Stoornissen in de
Taalontwikkeling
Door Berbelotte
Rijksuniversiteit Groningen 24-25
Nature vs. Nurture debat
Nature gaat uit van het principe inside-out
Chomsky gaat ervan uit dat er een universal grammar is (UG) en dat we een
aangeboren vermogen hebben om taal te leren. Ook heeft hij kritiek op
behaviorisme.
Bij nurture gaan we juist uit van outside-in. Oftewel de interactie tussen input en
ontwikkelende cognitieve vaardigheden bepaalt de taalverwerking.
Coalition model
Kijkt naar hoe baby’s taal leren
Maken gebruik van cues:
Sociaal
Perceptueel
Cognitief
Fonologie Pasgeborenen:
Kinderen kunnen spraakgeluiden in baarmoeder horen
Dit is bewezen door naar de hartslag van het kind te kijken in het
onderzoek
Pasgeborenen hebben een voorkeur voor de moeders stem, dit is
onderzocht door gebruik te maken van High Amplitude Sucking
Pasgeborenen hebben een goede spraakdiscriminatievaardigheden.
Pragmatische ontwikkeling volgens het model van Roth en Spekman
Communicatieve intenties en functies
Intentie die je door middel van een (non) verbale
uiting wilt overbrengen.
Presuppositie
Luistercontext
Conversatievaardigheden
Behouden van de dialoog
, Taalniveaus/domeinen
Receptief Productief
Fonologie Discriminatie van Klankvorming
spraakklanken
Lexicaal-semantiek Begrijpen van woorden, Gebruiken van woorden
woordgroepen en zinnen
Morfo-syntaxis Begrijpen van Woorden vervoegen of
vormverandering in verbuigen en
woorden en zinsopbouw
woordvolgorde
Pragmatiek Begrijpen van (non) Gebruik in sociale
verbale informatie context
Meta-linguïstiek Reflectie over taal Zelfcorrecties
Atypische spraakontwikkeling
Moeite met begrijpen en of produceren van taal
Kan geuit worden in:
Vorm (fonologie, morfologie en syntaxis)
Inhoud ( semantiek)
Functie (pragmatiek)
Taalontwikkelingsstoornis
Neurobiologische ontwikkelingsstoornis van genetische oorsprong
Wordt gekenmerkt door een taalontwikkeling die beduidend achterblijft
vergeleken met leeftijdsgenoten
Oorzaken van TOS zijn:
Genen en omgeving
Verschillende benaderingen:
Linguïstische benadering (specifiek taaldefect)
Neuropsychologische benadering (meerdere cognitieve tekorten)
Specifity problem Kinderen met een IQ van 85 of hoger kunnen worden
gediagnosticeerd. MAAR IQ heeft niks te maken met de werking van de
behandeling.
Catalise project:
Zorgen dat iedereen dezelfde terminologie gebruikt
Dit werd DLD
Onderzoeken welke kinderen profiteren van de
behandeling
De benaming DLD is van toepassing als:
Het kind obstakels ervaart in communicatie leren op
dagelijkse basis.
De problemen zich hoogstwaarschijnlijk zich niet
kunnen oplossen binnen 5 jaar
Wanneer de problemen niet verwant zijn aan een
biomedische conditie.
Taalontwikkeling
Door Berbelotte
Rijksuniversiteit Groningen 24-25
Nature vs. Nurture debat
Nature gaat uit van het principe inside-out
Chomsky gaat ervan uit dat er een universal grammar is (UG) en dat we een
aangeboren vermogen hebben om taal te leren. Ook heeft hij kritiek op
behaviorisme.
Bij nurture gaan we juist uit van outside-in. Oftewel de interactie tussen input en
ontwikkelende cognitieve vaardigheden bepaalt de taalverwerking.
Coalition model
Kijkt naar hoe baby’s taal leren
Maken gebruik van cues:
Sociaal
Perceptueel
Cognitief
Fonologie Pasgeborenen:
Kinderen kunnen spraakgeluiden in baarmoeder horen
Dit is bewezen door naar de hartslag van het kind te kijken in het
onderzoek
Pasgeborenen hebben een voorkeur voor de moeders stem, dit is
onderzocht door gebruik te maken van High Amplitude Sucking
Pasgeborenen hebben een goede spraakdiscriminatievaardigheden.
Pragmatische ontwikkeling volgens het model van Roth en Spekman
Communicatieve intenties en functies
Intentie die je door middel van een (non) verbale
uiting wilt overbrengen.
Presuppositie
Luistercontext
Conversatievaardigheden
Behouden van de dialoog
, Taalniveaus/domeinen
Receptief Productief
Fonologie Discriminatie van Klankvorming
spraakklanken
Lexicaal-semantiek Begrijpen van woorden, Gebruiken van woorden
woordgroepen en zinnen
Morfo-syntaxis Begrijpen van Woorden vervoegen of
vormverandering in verbuigen en
woorden en zinsopbouw
woordvolgorde
Pragmatiek Begrijpen van (non) Gebruik in sociale
verbale informatie context
Meta-linguïstiek Reflectie over taal Zelfcorrecties
Atypische spraakontwikkeling
Moeite met begrijpen en of produceren van taal
Kan geuit worden in:
Vorm (fonologie, morfologie en syntaxis)
Inhoud ( semantiek)
Functie (pragmatiek)
Taalontwikkelingsstoornis
Neurobiologische ontwikkelingsstoornis van genetische oorsprong
Wordt gekenmerkt door een taalontwikkeling die beduidend achterblijft
vergeleken met leeftijdsgenoten
Oorzaken van TOS zijn:
Genen en omgeving
Verschillende benaderingen:
Linguïstische benadering (specifiek taaldefect)
Neuropsychologische benadering (meerdere cognitieve tekorten)
Specifity problem Kinderen met een IQ van 85 of hoger kunnen worden
gediagnosticeerd. MAAR IQ heeft niks te maken met de werking van de
behandeling.
Catalise project:
Zorgen dat iedereen dezelfde terminologie gebruikt
Dit werd DLD
Onderzoeken welke kinderen profiteren van de
behandeling
De benaming DLD is van toepassing als:
Het kind obstakels ervaart in communicatie leren op
dagelijkse basis.
De problemen zich hoogstwaarschijnlijk zich niet
kunnen oplossen binnen 5 jaar
Wanneer de problemen niet verwant zijn aan een
biomedische conditie.
