ALLE arresten Bijzonder Strafrecht (RGMUSTR002)

Bijzonder Strafrecht
Jurisprudentie samenvatting - alle belangrijke rechtsoverwegingen + uitleg

HR Overtreding wordt misdrijf


Week 1 - WED en Wft Feitencomplex: de verdachten van handelen met
voorkennis in aandelen Kempen & Co (overname
Dexia) was in hoger beroep vrij gesproken. De
advocaat-generaal had een wijziging van de
tenlastelegging gevorderd: toevoeging van het woord
‘opzettelijk’ zodat er sprake was van misdrijf ipv
overtreding. Overtreding was namelijk verjaard en
misdrijf nog niet. De HR moet beoordelen of deze
wijze is toegestaan en overweegt dat de
tenlastelegging inderdaad gewijzigd mocht worden.
Het gaat namelijk om hetzelfde gedrag, alleen gaat
het nu om een misdrijf.

R.o. 3.5 - de HR oordeelde dat de wijziging van de
tenlastelegging wél mocht. Het gedrag waar het om
ging, bleef namelijk hetzelfde: het verhandelen van
aandelen met voorkennis. Het enige verschil was dat
nu werd gekeken naar opzet, waardoor het gedrag
werd aangemerkt als een misdrijf in plaats van een
overtreding. Omdat de gedraging niet veranderde,
was dit niet in strijd met de wet (artikel 313 Sv en
artikel 68 Sr).

R.o. 3.7 - de rechters spraken uit dat opzet in de
WED een strafverzwaringsgrond is. Dit betekent dat
als iemand met opzet handelt, de straf hoger kan zijn.
Maar hier komt iets cruciaals bij: opzet moet
expliciet worden opgenomen in de tenlastelegging.
Als het woord "opzettelijk" niet in de beschuldiging
staat, wordt het gedrag automatisch gezien als een
overtreding (mildere straf, kortere verjaringstermijn).


HR Herkomst


Week 2 - Witwassen R.o. 3.3 - een eigen misdrijf kan het grondfeit zijn
voor witwassen.

Daarbij legt de HR uit waarom de heler-steler-regel
niet van toepassing is bij witwassen. De heler-steler
-regel is een juridische regel in het Nederlandse
strafrecht die voorkomt dat een persoon gelijktijdig
zowel als dader van een vermogensdelict (zoals
diefstal) én als heler van hetzelfde goed kan worden
vervolgd of veroordeeld. Deze regel vloeit voort uit

, de logica dat iemand niet zichzelf kan helpen of
helen na het plegen van een vermogensdelict.

Bij witwashandelingen kun je gewoon worden
veroordeeld voor het stelen én helen van een
voorwerp. Stel je voor: jij steelt een fiets
(=voorhanden hebben & verwerven), je fietst erop
naar huis (=gebruiken) en je verkoopt de fiets door
(=overdragen), bega je al 4 witwas handelingen. In
Nederland kun je dan ook nog extra worden
veroordeeld voor diefstal én heling, omdat jij de fiets
hebt gestolen en een gestolen goed doorverkoopt. Je
kunt dus uiteindelijk worden veroordeeld voor drie
feiten: 1) witwassen, 2) diefstal en 3) heling.

De HR vindt dit acceptabel omdat het bij witwassen
gaat om een aantasting van de integriteit van het
financiële en economische verkeer en de bedreiging
van de openbare orde.

Noot punt 3 - annotator geeft kritiek op visie HR
vanwege dubbele bestraffing door het niet hanteren
van de heler-steler-regel. → Zie HR Audi A6 voor
oplossing van dit probleem.


HR Schuldwitwassen


Week 2 - Witwassen R.o. 3.4 - wie, welk, wanneer en waar het misdrijf
heeft begaan hoeft niet te worden vastgesteld;
aantonen van afkomstig zijn uit enig misdrijf volstaat
(de 4-w-rechtspraak). 4w = wie, wanneer, welk
misdrijf en waar. Dit is dus een uitbreiding van de
toepassingsmogelijkheden van artikel 420bis Sr.
Deze regel geldt wanneer een rechtstreeks verband
kan worden gelegd tussen voorwerp en misdrijf. Dat
betekent voor de opsporing dat je niet eens
onderzoek hoeft te doen naar wat het grondfeit
geweest kan zijn; je hoeft alleen onderzoek te doen
naar de omstandigheden waaronder het geld wordt
aangetroffen. Als die bijzonder zijn is het al
voldoende.


HR Graafmachine


Week 2 - Witwassen Je past dit arrest toe als er geen rechtstreeks verband
is met een misdrijf.

Theorie WG: in HR Graafmachine voegt de HR
bewijsrechtelijke regels toe als gevolg op HR
Schuldwitwassen. Stappen:
-​ Stap 1: OM moeten feiten/omstandigheden
aanvoeren
-​ Stap 2: die feiten/omstandigheden moeten
rechtvaardigen dat er een vermoeden
intreedt




1

, -​ Stap 3: verdachte moet een verklaring geven
die aan 3 eisen moet voldoen → 1) concreet,
2) verifieerbaar en 3) niet op voorhand
hoogst onwaarschijnlijk
-​ Stap 4: OM moet onderzoek doen naar die
verklaring.
-​ Stap 5: rechter moet op basis van dat
onderzoek oordelen.
-​ Stap 6: niet geven verklaring mag worden
meegewogen bij bewijs (vgl. EHRM
Murray).

R.o. 2.3.1 - het gaat over het bestanddeel ‘afkomstig
uit enig misdrijf’.

R.o. 2.3.2 - dat er geen rechtstreeks verband valt te
leggen met een misdrijf maakt niet uit. Nog steeds
kan bewezen worden verklaard dat een voorwerp
afkomstig is uit enig misdrijf, indien op grond van
feiten en omstandigheden kan worden gezegd dat
‘het niet anders kan’ dat het voorwerp uit enig
misdrijf afkomstig is. De bewijslast ligt bij het OM.

R.o. 2.3.3 - de verdachte moet een concrete,
verifieerbare en niet op voorhand hoogst
onwaarschijnlijke verklaring geven over dat het
voorwerp niet uit een misdrijf afkomstig is, indien
het OM het vermoeden kan rechtvaardigen dat uit
feiten en omstandigheden (zie r.o. 2.3.2) blijkt dat het
voorwerp uit enig misdrijf afkomstig is.

Als de verdachte zo’n verklaring geeft, moet het OM
hier onderzoek naar doen. De rechter moet
vervolgens op basis van de resultaten van dat
onderzoek beoordelen of bewezen kan worden
verklaard dat het voorwerp uit enig misdrijf
afkomstig is.

Als de verdachte geen verklaring geeft mag de
rechter dat meenemen in het oordeel.


HR Geld in woning


Week 2 - Witwassen In dit arrest gaat het vooral om de feiten en
omstandigheden die het Rb/OM aanvoaanvoerenert,
om het vermoeden op te wekken dat het voorwerp uit
enig misdrijf afkomstig is (zie hiervoor HR
Graafmachine).

R.o. 2.2 - feiten en omstandigheden die Rb/Hof
aandraagt:
-​ Grote hoeveelheden cash geld.
-​ Er was een negatief ‘netto-privé’. Dat is raar
als je veel cash geld in huis hebt liggen.
-​ Verdachte heeft geen duidelijke verklaring
gegeven over de €7000 die in de woning



2