22.0 De huid
Je huid biedt op vier manieren bescherming tegen gevaren van buitenaf.
• De huid vormt een barrière tegen giftige stoffen en ziektekiemen in het uitwendige milieu.
• De huid verhindert dat je uitdroogt, want de huid is ondoordringbaar voor water.
Waterverlies via de huid zou levensgevaarlijk zijn tijdens je 'droge' bestaan op het land.
• De huid beschermt je tegen de schadelijke UV-straling van de zon.
• De huid beschermt de eronder gelegen organen en weefsels tegen mechanische
beschadigingen, zoals krassen, schuren en stompen.
22.1 Bouw van de huid
Opperhuid
De opperhuid (0,1mm) bestaat uit epitheelweefsel.
De buitenste cellagen hebben een slijtfunctie.
De opperhuid is verdeeld in twee lagen: de
hoornlaag aan de buitenkant en de kiemlaag
eronder. Het onderste laagje cellen van de
kiemlaag bestaat uit delende cellen. De delende
laag wordt van zuurstof en voedingsstoffen
voorzien door weefselvocht vanuit de lederhuid.
Op hun weg naar de buitenkant verhoornen de cellen. Hoornstof (bijv. keratine) is een hard en stevig
eiwit. Je nagels en haren zijn van keratine. De dode verhoornde cellen vormen een beschermende
laag, die kan afslijten. Het ontstaan van een opperhuidcel tot het afschilferen duurt 4 weken.
Er kan vrijwel geen water door de opperhuid, behalve via de zweetklieren. Eelt is een verdikking van
de hoornlaag tegen mechanische krachten.
Huidskleur
Je huidskleur is een hoeveelheid melanine (zwart pigment) dat zich in de nog niet
verhoornde cellen van de opperhuid bevindt. De hoeveelheid is erfelijk bepaald.
In de kiemlaag bevinden zich pigmentvormende cellen, melanocyten. UV-licht stimuleert
de aanmaak van pigment. Het zwarte pigment heeft een beschermende werking. Het
absorbeert het UV-licht. Het DNA kan door UV beschadigd worden.
Op sommigen plaatsen liggen concentraties van melanocyten. Daar zijn sproeten. De
moedervlekken zijn plaatsen waar pigment is opgehoopt.
Vitamine D
Vitamine D is nodig bij kalkafzetting in de botten. Pro-vitamine D (voorstadium Vitamine D) wordt
onder invloed van UV-straling uit zonlicht in de opperhuid gevormd.
Als jonge kinderen te weinig (zon)licht krijgen, wordt er soms te weinig pro-vitamine D gevormd. Met
een donkere huidskleur loop je in Nederland extra risico. Ze kunnen rachitis krijgen. Rachitis is een
aandoening waarbij de botten te slap zijn, waardoor ze O-benen krijgen. De ziekte is het gevolg van
te weinig kalk in de botten. Het geneest snel door tijdelijk een hoge dosering vitamine D te slikken.
Je huid biedt op vier manieren bescherming tegen gevaren van buitenaf.
• De huid vormt een barrière tegen giftige stoffen en ziektekiemen in het uitwendige milieu.
• De huid verhindert dat je uitdroogt, want de huid is ondoordringbaar voor water.
Waterverlies via de huid zou levensgevaarlijk zijn tijdens je 'droge' bestaan op het land.
• De huid beschermt je tegen de schadelijke UV-straling van de zon.
• De huid beschermt de eronder gelegen organen en weefsels tegen mechanische
beschadigingen, zoals krassen, schuren en stompen.
22.1 Bouw van de huid
Opperhuid
De opperhuid (0,1mm) bestaat uit epitheelweefsel.
De buitenste cellagen hebben een slijtfunctie.
De opperhuid is verdeeld in twee lagen: de
hoornlaag aan de buitenkant en de kiemlaag
eronder. Het onderste laagje cellen van de
kiemlaag bestaat uit delende cellen. De delende
laag wordt van zuurstof en voedingsstoffen
voorzien door weefselvocht vanuit de lederhuid.
Op hun weg naar de buitenkant verhoornen de cellen. Hoornstof (bijv. keratine) is een hard en stevig
eiwit. Je nagels en haren zijn van keratine. De dode verhoornde cellen vormen een beschermende
laag, die kan afslijten. Het ontstaan van een opperhuidcel tot het afschilferen duurt 4 weken.
Er kan vrijwel geen water door de opperhuid, behalve via de zweetklieren. Eelt is een verdikking van
de hoornlaag tegen mechanische krachten.
Huidskleur
Je huidskleur is een hoeveelheid melanine (zwart pigment) dat zich in de nog niet
verhoornde cellen van de opperhuid bevindt. De hoeveelheid is erfelijk bepaald.
In de kiemlaag bevinden zich pigmentvormende cellen, melanocyten. UV-licht stimuleert
de aanmaak van pigment. Het zwarte pigment heeft een beschermende werking. Het
absorbeert het UV-licht. Het DNA kan door UV beschadigd worden.
Op sommigen plaatsen liggen concentraties van melanocyten. Daar zijn sproeten. De
moedervlekken zijn plaatsen waar pigment is opgehoopt.
Vitamine D
Vitamine D is nodig bij kalkafzetting in de botten. Pro-vitamine D (voorstadium Vitamine D) wordt
onder invloed van UV-straling uit zonlicht in de opperhuid gevormd.
Als jonge kinderen te weinig (zon)licht krijgen, wordt er soms te weinig pro-vitamine D gevormd. Met
een donkere huidskleur loop je in Nederland extra risico. Ze kunnen rachitis krijgen. Rachitis is een
aandoening waarbij de botten te slap zijn, waardoor ze O-benen krijgen. De ziekte is het gevolg van
te weinig kalk in de botten. Het geneest snel door tijdelijk een hoge dosering vitamine D te slikken.
