
De overheid stoot steeds meer taken af: privatisering. De gedachte hierachter is dat, door de
marktwerking, de taken beter en goedkoper uitgevoerd worden.
Er zijn ook taken waar de overheid alleen een controlerende rol heeft. Het uitvoeren van een taak
laat men dan over aan organisatie die in ruil daarvoor een subsidie krijgen: semipublieke
organisaties.
Hoofdstuk 1
Een bedrijfsproces is een verzameling samenhangende activiteiten die gericht zijn op een klant en
afgestemd zijn op organisatiedoelen. Een organisatie is een doelgerichte menselijke samenwerking.
Een bedrijf is een organisatie waarvan de leden een formele arbeidsovereenkomst hebben. Een
onderneming is een bedrijf dat voor eigen rekening en risico deelneemt aan het maatschappelijk
verkeer.
Er zijn drie typen bedrijfsprocessen.
1. Primaire bedrijfsprocessen
2. Besturende bedrijfsprocessen
3. Ondersteunende bedrijfsprocessen
Deze indeling is gebaseerd op het uitgangspunt dat de primaire bedrijfsprocessen het feitelijke
product of de feitelijke dienst leveren aan de klanten, dat deze bestuurd moeten worden en dat er
allerlei ondersteunende processen nodig zijn om de organisatie te laten functioneren.
Primaire bedrijfsprocessen
Het primaire proces van een organisatie houdt rechtstreeks verband met het doel dat die organisatie
nastreeft. Productie en verkoop zijn primaire processen. Maar inkoop en aanvoer zijn daarvoor
nodig, dus deze wordt ook tot primaire processen gerekend. Daarnaast kan service ook een primair
proces zijn.
Besturende bedrijfsprocessen
Om primaire processen goed te laten verlopen, is het nodig dat ze bestuurd worden. Bij het besturen
van organisaties spreekt men weleens van richten, inrichten, verrichten. Onder het richten van de
organisatie verstaat men het bepalen van de strategie. Hierbij worden lange-termijndoelen
opgesteld en hoe men deze wil gaan bereiken. Daarna moet men de organisatie inrichten zodat de
doelen ook daadwerkelijk bereikt worden. Ten slotte gaat men het eigenlijke werk verrichten in de
primaire processen.
Ondersteunende bedrijfsprocessen
Ondersteunende processen (ook wel secundaire processen genoemd) houden niet rechtstreeks
verband met de doelen van de organisatie, maar zonder deze kan een organisatie niet bestaan.
Voorbeelden zijn: onderhoud, procesontwikkeling, bewaking en catering.
Bij primaire processen is het duidelijk wie de klant is. Maar ook bij besturende en ondersteunende
processen is er sprake van een klant. Er zijn twee soorten:
Externe klant. Buiten de organisatie, degenen aan wie de organisatie zijn bestaansrecht
ontleent.
Interne klant. Binnen de organisatie, bijvoorbeeld werknemers die bij de catering gaan
lunchen.
Er zijn drie hoofdcategorieën organisaties.
Categorie Subcategorie Voorbeeld
Handel en productie Productie Bierproducent
Handel Winkel
Distributie Transportbedrijf
Dienstverlening Zakelijke dienstverlening Bank
Persoonlijke dienstverlening Tandarts
Publiek en semipubliek Publieke organisatie Gemeentehuis
Semipublieke organisatie Hogeschool
, Oerproducent
Handels- en productiebedrijven
Groothandel
Handelsbedrijven brengen vraag en aanbod bij elkaar. Ze vervullen
een belangrijkste rol in de bedrijfskolom. Een bedrijfskolom is het Distributiecentrum
geheel van organisaties dat ervoor zorgt dat goederen vanuit
oerproducenten naar de consument kunnen stromen. Supermarkt
Het primaire proces van een handelsbedrijf bestaat uit Consument
inkoop en verkoop. Als de tijdstippen van inkoop en verkoop
uit elkaar liggen, wordt opslag hier aan toegevoegd.
Handelsbedrijven kunnen waarde toevoegen door:
1. Bewaarfunctie (het hele jaar beschikken over bepaalde goederen)
2. Overbruggen van afstand (een supermarkt, midden in de woonwijk)
3. Verzamelfunctie (breed assortiment)
Productiebedrijven voegen waarde toe aan de grondstof door de grondstof om te vormen. Dit heet
de transformatiefunctie. Denk bijvoorbeeld van het productieproces van aardappels naar frites.
Dienstverlenende organisaties
Wat is het verschil tussen een product en een dienst?
1. Ontastbaarheid
2. Vergankelijkheid (geen voorraadvorming)
3. Interactiviteit
4. Heterogeniteit
Er zijn twee soorten dienstverlening:
1. Persoonlijke dienstverlening. Kleine organisaties, waar de bedrijfsprocessen informeel
overzichtelijk, informeel en interactief zijn.
2. Zakelijke dienstverlening. Grote ondernemingen wiens diensten in hoge mate zijn
gestandaardiseerd en geautomatiseerd. Het klantencontact verloopt via de frontoffice en
verloopt de afwerking achter de schermen in de backoffice.
Publieke en semipublieke organisaties
De overheid heeft een aantal taken (zoals het beheer van het wegennet of het beschermen tegen
overstromingen) en daarvoor zijn organisaties ingericht: publieke organisaties. Deze organisaties
krijgen van de overheid middelen om de taak uit te voeren, maar hoeven geen winst te maken. De
middelen verkrijgt de overheid uit belastingen en heffingen. Het zijn dus geen ondernemingen, maar
bedrijven. De overheid is verdeeld in:
1. Landelijke overheid
2. Provinciale overheid
3. Gemeentelijke overheid
De overheid stoot steeds meer taken af: privatisering. De gedachte hierachter is dat, door de
marktwerking, de taken beter en goedkoper uitgevoerd worden.
Er zijn ook taken waar de overheid alleen een controlerende rol heeft. Het uitvoeren van een taak
laat men dan over aan organisatie die in ruil daarvoor een subsidie krijgen: semipublieke
organisaties.
